Τα 12 βήματα που πρέπει να ακολουθήσει ο οφειλέτης: 1) Καταγράφει όλες τις οφειλές προς τράπεζες, servicers και Δημόσιο. 2) Ελέγχει αν πληροί τις προϋποθέσεις ένταξης στον εξωδικαστικό. 3) Συγκεντρώνει τα οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία του. 4) Ελέγχει την αξία της κύριας κατοικίας. 5) Εξετάζει ποια άλλα ακίνητα ή περιουσιακά στοιχεία διαθέτει. 6) Υποβάλλει ηλεκτρονικά την αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό. 7) Επιλέγει, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις και το επιθυμεί, την προστασία της κύριας κατοικίας. 8) Αποδέχεται ότι τα λοιπά ακίνητα μπορεί να οδηγηθούν σε ηλεκτρονική εκποίηση. 9) Περιμένει την πρόταση ρύθμισης που υπολογίζεται με βάση τα στοιχεία της υπόθεσης και, στη συγκεκριμένη διαδικασία, την αξία της κατοικίας. 10) Εξετάζει το προτεινόμενο «κούρεμα» και τη μηνιαία δόση. 11) Αποδέχεται ή απορρίπτει την πρόταση και, εφόσον την αποδεχθεί, συνάπτει τη σύμβαση αναδιάρθρωσης. 12) Τηρεί με συνέπεια τη ρύθμιση, καθώς η προστασία της κατοικίας συνδέεται με την τήρηση των συμφωνημένων όρων.
Πέρα από τον εξωδικαστικό μηχανισμό, οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν απευθείας στην τράπεζα ή τον servicer που διαχειρίζεται το δάνειό τους και να ζητήσουν διμερή ρύθμιση. Οι servicers και οι χρηματοδοτικοί φορείς υποχρεούνται πλέον να παρέχουν αναλυτική και προσωποποιημένη ενημέρωση για την οφειλή, τις προτεινόμενες λύσεις ρύθμισης και τις διαθέσιμες επιλογές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, οι τέσσερις μεγαλύτεροι servicers στην Ελλάδα έχουν προχωρήσει μέσα στο 2026 σε χιλιάδες ρυθμίσεις, με σημαντικό μέρος αυτών να αφορά στεγαστικά δάνεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάρκεια της ρύθμισης. Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού οι οφειλές προς το Δημόσιο και τους ασφαλιστικούς φορείς μπορούν να ρυθμιστούν σε έως 240 δόσεις, ενώ για οφειλές προς τράπεζες και servicers προβλέπονται, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, έως 420 δόσεις. Παράλληλα, ο μηχανισμός μπορεί να οδηγήσει σε διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής, καθώς και τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων, ανάλογα με τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα του οφειλέτη.
Κρίσιμο στοιχείο για την προστασία της κατοικίας είναι η συνέπεια μετά τη ρύθμιση. Η ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορεί να αναστείλει μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, όμως η προστασία συνδέεται με την τήρηση των συμφωνημένων δόσεων. Για τον λόγο αυτό, πριν από την αποδοχή οποιασδήποτε πρότασης, ο οφειλέτης θα πρέπει να εξετάσει αν η νέα μηνιαία επιβάρυνση είναι πραγματικά βιώσιμη σε βάθος χρόνου.
Παράλληλα, το υπουργείο έχει ανακοινώσει ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται σε πιο στοχευμένο εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας, δίνοντας στον οφειλέτη τη δυνατότητα να δηλώσει ότι βασική του προτεραιότητα είναι η διατήρηση της κύριας κατοικίας. Η λογική της νέας παρέμβασης είναι ότι, εφόσον ο οφειλέτης επιλέξει να προστατεύσει το σπίτι του και αποδεχθεί την αξιοποίηση ή ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων όπου προβλέπεται, μπορεί να επιτύχει ευνοϊκότερη ρύθμιση, με μεγαλύτερο «κούρεμα» και μικρότερη δόση.
Το νέο μοντέλο δεν σημαίνει αυτόματη προστασία για κάθε οφειλέτη ούτε εγγυάται συγκεκριμένο ποσοστό «κουρέματος». Η ρύθμιση διαμορφώνεται ανάλογα με τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα κάθε υπόθεσης. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι όποιος επιλέξει τη διάσωση της κύριας κατοικίας αποδέχεται τη ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας, εφόσον υπάρχει και προβλέπεται στη συμφωνία. Παράλληλα, η νέα ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα για μακροχρόνια αποπληρωμή, έως 240 δόσεις για χρέη προς το Δημόσιο και έως 420 προς τράπεζες και servicers.