Η Μόσχα επαναφέρει στο προσκήνιο ένα παλαιότερο αλλά κρίσιμο σενάριο γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, επιχειρώντας να τοποθετηθεί εκ νέου στον ρόλο του ρυθμιστή σε μια από τις πιο σύνθετες γεωπολιτικές εξισώσεις της εποχής. Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρία Ζαχάροβα, δήλωσε ότι η πρόταση για μεταφορά αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν προς τη Ρωσία «παραμένει στο τραπέζι», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η τελική απόφαση ανήκει αποκλειστικά στην Τεχεράνη.
Η ρωσική τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας γύρω από τις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, αλλά και σε ένα περιβάλλον όπου οι διεθνείς ισορροπίες στη Μέση Ανατολή παραμένουν εύθραυστες. Με τη δήλωσή της, η Ζαχάροβα αναβιώνει μια πρόταση που είχε τεθεί και σε προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων: την εξαγωγή μέρους ή του συνόλου των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός χώρας, ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης και αποκλιμάκωσης.
Το μήνυμα της Μόσχας είναι προσεκτικά διατυπωμένο. Από τη μία πλευρά, η Ρωσία εμφανίζεται διαθέσιμη να αναλάβει έναν τεχνικό και πολιτικό ρόλο στη διαχείριση ενός ευαίσθητου ζητήματος που προκαλεί έντονες ανησυχίες στη Δύση. Από την άλλη, ξεκαθαρίζει ότι δεν επιδιώκει να επιβάλει λύσεις, τονίζοντας ότι μόνο το Ιράν μπορεί να αποφασίσει εάν θα αποσύρει το υλικό, εάν θα το εξαγάγει και προς ποια κατεύθυνση.
Σε πρακτικό επίπεδο, η μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν θα μπορούσε να μειώσει το απόθεμα που δυνητικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικούς σκοπούς, προσφέροντας ένα χειροπιαστό επιχείρημα αποκλιμάκωσης προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Γι’ αυτό και η συγκεκριμένη ιδέα επανέρχεται συχνά ως «τεχνική λύση» σε περιόδους όπου αναζητείται διέξοδος από το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, η πρόταση δεν είναι μόνο τεχνική. Για τη Ρωσία, η ανάδειξη του εαυτού της ως πιθανού αποδέκτη ή θεματοφύλακα του ιρανικού ουρανίου λειτουργεί και ως γεωπολιτικό εργαλείο. Ενισχύει τη θέση της ως δύναμης που μπορεί να διαμεσολαβεί σε κρίσεις υψηλού ρίσκου, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου οι σχέσεις της με τη Δύση βρίσκονται σε ένταση και η Μόσχα επιδιώκει να αποδείξει ότι παραμένει αναντικατάστατος παίκτης σε κρίσιμα διεθνή ζητήματα.
Η φράση της Ζαχάροβα ότι «η απόφαση είναι του Ιράν» απευθύνεται ταυτόχρονα σε δύο ακροατήρια. Προς την Ουάσινγκτον, η Μόσχα δείχνει ότι υπάρχει μια πιθανή φόρμουλα που θα μπορούσε να μειώσει τις αμερικανικές ανησυχίες, αλλά όχι χωρίς τη συναίνεση της Τεχεράνης. Προς το Ιράν, στέλνει μήνυμα σεβασμού της κυριαρχίας του, γνωρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει εσωτερικές αντιδράσεις και να εκληφθεί ως παραχώρηση.
Για την Τεχεράνη, το δίλημμα παραμένει σύνθετο. Η μεταφορά ουρανίου θα μπορούσε να παρουσιαστεί διεθνώς ως χειρονομία καλής θέλησης, αλλά ταυτόχρονα συνεπάγεται απώλεια ενός σημαντικού διαπραγματευτικού χαρτιού σε περίπτωση κατάρρευσης μιας μελλοντικής συμφωνίας. Γι’ αυτό και σε προηγούμενες φάσεις η ιδέα είχε συναντήσει έντονες αντιστάσεις.
Το γεγονός ότι η Ρωσία επιλέγει να επαναφέρει δημόσια την πρόταση αυτή τη στιγμή δείχνει ότι διακρίνει ένα παράθυρο ευκαιρίας. Σε ένα περιβάλλον όπου η κλιμάκωση παραμένει πάντα πιθανή, η Μόσχα επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη που δεν περιορίζεται στη ρητορική, αλλά προτείνει εφαρμόσιμους μηχανισμούς με μετρήσιμα αποτελέσματα. Και ακριβώς σε αυτό το σημείο φιλοδοξεί να κατοχυρώσει τον ρόλο της ως κρίσιμος παράγοντας μιας ενδεχόμενης λύσης.