Στην Κεφαλονιά, ο Άγιος Γεράσιμος είναι περισσότερο από ένας Άγιος· είναι ο προστάτης του νησιού και η πηγή ανακούφισης και θαυματουργικής βοήθειας για τους κατοίκους του. Η κυριώνυμος γιορτή του είναι στις 20 Οκτωβρίου, ημέρα επίσημης αργίας στο νησί, ενώ η μνήμη του συνδέεται και με τις 16 Αυγούστου, για να τιμηθεί η επέτειος της κοίμησής του χωρίς να επισκιαστεί η Παναγία.
Ο Γεράσιμος γεννήθηκε το 1506 στα Τρίκαλα της Κορινθίας, γιος του Δημήτριου και της Καλής, από οικογένεια βυζαντινής αριστοκρατίας, τους Νοταράδες. Το βαφτιστικό του όνομα ήταν Γεώργιος, και μεγάλωσε μορφωμένος όπως όλα τα αρχοντόπουλα της εποχής του. Στα είκοσί του, μεταβαίνει στη Ζάκυνθο, σημαντικό κέντρο γραμμάτων και πνευματικής ζωής, όπου μυείται στη θρησκευτική σκέψη και αρχίζει την πνευματική του πορεία.
Η βαθιά του πίστη τον οδηγεί σε προσκυνήματα σε σημαντικά κέντρα της Ορθοδοξίας: πρώτα στην Κωνσταντινούπολη και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, έπειτα στο Άγιον Όρος, όπου γίνεται μοναχός, πιθανώς στη Μονή των Ιβήρων, και ασκείται στο κελί του Αγίου Βασιλείου στην Καψάλα. Το ταξίδι του συνεχίζεται στους Αγίους Τόπους γύρω στο 1538, όπου επισκέπτεται τη Συρία, τη Δαμασκό, το Σινά, την Αντιόχεια, την Αλεξάνδρεια και την έρημο της Θηβαΐδας. Εκεί χειροτονείται διάκονος και πρεσβύτερος από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Γερμανό, μετονομάζεται σε Γεράσιμος και αναλαμβάνει κανδηλανάπτης στον Πανάγιο Τάφο.
Μετά από αρκετά χρόνια στην Κρήτη και τη Ζάκυνθο, όπου ασκήτευσε και ίσως εφημέρευσε στην εκκλησία του Αγίου Λαζάρου, ο Άγιος Γεράσιμος αποφασίζει να μεταβεί στην Κεφαλονιά. Εκεί ασκείται σε μια σπηλιά κοντά στο Αργοστόλι για πέντε χρόνια και έντεκα μήνες, προσευχόμενος και θεραπεύοντας με θαυματουργικό τρόπο τους ανθρώπους και τα ζώα. Λέγεται πως όποιος έχανε ζώο ή εργαλείο και προσευχόταν στον Άγιο, το εύρισκε ξανά, και ασθενείς γιατροί δεν μπορούσαν να εξηγήσουν την ανάρρωση παιδιών και ενηλίκων μετά την επίσκεψη στη σπηλιά του.
Στη συνέχεια ίδρυσε τη Μονή της Νέας Ιερουσαλήμ στους πρόποδες του Αίνου, στην περιοχή των Ομαλών, μετά από παραχώρηση ερημοκκλησίου και κτημάτων από τον ιερέα Γεώργιο Βάλσαμο το 1561, με την ευλογία του επισκόπου Παχώμιου Μακρή. Η Μονή έγινε τόπος προσκυνήματος, και οι πιστοί συνέρρεαν για να ακούσουν τη διδασκαλία του, να ζητήσουν βοήθεια και να γίνουν μάρτυρες των θαυμάτων του.
Τα θαύματα που αποδίδονται στον Άγιο Γεράσιμο είναι πολυάριθμα: άνθρωποι θεράπευαν από ασθένειες, ζώα σώζονταν από επιδημίες ή χαμένα βρέθηκαν, και η φύση υπάκουε στις προσευχές του· οι καταιγίδες σταματούσαν για να σώσουν τις καλλιέργειες, και τα πηγάδια και οι πηγές ανέβλυζαν νερό σε περιόδους ξηρασίας. Η πίστη των ανθρώπων στο πρόσωπό του μεγάλωνε χρόνο με το χρόνο, και οι ιστορίες για τις θαυματουργικές του παρεμβάσεις διαδίδονταν πέρα από τα όρια του νησιού.
Ο Άγιος Γεράσιμος κοιμήθηκε στις 15 Αυγούστου, την ημέρα της Παναγίας. Η πρώτη ανακομιδή του σώματός του έγινε δύο χρόνια και δύο μήνες μετά, στις 20 Οκτωβρίου του 1581, αλλά οι Ενετοί, θαμπωμένοι από την αφθαρσία του, ζήτησαν να ξαναταφεί μέχρι να συμπληρωθούν τρία χρόνια. Τελικά, η μνήμη του καθιερώθηκε στις 20 Οκτωβρίου, ημέρα επίσημης γιορτής στο νησί. Η ανακήρυξή του ως Άγιου έγινε το 1622.
Σήμερα, η Κεφαλονιά τιμά τον Άγιο Γεράσιμο όχι μόνο με λιτανείες και προσκυνήματα, αλλά και μέσα από την πίστη και τις αφηγήσεις των κατοίκων, που συνεχίζουν να μιλούν για τα θαύματα και τη προστασία του. Όπως λένε οι παλιοί, όποιος προσευχηθεί στον Άγιο Γεράσιμο με πίστη, δεν μένει ποτέ μόνος.