Έρευνα για τα πολυκέντρα των 83 εκατ. ευρώ και κομβικός ο ρόλος του Ασπροπύργου
Η υπόθεση των πολυκέντρων ανταποδοτικής ανακύκλωσης, η οποία αφορά έργα συνολικού προϋπολογισμού περίπου 83 εκατομμυρίων ευρώ, εισέρχεται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, καθώς συνεχίζεται η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων που διατέθηκαν για την ανάπτυξη του συγκεκριμένου δικτύου.
Στο επίκεντρο της διερεύνησης βρίσκεται μεγάλη ανταποδοτική εταιρεία ανακύκλωσης, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εγκατάσταση της εταιρείας στον Ασπρόπυργο, η οποία θεωρείται κομβικό σημείο για την εξέταση της πραγματικής διακίνησης των ανακυκλώσιμων υλικών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η διενέργεια της έρευνας δεν συνεπάγεται από μόνη της την απόδοση ποινικών ευθυνών ή την άσκηση διώξεων, καθώς όλα τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και οι εταιρείες καλύπτονται από το τεκμήριο αθωότητας μέχρι την ολοκλήρωση της δικαστικής διαδικασίας.
Έρευνες σε τρεις εγκαταστάσεις
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με τη μεγάλη ανταποδοτική εταιρεία ανακύκλωσης σε Παλλήνη, Δάφνη και Ασπρόπυργο, κατόπιν εισαγγελικής εντολής των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων.
Στις επιχειρήσεις συμμετείχαν στελέχη της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων και Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, οι οποίοι προχώρησαν σε συλλογή σημαντικού όγκου αποδεικτικού υλικού.
Μεταξύ όσων κατασχέθηκαν περιλαμβάνονται:
- το ψηφιακό αρχείο της εταιρείας,
- ηλεκτρονικοί υπολογιστές,
- αποθηκευτικά μέσα,
- συμβάσεις προμήθειας πολυκέντρων προς δήμους και δημόσιους οργανισμούς,
- παραστατικά εκτέλεσης συμβάσεων,
- συμφωνίες με εταιρείες επικοινωνίας και προβολής.
Το υλικό αυτό θα εξεταστεί αναλυτικά από τις εισαγγελικές αρχές προκειμένου να διαπιστωθεί εάν προκύπτουν παραβάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με τη διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων.
Γιατί ο Ασπρόπυργος βρίσκεται στο επίκεντρο
Η μονάδα στον Ασπρόπυργο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για την εξέλιξη της έρευνας.
Σύμφωνα με επίσημα έγγραφα διαχείρισης αποβλήτων, μεγάλο μέρος των ανακυκλώσιμων υλικών που συλλέγονταν μέσω των πολυκέντρων ανταποδοτικής ανακύκλωσης μεταφερόταν στη συγκεκριμένη εγκατάσταση για επεξεργασία.
Ενδεικτικό είναι ότι σε Τοπικά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων δήμων αναφέρεται πως οι συσκευασίες που συγκεντρώνονται από τα κέντρα ανταποδοτικής ανακύκλωσης μεταφέρονται σε αδειοδοτημένη μονάδα επεξεργασίας στον Ασπρόπυργο.
Αυτό σημαίνει ότι η συγκεκριμένη εγκατάσταση μπορεί να αποτελέσει το βασικό σημείο ελέγχου της ιχνηλασιμότητας των υλικών, δηλαδή της διαδρομής τους από τη συλλογή μέχρι την τελική επεξεργασία.
Τα πρώτα στοιχεία που εξετάζονται
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, κατά τη διάρκεια των ελέγχων φέρεται να διαπιστώθηκαν ορισμένες αποκλίσεις που πλέον αξιολογούνται από τις αρμόδιες αρχές.
Μεταξύ άλλων εξετάζεται:
- εάν οι ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών που βρέθηκαν στις εγκαταστάσεις συμβαδίζουν με τις ποσότητες που προβλέπονται από τις συμβάσεις,
- εάν υπήρχαν διαφορετικά είδη υλικών από εκείνα που περιγράφονται στα σχετικά έγγραφα,
- κατά πόσο τα στοιχεία των φυσικών αποθεμάτων συμφωνούν με τα ψηφιακά αρχεία της εταιρείας.
Πρόκειται, ωστόσο, για στοιχεία που βρίσκονται ακόμη στο στάδιο της αξιολόγησης και δεν αποτελούν τελικά πορίσματα.
Ο διαγωνισμός των 83 εκατ. ευρώ
Η συνολική υπόθεση αφορά την προμήθεια περισσότερων από 200 πολυκέντρων ανταποδοτικής ανακύκλωσης σε τρεις μεγάλες γεωγραφικές ενότητες της χώρας:
- Αττική,
- Κρήτη,
- Πελοπόννησο.
Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων προσεγγίζει τα 83 εκατομμύρια ευρώ, χρηματοδοτούμενος από ευρωπαϊκούς πόρους.
Μόνο η σύμβαση του ΕΔΣΝΑ εκτιμάται ότι ανερχόταν σε περίπου 48,1 εκατομμύρια ευρώ, προβλέποντας αρχικά την εγκατάσταση 90 πολυκέντρων, με δυνατότητα επέκτασης σε συνολικά 130 μονάδες.
Το κόστος ανά πολυκέντρο
Σημαντικό αντικείμενο της διερεύνησης αποτελεί και το ύψος του κόστους προμήθειας.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί σε διαχειριστικούς ελέγχους, η αξία κάθε πολυκέντρου υπολογίζεται μεταξύ 300.000 και 350.000 ευρώ, ανάλογα με τη μέθοδο υπολογισμού.
Την ίδια στιγμή, σε άλλα ελεγκτικά στοιχεία αναφέρονται αισθητά χαμηλότερες τιμές αγοράς για παρόμοιο εξοπλισμό, οι οποίες κυμαίνονται μεταξύ περίπου 66.000 και 97.000 ευρώ.
Οι διαφορές αυτές αποτελούν έναν από τους βασικούς άξονες της διερεύνησης, χωρίς όμως να προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα των ελέγχων.
Ζητήματα ανταγωνισμού
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στη διαδικασία με την οποία διαμορφώθηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές του διαγωνισμού.
Σύμφωνα με προηγούμενα ελεγκτικά πορίσματα:
- δεν προηγήθηκε εκτεταμένη έρευνα αγοράς,
- οι τεχνικές προδιαγραφές φέρονται να περιόριζαν σημαντικά τον ανταγωνισμό,
- εξετάζεται κατά πόσο μπορούσαν να συμμετάσχουν περισσότερες επιχειρήσεις,
- διερευνάται αν υπήρξαν συνθήκες που ευνόησαν συγκεκριμένο οικονομικό φορέα.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει επίσης εάν υπήρξε αθέμιτη επιρροή στη διαδικασία των προμηθειών. Η διερεύνηση αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη και μέχρι στιγμής δεν έχει αποδοθεί καμία ποινική ευθύνη.
Οι δημοσιονομικές διορθώσεις των 39,7 εκατ. ευρώ
Παράλληλα, οι προηγούμενοι οικονομικοί έλεγχοι οδήγησαν σε αποφάσεις ανάκτησης συνολικού ύψους περίπου 39,68 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία αφορούν:
- 18,13 εκατ. ευρώ από τον ΕΔΣΝΑ,
- 10,95 εκατ. ευρώ από τον ΕΣΔΑΚ Κρήτης,
- 10,59 εκατ. ευρώ από τον ΦοΔΣΑ Πελοποννήσου.
Πρόκειται για δημοσιονομικές διορθώσεις και όχι για ποινικά πρόστιμα, καθώς οι σχετικές δαπάνες κρίθηκαν μη επιλέξιμες στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
Παραμένει ανοικτό το ζήτημα του ποιος θα επιβαρυνθεί τελικά με την επιστροφή των ποσών και κατά πόσο θα υπάρξουν επιπτώσεις στους εμπλεκόμενους δημόσιους φορείς.
Το επόμενο στάδιο της έρευνας
Οι εισαγγελικές αρχές αναμένεται να προχωρήσουν σε ενδελεχή ψηφιακή ανάλυση των στοιχείων που κατασχέθηκαν, πραγματοποιώντας διασταυρώσεις μεταξύ:
- συμβάσεων,
- παραστατικών,
- πρωτοκόλλων παραλαβής,
- στοιχείων λειτουργίας των πολυκέντρων,
- πραγματικών ποσοτήτων ανακυκλώσιμων υλικών.
Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί στη σύγκριση των δηλωμένων ποσοτήτων με εκείνες που πράγματι μεταφέρθηκαν, αποθηκεύθηκαν και οδηγήθηκαν προς ανακύκλωση.
Η εξέλιξη αυτής της διαδικασίας αναμένεται να καθορίσει την περαιτέρω πορεία της υπόθεσης, η οποία θεωρείται μία από τις σημαντικότερες έρευνες που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία στην Ελλάδα σχετικά με τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων.
Πηγή πληροφοριών: δημοσιευμένα στοιχεία από προηγούμενα ελεγκτικά πορίσματα.