Η παροπλισμένη φρεγάτα F-463 χρησιμοποιήθηκε ως πλοίο-στόχος στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος – Οι βολές των SPIKE NLOS και SPIKE ER, η συμμετοχή ελληνικών και ισραηλινών δυνάμεων και το βίντεο της επιχείρησης
Σε μια σημαντική εκπαιδευτική δραστηριότητα με τη συμμετοχή του ελληνικού και του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού, η παροπλισμένη φρεγάτα «Μπουμπουλίνα» (F-463) χρησιμοποιήθηκε ως πλοίο-στόχος και βυθίστηκε στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο των βολών αποδοχής των κατευθυνόμενων πυραύλων SPIKE NLOS και SPIKE ER, με τη διαδικασία να ολοκληρώνεται με την εκτόξευση τορπίλης τύπου SUT από υποβρύχιο. Το Πολεμικό Ναυτικό έδωσε στη δημοσιότητα οπτικό υλικό από την άσκηση, καταγράφοντας τις δοκιμές των οπλικών συστημάτων και τη βύθιση του παλαιού πολεμικού πλοίου. Η δραστηριότητα εντάσσεται στην προσπάθεια αξιολόγησης νέων δυνατοτήτων του Στόλου και ενίσχυσης της επιχειρησιακής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.
Η φρεγάτα «Μπουμπουλίνα» ως πλοίο-στόχος
Η «Μπουμπουλίνα» έφερε τον αριθμό F-463 και είχε ενταχθεί στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, αφού προηγουμένως υπηρετούσε στο ολλανδικό Ναυτικό. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, υπηρέτησε υπό ελληνική σημαία από το 2001 έως το 2013, οπότε και παροπλίστηκε. Η αξιοποίησή της ως πλοίου-στόχου επέτρεψε τη διεξαγωγή δοκιμών με πραγματικά πυρά εναντίον ενός πραγματικού ναυτικού στόχου, αντί αποκλειστικά εικονικών ή προσομοιωμένων στόχων.
Η χρήση παροπλισμένων πλοίων σε τέτοιες δραστηριότητες αποτελεί μέσο αξιολόγησης της συμπεριφοράς ενός στόχου όταν δέχεται πλήγματα και της αποτελεσματικότητας διαφορετικών οπλικών συστημάτων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η φρεγάτα χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο των δοκιμαστικών βολών των πυραύλων SPIKE και στη συνέχεια βυθίστηκε με τορπίλη υποβρυχίου. Η επιχείρηση έδωσε τη δυνατότητα στις συμμετέχουσες μονάδες να εκτελέσουν διαδοχικά διαφορετικά στάδια μιας ναυτικής δραστηριότητας, από την προσβολή στόχου επιφανείας έως τη χρήση τορπίλης.
Οι πύραυλοι SPIKE NLOS και SPIKE ER
Κεντρικό αντικείμενο της άσκησης ήταν οι βολές αποδοχής των κατευθυνόμενων πυραύλων SPIKE NLOS και SPIKE ER, ισραηλινής κατασκευής. Οι δοκιμές αποδοχής αποτελούν διαδικασία κατά την οποία ελέγχεται η λειτουργία ενός οπλικού συστήματος και αξιολογείται η απόδοσή του σύμφωνα με τις απαιτήσεις που έχουν τεθεί πριν από την επιχειρησιακή αξιοποίησή του.
Η οικογένεια SPIKE περιλαμβάνει διαφορετικές εκδόσεις πυραύλων, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για την προσβολή στόχων σε διαφορετικές αποστάσεις και επιχειρησιακά περιβάλλοντα. Η ονομασία NLOS προέρχεται από τον όρο «Non-Line of Sight», δηλαδή δυνατότητα εμπλοκής στόχων που δεν βρίσκονται απαραίτητα μέσα στην άμεση οπτική γραμμή του φορέα εκτόξευσης. Η έκδοση ER ανήκει επίσης στην οικογένεια κατευθυνόμενων πυραύλων SPIKE και διαθέτει διαφορετική διαμόρφωση και επιχειρησιακές δυνατότητες.
Η αξιοποίηση των συγκεκριμένων συστημάτων από ναυτικές μονάδες διευρύνει τις επιλογές εμπλοκής στόχων επιφανείας και ενισχύει τις δυνατότητες των πλοίων που τα φέρουν. Η πραγματοποίηση βολών αποδοχής είναι σημαντικό στάδιο, καθώς επιτρέπει την αξιολόγηση των συστημάτων σε πραγματικές συνθήκες και την επιβεβαίωση της λειτουργίας τους πριν από την πλήρη επιχειρησιακή αξιοποίησή τους.
Από ποιες μονάδες πραγματοποιήθηκαν οι βολές
Οι ελληνικές βολές των κατευθυνόμενων πυραύλων πραγματοποιήθηκαν από κανονιοφόρο τύπου «Μαχητής» και από σκάφος ανορθόδοξου πολέμου τύπου MARK V. Οι συγκεκριμένες πλατφόρμες διαθέτουν διαφορετικό επιχειρησιακό ρόλο, γεγονός που επιτρέπει την εξέταση της χρήσης των οπλικών συστημάτων σε διαφορετικές συνθήκες και από διαφορετικούς τύπους ναυτικών μονάδων.
Η κανονιοφόρος τύπου «Μαχητής» αποτελεί μονάδα επιφανείας του ελληνικού Στόλου, ενώ τα σκάφη MARK V συνδέονται με αποστολές ειδικών επιχειρήσεων και ταχείας μετακίνησης προσωπικού. Η ενσωμάτωση κατευθυνόμενων πυραύλων σε τέτοιες πλατφόρμες προσφέρει πρόσθετες επιλογές εμπλοκής, πέρα από τα παραδοσιακά μέσα πυρός που διαθέτουν.
Παράλληλα, μονάδες του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού πραγματοποίησαν βολές κατευθυνόμενων βλημάτων επιφανείας-επιφανείας. Με αυτόν τον τρόπο, η δραστηριότητα δεν περιορίστηκε στην αξιολόγηση των ελληνικών οπλικών συστημάτων, αλλά περιλάμβανε και κοινή εκπαίδευση μεταξύ των δύο ναυτικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις και τα δημοσιεύματα για την άσκηση, οι βολές των ελληνικών μονάδων ολοκληρώθηκαν με επιτυχία. Η επιβεβαίωση της λειτουργίας των συστημάτων και η εξοικείωση των πληρωμάτων με τη χρήση τους αποτελούν βασικούς στόχους τέτοιων δοκιμών.
Η συμμετοχή του ελληνικού και του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού
Στην άσκηση συμμετείχαν μονάδες από τις Διοικήσεις Φρεγατών, Υποβρυχίων, Ταχέων Σκαφών, Πλοίων Επιτηρήσεως και Υποβρυχίων Καταστροφών. Στη δραστηριότητα έλαβαν μέρος επίσης ελικόπτερα της Αεροπορίας Ναυτικού και μέσα της Πολεμικής Αεροπορίας, διαμορφώνοντας ένα ευρύτερο πλαίσιο διακλαδικής συνεργασίας.
Από την ισραηλινή πλευρά συμμετείχαν δύο πολεμικά πλοία που φέρουν κατευθυνόμενα βλήματα και πραγματοποίησαν δικές τους βολές. Η παρουσία μονάδων των δύο χωρών επέτρεψε την ανταλλαγή εμπειρίας και τη συνεκπαίδευση σε αντικείμενα που σχετίζονται με σύγχρονες ναυτικές επιχειρήσεις.
Η διαλειτουργικότητα, δηλαδή η δυνατότητα διαφορετικών μονάδων και συστημάτων να συνεργάζονται αποτελεσματικά, αποτελεί βασικό στόχο των κοινών στρατιωτικών ασκήσεων. Η συνεργασία περιλαμβάνει την εξοικείωση με διαδικασίες επικοινωνίας και συντονισμού, καθώς και την εκτέλεση κοινών δραστηριοτήτων σε ένα σύνθετο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Η ελληνοϊσραηλινή δραστηριότητα στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας των δύο χωρών στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, τα επιμέρους αποτελέσματα κάθε άσκησης αξιολογούνται με βάση τους συγκεκριμένους στόχους και τις δραστηριότητες που έχουν πραγματοποιηθεί.
Ποιοι παρακολούθησαν τις δοκιμές
Τις βολές παρακολούθησαν ανώτατοι αξιωματικοί της στρατιωτικής ηγεσίας Ελλάδας και Ισραήλ. Παρόντες ήταν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, ο Αρχηγός Στόλου, αντιναύαρχος Χρήστος Σασιάκος, καθώς και ο Αρχηγός του ισραηλινού Ναυτικού, αντιναύαρχος Eyal Harel.
Στο περιθώριο της δραστηριότητας, οι αρχηγοί των δύο ναυτικών δυνάμεων πραγματοποίησαν συνάντηση επί της φρεγάτας «Ψαρά». Σύμφωνα με δημοσιεύματα για την επίσκεψη, στη συζήτηση εξετάστηκαν θέματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, με έμφαση στις προκλήσεις ασφαλείας στο θαλάσσιο περιβάλλον, στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και στις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η συνάντηση εντάχθηκε στο πλαίσιο της ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των δύο Πολεμικών Ναυτικών, με αντικείμενα που περιλαμβάνουν τις ναυτικές επιχειρήσεις, την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και την περιφερειακή ασφάλεια.
Η βύθιση της φρεγάτας με τορπίλη SUT
Μετά την ολοκλήρωση των δοκιμαστικών βολών, η «Μπουμπουλίνα» βυθίστηκε από τορπίλη τύπου SUT που εκτοξεύθηκε από υποβρύχιο. Η συγκεκριμένη φάση αποτέλεσε το τελικό στάδιο της επιχείρησης, κατά το οποίο το παροπλισμένο πλοίο χρησιμοποιήθηκε ως στόχος για την εκτέλεση βολής τορπίλης.
Οι τορπίλες αποτελούν όπλα που χρησιμοποιούνται κυρίως από υποβρύχια για την προσβολή στόχων επιφανείας ή άλλων υποβρυχίων, ανάλογα με τον τύπο και τη διαμόρφωσή τους. Η χρήση τους σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες επιτρέπει την αξιολόγηση διαδικασιών εκτόξευσης και εμπλοκής, υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες ασφαλείας.
Η βύθιση της «Μπουμπουλίνας» ολοκλήρωσε μια δραστηριότητα που περιλάμβανε δοκιμές κατευθυνόμενων πυραύλων, συμμετοχή διαφορετικών τύπων πλοίων και συνεργασία ελληνικών και ισραηλινών δυνάμεων. Το σχετικό βίντεο που δημοσιοποιήθηκε από το Πολεμικό Ναυτικό καταγράφει χαρακτηριστικά στιγμιότυπα της επιχείρησης.
Το βίντεο του Πολεμικού Ναυτικού
Το οπτικό υλικό από την άσκηση παρουσιάζει τις βολές των κατευθυνόμενων πυραύλων και τη διαδικασία που οδήγησε στη βύθιση της παροπλισμένης φρεγάτας. Η δημοσιοποίηση τέτοιου υλικού επιτρέπει την ενημέρωση του κοινού για δραστηριότητες των Ενόπλων Δυνάμεων και για την αξιολόγηση νέων οπλικών συστημάτων.
Η άσκηση στο Βόρειο Κρητικό Πέλαγος συνδύασε τη δοκιμή των SPIKE NLOS και SPIKE ER με τη συμμετοχή διαφορετικών ναυτικών μονάδων και την εκτέλεση βολής τορπίλης από υποβρύχιο. Η χρήση της «Μπουμπουλίνας» ως πλοίου-στόχου αποτέλεσε το τελευταίο και πιο χαρακτηριστικό στάδιο της επιχείρησης, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της επιχειρησιακής συνεκπαίδευσης Ελλάδας και Ισραήλ.