Πενήντα ημέρες για να στηθεί η νέα πρωτοβουλία στο ράφι – Μειώσεις τουλάχιστον 5% από τις 31 Αυγούστου, ειδική σήμανση στα σούπερ μάρκετ και στο επίκεντρο τα προϊόντα που αγοράζει καθημερινά το νοικοκυριό
Σε έναν αγώνα δρόμου περίπου 50 ημερών μπαίνουν βιομηχανίες, προμηθευτές και αλυσίδες σούπερ μάρκετ, προκειμένου από τις 31 Αυγούστου να εμφανιστούν στα ράφια οι πρώτες νέες μειωμένες τιμές σε βασικά προϊόντα διατροφής και είδη καθημερινής διαβίωσης.
Το νέο πλαίσιο που συμφωνήθηκε μεταξύ κυβέρνησης και εκπροσώπων της αγοράς προβλέπει εθελοντικές μειώσεις τιμών τουλάχιστον 5%, με στόχο το ποσοστό να είναι ακόμη μεγαλύτερο όπου αυτό είναι δυνατό.
Η πρωτοβουλία θα αφορά 12 μεγάλες κατηγορίες προϊόντων και θα έχει διάρκεια από δύο έως τέσσερις μήνες.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι πόσοι και κυρίως ποιοι κωδικοί θα ενταχθούν τελικά στη συμφωνία. Κυβέρνηση και αγορά εμφανίζονται να δίνουν μεγαλύτερο βάρος στα προϊόντα υψηλής ζήτησης, ώστε η μείωση να γίνει πραγματικά αισθητή στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Από τις 31 Αυγούστου οι νέες μειωμένες τιμές
Η αντίστροφη μέτρηση έχει ήδη αρχίσει.
Μέχρι το τέλος Αυγούστου, οι επιχειρήσεις που θα συμμετάσχουν στην πρωτοβουλία θα πρέπει να έχουν καταλήξει στα προϊόντα για τα οποία θα μειώσουν τις τιμές τους.
Οι μειώσεις θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 5%, ενώ η κατεύθυνση που έχει δοθεί είναι να επιτευχθεί το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό υποχώρησης της τιμής.
Τα προϊόντα που θα συμμετέχουν θα φέρουν ειδική σήμανση στα ράφια των σούπερ μάρκετ, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να τα εντοπίζει άμεσα.
Η συμμετοχή των επιχειρήσεων θα είναι εθελοντική.
Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό εύρος της πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των βιομηχανιών, των προμηθευτών και των επιχειρήσεων λιανεμπορίου που θα επιλέξουν να συμμετάσχουν.
Οι 12 κατηγορίες προϊόντων που μπαίνουν στις μειώσεις
Το πλαίσιο της συμφωνίας περιλαμβάνει προϊόντα που βρίσκονται στον πυρήνα των καθημερινών αγορών ενός νοικοκυριού.
Οι 12 κατηγορίες είναι:
- Νωπό κρέας: μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά.
- Γάλα, γιαούρτι, τυρί και αυγά.
- Ψωμί και αλεύρι.
- Ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια.
- Ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες.
- Βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες.
- Καφές και δημητριακά.
- Σοκολάτα, μπισκότα και σοκολατοειδή.
- Αναψυκτικά.
- Καθαριστικά, απορρυπαντικά πλυντηρίου και πιάτων και προϊόντα γενικής χρήσης.
- Προϊόντα προσωπικής υγιεινής.
- Σχολικά είδη.
Η επιλογή των συγκεκριμένων κατηγοριών δεν είναι τυχαία. Πρόκειται για αγαθά με σημαντική παρουσία στο καλάθι των καταναλωτών και, σε πολλές περιπτώσεις, για προϊόντα πρώτης ανάγκης.
Τι μένει εκτός της νέας πρωτοβουλίας
Από τη συμφωνία εξαιρούνται τα φρέσκα φρούτα και τα λαχανικά.
Οι τιμές των συγκεκριμένων προϊόντων επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από την εποχικότητα, τις καιρικές συνθήκες, την παραγωγή και τις καθημερινές διακυμάνσεις στην προσφορά.
Για τον λόγο αυτό δεν εντάσσονται στο νέο πλαίσιο σταθερών μειώσεων που σχεδιάζεται για το τέλος Αυγούστου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιλογή των κατηγοριών βασίστηκε και στην ανάλυση δεδομένων για την πορεία των τιμών στην αγορά, ώστε να εντοπιστούν προϊόντα με ουσιαστική βαρύτητα στις καθημερινές δαπάνες των νοικοκυριών.
Μόνο επώνυμα προϊόντα – Χωρίς στόχο για συγκεκριμένο αριθμό κωδικών
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της νέας πρωτοβουλίας είναι ότι δεν τίθεται συγκεκριμένος αριθμητικός στόχος για τα προϊόντα που θα συμμετάσχουν.
Δεν υπάρχει, δηλαδή, δέσμευση ότι θα μειωθούν οι τιμές σε 500, 1.000 ή οποιονδήποτε άλλο συγκεκριμένο αριθμό κωδικών.
Το βάρος πέφτει στην ποιότητα της λίστας.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι μία μεγάλη λίστα προϊόντων χαμηλής ζήτησης δεν θα είχε ουσιαστικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα του καταναλωτή.
Αντίθετα, ακόμη και ένας μικρότερος αριθμός προϊόντων μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία, εφόσον αφορά βασικά αγαθά και κωδικούς που αγοράζονται μαζικά.
Στη νέα πρωτοβουλία αναμένεται να συμμετέχουν επώνυμα προϊόντα.
Ο στόχος είναι οι μειώσεις να αφορούν τρόφιμα λαϊκής κατανάλωσης και βασικά είδη διαβίωσης, ώστε το όφελος να μπορεί να αποτυπωθεί στο τελικό κόστος του καλαθιού.
Το μεγάλο στοίχημα: Να φανεί η μείωση στο ταμείο
Η ουσία της συμφωνίας θα κριθεί στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.
Για τα νοικοκυριά που εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπα με υψηλό κόστος διαβίωσης, μία μείωση 5% σε προϊόντα περιορισμένης κατανάλωσης δύσκολα θα αλλάξει την εικόνα του μηνιαίου προϋπολογισμού.
Αντίθετα, μειώσεις σε κρέας, γαλακτοκομικά, ζυμαρικά, λάδι, καφέ, βρεφικά προϊόντα, απορρυπαντικά και είδη προσωπικής υγιεινής μπορούν να έχουν περισσότερο ορατό αποτέλεσμα.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες.
Οι εκπρόσωποι της αγοράς θα πρέπει να καταλήξουν στους κωδικούς που θα ενταχθούν, στο ύψος των μειώσεων και στη διάρκεια εφαρμογής της χαμηλότερης τιμής.
Στο φόντο η επίμονη ακρίβεια
Η νέα πρωτοβουλία έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Παρά τις ενδείξεις επιβράδυνσης σε ορισμένους δείκτες, οι αυξημένες τιμές σε βασικά αγαθά των προηγούμενων ετών έχουν διαμορφώσει ένα υψηλό επίπεδο κόστους για τα νοικοκυριά.
Η καθημερινή δαπάνη για τρόφιμα, καθαριστικά και προϊόντα προσωπικής φροντίδας παραμένει ένα από τα βασικά προβλήματα για μεγάλο μέρος των καταναλωτών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση επιδιώκει να μεταφέρει την πίεση προς την αγορά για νέες μειώσεις στις τελικές τιμές.
Η Ανεξάρτητη Αρχή αναλαμβάνει κομβικό ρόλο
Σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία και στην εφαρμογή της πρωτοβουλίας θα έχει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Η διοικήτρια της Αρχής, Δέσποινα Τσαγγάρη, αναμένεται να έχει την εποπτεία των διαδικασιών που θα προηγηθούν της 31ης Αυγούστου.
Το επόμενο διάστημα προβλέπονται επαφές με εκπροσώπους της βιομηχανίας, των προμηθευτών και του οργανωμένου λιανεμπορίου.
Στόχος είναι μέχρι την ημερομηνία έναρξης να έχει διαμορφωθεί ο κατάλογος των προϊόντων και να έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες διαδικασίες για τη σήμανσή τους στα καταστήματα.
Οι 1.898 μειώσεις και ο μέσος όρος του 5,94%
Το νέο εγχείρημα έρχεται μετά την καταγραφή σημαντικού αριθμού υποτιμήσεων σε βασικά προϊόντα κατά το προηγούμενο διάστημα.
Σύμφωνα με συγκεντρωτικά στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, από την 1η Απριλίου έως τις 24 Ιουνίου καταγράφηκαν 1.898 μειώσεις σε κωδικούς βασικών προϊόντων.
Ο αριθμητικός μέσος όρος της μείωσης διαμορφώθηκε στο 5,94%.
Οι υποτιμήσεις αφορούσαν προϊόντα βασικών τιμοκαταλόγων προμηθευτών και κατηγορίες που συνδέονται άμεσα με το καλάθι του νοικοκυριού.
Το ζητούμενο τώρα είναι η νέα πρωτοβουλία να διευρύνει το αποτύπωμα των μειώσεων και να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές σε προϊόντα που έχουν πραγματικά μεγάλη κατανάλωση.
Η συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς
Το νέο πλαίσιο αποτελεί συνέχεια των συζητήσεων μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας τροφίμων και σούπερ μάρκετ.
Στη σύσκεψη που είχε προηγηθεί στο Μέγαρο Μαξίμου συμφωνήθηκε η άρση του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων.
Παράλληλα, οι εκπρόσωποι της αγοράς δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν μέσα στο καλοκαίρι τις μειώσεις τιμών που είχαν ήδη καταγραφεί σε περίπου 2.000 προϊόντα.
Η κατεύθυνση είναι να μην υπάρξει νέο κύμα ανατιμήσεων μέσα στους θερινούς μήνες και, από τις 31 Αυγούστου, να ενεργοποιηθεί η νέα εθελοντική πρωτοβουλία.
Οι επόμενες 50 ημέρες θα δείξουν το πραγματικό εύρος των μειώσεων
Το χρονόμετρο έχει ήδη αρχίσει να μετρά αντίστροφα.
Μέχρι τις 31 Αυγούστου θα πρέπει να έχει φανεί πόσες επιχειρήσεις θα συμμετάσχουν, ποια επώνυμα προϊόντα θα επιλεγούν και πόσο βαθιά θα είναι τελικά η μείωση των τιμών.
Η συμφωνία προβλέπει ένα ελάχιστο 5%.
Για τους καταναλωτές, όμως, η πραγματική δοκιμασία θα είναι διαφορετική: εάν η αλλαγή στις τιμές των ραφιών θα είναι αρκετή ώστε να φανεί και στο τελικό ποσό της απόδειξης.