Το ιστορικό κτήμα του Τατοΐου ετοιμάζεται να ανοίξει ξανά τις πύλες του στο κοινό, μετά την ολοκλήρωση ενός εκτεταμένου προγράμματος αποκατάστασης, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 70 εκατ. ευρώ. Τρία μουσεία, σπάνια εκθέματα, βασιλικές άμαξες, ιστορικά αυτοκίνητα και αναγεννημένοι κήποι συνθέτουν τη νέα εικόνα ενός χώρου με ξεχωριστή θέση στη νεότερη ελληνική ιστορία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, οι εργασίες στον ιστορικό πυρήνα αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026, ενώ στη συνέχεια προγραμματίζονται τα επίσημα εγκαίνια και η απόδοση του χώρου στους επισκέπτες.
Το νέο Τατόϊ δεν θα είναι απλώς ένας μουσειακός χώρος αφιερωμένος στην πρώην βασιλική οικογένεια. Θα αναδεικνύει παράλληλα την αγροτική παραγωγή, την καθημερινότητα των ανθρώπων που εργάζονταν στο κτήμα, την αρχιτεκτονική και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής.
Αποκατάσταση άνω των 70 εκατ. ευρώ
Η παρέμβαση στο Τατόι αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα αποκατάστασης της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς στη χώρα. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τρία κεντρικά μουσεία, εννέα επιπλέον ιστορικά κτίρια που εντάσσονται στην πρώτη φάση, αποκατάσταση των ανακτορικών κήπων και σύγχρονες υποδομές για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών.
Στόχος είναι η μετατροπή του πρώην βασιλικού κτήματος σε έναν ανοιχτό χώρο ιστορίας, πολιτισμού, εκπαίδευσης και αναψυχής, όπου η αρχιτεκτονική, οι συλλογές και το φυσικό τοπίο θα αποτελούν ενιαία εμπειρία.
4.350 αντικείμενα στο θερινό ανάκτορο
Στην καρδιά του νέου μουσειακού συγκροτήματος βρίσκεται το θερινό ανάκτορο, το οποίο θα λειτουργήσει ως μουσείο.
Από τα περίπου 100.000 αντικείμενα που έχουν καταγραφεί, επιλέχθηκαν 4.350 για τη μόνιμη έκθεση. Πρόκειται για έργα τέχνης, προσωπικά αντικείμενα, ενδύματα, στρατιωτικές στολές, παράσημα, ασημικά και ιστορικά κειμήλια που αποτυπώνουν διαφορετικές περιόδους της ζωής των ενοίκων του ανακτόρου.
Στο ισόγειο θα παρουσιάζονται οι επίσημοι χώροι υποδοχής, με πορτρέτα του Γεωργίου Α΄ και της Όλγας, ενώ ανάμεσα στα έργα τέχνης ξεχωρίζει ο «Προμηθέας Λυόμενος» του Δανού ζωγράφου Καρλ Μπλοχ.
Η βιβλιοθήκη, το γραφείο, το επίσημο σαλόνι και η τραπεζαρία θα ανασυνθέτουν την ατμόσφαιρα της κατοικίας και τις συνήθειες της εποχής.
Στον πρώτο όροφο, όπου βρίσκονταν τα ιδιωτικά διαμερίσματα, θα εκτίθενται προσωπικά αντικείμενα και ενδύματα με ιδιαίτερη ιστορική αξία. Ανάμεσά τους το νυφικό της Φρειδερίκης από τον γάμο της με τον Παύλο το 1938, φορέματα της Άννας-Μαρίας και της Σοφίας, καθώς και στρατιωτικές στολές και παράσημα.
Στο υπόγειο προβλέπονται χώροι εκπαιδευτικών προγραμμάτων και περιοδικών εκθέσεων. Παράλληλα, η παλιά αίθουσα κινηματογράφου θα επαναλειτουργήσει, φιλοξενώντας προβολές ιστορικού αρχειακού υλικού.
Οι Rolls-Royce, οι βασιλικές άμαξες και τα FIAT 500
Ξεχωριστή θέση στο νέο Τατόι θα έχει το Μουσείο των Βασιλικών Αμαξών, το οποίο θα στεγαστεί στον Στάβλο του Γεωργίου Α΄.
Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να δουν ιστορικές άμαξες, αλλά και αυτοκίνητα που συνδέθηκαν με την πρώην βασιλική οικογένεια.
Στη συλλογή περιλαμβάνονται:
- Τέσσερις λιμουζίνες Rolls-Royce.
- Δύο MG TD Midget του 1952.
- Δύο FIAT 500 με ψάθινα καθίσματα, που χρησιμοποιούνταν για τις μετακινήσεις μέσα στο κτήμα.
Η αποκατάσταση των οχημάτων αποτέλεσε ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία, καθώς έπρεπε να διατηρηθεί η ιστορική αυθεντικότητά τους και παράλληλα να αντιμετωπιστούν οι φθορές που είχαν υποστεί από την πολυετή ακινησία.
Το Μουσείο Αγροκτηνοτροφικής Παραγωγής
Μία λιγότερο γνωστή πλευρά του Τατοΐου θα παρουσιάζεται στο Μουσείο Αγροκτηνοτροφικής Παραγωγής, το οποίο θα στεγαστεί στο Νέο Βουστάσιο.
Το κτήμα δεν αποτελούσε μόνο θερινή κατοικία, αλλά και ένα μεγάλο παραγωγικό συγκρότημα με καλλιέργειες, κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις, εργαστήρια και αποθήκες.
Στο μουσείο θα εκτίθενται μηχανήματα και εργαλεία που χρησιμοποιούνταν για την εκτροφή περίπου 100 βοοειδών, καθώς και εξοπλισμός επεξεργασίας γάλακτος, με τον οποίο παραγόταν και το γνωστό βούτυρο Τατοΐου.
Παράλληλα, θα παρουσιάζονται αντικείμενα που συνδέονται με τη μελισσοκομία, την ελαιοπαραγωγή και την οινοποιία, αναδεικνύοντας την παραγωγική δραστηριότητα του κτήματος.
Οι κήποι και τα ιστορικά κτίρια
Σημαντικό μέρος του έργου αφορά την αποκατάσταση των ιστορικών κήπων και των διαδρομών που συνέδεαν το ανάκτορο με το φυσικό περιβάλλον της Πάρνηθας.
Οι φυτεύσεις, οι τριανταφυλλιές, οι δεντροστοιχίες, τα πλατάνια και οι ιστορικές διαδρομές ανασυγκροτούνται με βάση παλιές φωτογραφίες, σχέδια και άλλα τεκμήρια.
Η αποκατάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2021, καθώς η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και η πυροπροστασία αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μελλοντική λειτουργία του κτήματος.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης η Οικία του Αρχικηπουρού, η Οικία Στουρμ, η Οικία του Φροντιστή και το Κτίριο των Τηλεπικοινωνιών.
Ιδιαίτερη λειτουργική σημασία θα έχει το κτίριο των Μαγειρείων, όπου προβλέπεται να στεγαστούν το εκδοτήριο εισιτηρίων, το βεστιάριο, το αναψυκτήριο και άλλοι χώροι εξυπηρέτησης των επισκεπτών.
Το βασιλικό κοιμητήριο στο Τατόι
Στον λόφο Παλαιόκαστρο βρίσκεται το βασιλικό κοιμητήριο, ένας χώρος ιδιαίτερης ιστορικής και συμβολικής σημασίας.
Εκεί έχουν ταφεί μέλη της πρώην βασιλικής οικογένειας, ενώ ξεχωριστή θέση κατέχει το μαυσωλείο του Κωνσταντίνου Α΄, της Σοφίας και του Αλέξανδρου.
Η αποκατάσταση του κοιμητηρίου και του Ναού της Αναστάσεως εντάσσεται στο ευρύτερο πρόγραμμα ανάδειξης του ιστορικού χώρου, με στόχο τη διατήρηση των μνημείων και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας του.
Η ταφή της πριγκίπισσας Ειρήνης, τον Ιανουάριο του 2026, επανέφερε το Τατόι στο προσκήνιο ως τόπο οικογενειακής μνήμης.
Το επόμενο στοίχημα για το Τατόι
Η ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης αποτελεί μόνο την αρχή μιας νέας περιόδου για το ιστορικό κτήμα.
Το μεγάλο στοίχημα θα είναι η καθημερινή λειτουργία των μουσείων, η συντήρηση των συλλογών και των κτιρίων, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και η οργανωμένη υποδοχή των επισκεπτών.
Σε επόμενη φάση προβλέπεται επίσης η αξιοποίηση επιπλέον ιστορικών κτιρίων για δραστηριότητες φιλοξενίας, εστίασης, πολιτισμού και αγροδιατροφικής παραγωγής.
Το Τατόι φιλοδοξεί έτσι να μετατραπεί σε έναν ζωντανό ιστορικό και πολιτιστικό προορισμό, όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να γνωρίσει όχι μόνο την ιστορία των ανακτόρων, αλλά και τον κόσμο που αναπτύχθηκε γύρω από αυτά.
