Ένα από τα πιο εντυπωσιακά αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών ξεκινά στις 28 Φεβρουαρίου, όταν έξι πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος θα εμφανιστούν ταυτόχρονα στον νυχτερινό ουρανό, δημιουργώντας αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «πλανητική ευθυγράμμιση» ή αλλιώς πλανητική παρέλαση. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι συχνό – η επόμενη πλήρης ευθυγράμμιση, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν αναμένεται πριν από το 2040.
Τι είναι η πλανητική ευθυγράμμιση
Η ευθυγράμμιση δεν σημαίνει ότι οι πλανήτες βρίσκονται σε ευθεία γραμμή στον χώρο. Πρόκειται για οπτική σύμπτωση, καθώς από τη Γη φαίνεται ότι οι πλανήτες βρίσκονται πάνω σε μια νοητή καμπύλη, επειδή όλοι κινούνται περίπου στο ίδιο επίπεδο γύρω από τον Ήλιο. Στην πραγματικότητα, οι αποστάσεις τους είναι τεράστιες – δισεκατομμύρια χιλιόμετρα χωρίζουν τα ουράνια σώματα.
Το φαινόμενο συμβαίνει λόγω των διαφορετικών ταχυτήτων περιφοράς κάθε πλανήτη. Οι εσωτερικοί πλανήτες, όπως η Αφροδίτη, ολοκληρώνουν την τροχιά τους πολύ πιο γρήγορα από τους εξωτερικούς, όπως ο Δίας και ο Κρόνος. Όταν οι θέσεις τους τυχαίνει να συμπίπτουν από την οπτική της Γης, δημιουργείται η εντυπωσιακή εικόνα της «παρέλασης».
Ποιοι πλανήτες θα είναι ορατοί
Οι έξι πλανήτες που θα εμφανιστούν στον ουρανό είναι:
-
Ερμής
-
Αφροδίτη
-
Δίας
-
Κρόνος
-
Ουρανός
-
Ποσειδώνας
Οι τέσσερις πρώτοι μπορούν να παρατηρηθούν με γυμνό μάτι, ενώ για τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα πιθανόν να χρειαστούν κιάλια ή τηλεσκόπιο, καθώς είναι πιο αμυδροί.
Η Αφροδίτη θα ξεχωρίζει ως το πιο φωτεινό σημείο κοντά στον ορίζοντα, ενώ ο Δίας θα είναι ευδιάκριτος ψηλότερα στον ουρανό. Ο Ερμής, λόγω της εγγύτητάς του στον Ήλιο, είναι πιο δύσκολος στην παρατήρηση και απαιτεί καλές συνθήκες ορατότητας.
Πότε και πού να κοιτάξετε
Οι ειδικοί προτείνουν την παρατήρηση αμέσως μετά τη δύση του ηλίου, γύρω στις 18:00, με κατεύθυνση προς τα δυτικά. Ένα σημείο με ανοιχτό ορίζοντα – όπως ένας λόφος ή μια περιοχή χωρίς ψηλά κτίρια – θα διευκολύνει τον εντοπισμό των πλανητών.
Η καλύτερη εμπειρία παρατήρησης επιτυγχάνεται σε περιοχές με χαμηλή φωτορύπανση. Απομακρυνθείτε από μεγάλες πόλεις και επιλέξτε σκοτεινά σημεία, όπου ο νυχτερινός ουρανός είναι καθαρότερος.
Συμβουλές για ερασιτέχνες αστρονόμους
-
Χρησιμοποιήστε εφαρμογές αστρονομίας στο κινητό για να εντοπίσετε τη θέση των πλανητών.
-
Κιάλια μπορούν να βοηθήσουν στην παρατήρηση αμυδρών πλανητών όπως ο Ουρανός.
-
Αποφύγετε την παρατήρηση του Ήλιου με κιάλια ή τηλεσκόπιο, καθώς υπάρχει κίνδυνος σοβαρής βλάβης στην όραση.
-
Δώστε χρόνο στα μάτια σας να προσαρμοστούν στο σκοτάδι για καλύτερη ορατότητα.
Γιατί είναι σημαντικό το φαινόμενο
Η πλανητική παρέλαση δεν έχει άμεση επίδραση στη Γη, αλλά αποτελεί μοναδική ευκαιρία για παρατήρηση του ηλιακού μας συστήματος. Ερασιτέχνες και επαγγελματίες αστρονόμοι μπορούν να δουν πολλούς πλανήτες ταυτόχρονα, κάτι που δεν συμβαίνει συχνά.
Η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε παρόμοιο φαινόμενο με τόσους πλανήτες ήταν πέρυσι, ενώ η επόμενη πλήρης ευθυγράμμιση αναμένεται δεκαετίες αργότερα.
Η «παρέλαση των πλανητών» αποτελεί σπάνιο και συναρπαστικό γεγονός για όσους αγαπούν την αστρονομία. Με λίγη προετοιμασία και σωστό συγχρονισμό, ο νυχτερινός ουρανός θα προσφέρει ένα θέαμα που δύσκολα επαναλαμβάνεται.