Στο πεδίο του πειθαρχικού ελέγχου περνά η δημόσια παρέμβαση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Βασίλη Φλωρίδη, με αφορμή άρθρο του για δικαστική υπόθεση που βρίσκεται ακόμη σε εκκρεμότητα. Οι σφοδρές αντιδράσεις από δικαστικές ενώσεις, δικηγορικούς συλλόγους και την ίδια την ηγεσία του Αρείου Πάγου οδήγησαν στη διαβίβαση του σχετικού φακέλου στον πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μιχάλη Πικραμένο.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη θεσμική διάσταση, καθώς ο ελεγχόμενος εισαγγελικός λειτουργός είναι αδελφός του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη. Για τον λόγο αυτό, τη διαβίβαση του φακέλου ανέλαβε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, αντί του υπουργού, ο οποίος έχει την αρμοδιότητα να κινεί πειθαρχικές διαδικασίες σε βάρος ανώτατων δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών.
Το άρθρο που άνοιξε τον κύκλο των αντιδράσεων
Αφετηρία της υπόθεσης αποτέλεσε άρθρο του Βασίλη Φλωρίδη στην ιστοσελίδα της «Καθημερινής», με τίτλο «Φλέβα Διαφθοράς στη Δικαιοσύνη». Στο κείμενό του, ο αντεισαγγελέας διατύπωνε σοβαρές αιτιάσεις για τους δικαστικούς χειρισμούς συγκεκριμένης υπόθεσης, κάνοντας λόγο για κατασκευασμένα στοιχεία και αβάσιμη παραπομπή κατηγορουμένων, μεταξύ των οποίων υψηλόβαθμοι αξιωματικοί της Ελληνικής Αστυνομίας.
Η υπόθεση αφορά, μεταξύ άλλων, συγγενικό πρόσωπο εν ενεργεία υπουργού και είχε απασχολήσει στο παρελθόν τον ίδιο τον Βασίλη Φλωρίδη κατά την άσκηση των εισαγγελικών του καθηκόντων. Εκείνο που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του δικαστικού κόσμου δεν ήταν απλώς η αμφισβήτηση δικαστικών κρίσεων, αλλά το γεγονός ότι ένας ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός επέλεξε να καταγγείλει δημοσίως τους χειρισμούς συναδέλφων του σε υπόθεση που δεν έχει ακόμη εκδικαστεί.
Στο Συμβούλιο της Επικρατείας ο φάκελος
Την εξέταση της υπόθεσης αναμένεται να αναλάβει αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, τον οποίο θα ορίσει ο πρόεδρος του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου, Μιχάλης Πικραμένος. Το υλικό που διαβιβάστηκε περιλαμβάνει τόσο το επίμαχο δημοσίευμα όσο και τις επίσημες τοποθετήσεις δικαστικών ενώσεων και θεσμικών οργάνων που ακολούθησαν.
Η διερεύνηση θα καταλήξει στη σύνταξη πορισματικής αναφοράς, μέσα από την οποία θα αξιολογηθούν τα πραγματικά περιστατικά και το ενδεχόμενο πειθαρχικών ευθυνών.
Ηχηρή αποδοκιμασία από τον Άρειο Πάγο
Η παρέμβαση Φλωρίδη προκάλεσε ασυνήθιστα έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Δικαιοσύνης. Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων χαρακτήρισε πρωτοφανές το γεγονός ότι ανώτατος δικαστικός λειτουργός στρέφεται με αυτόν τον τρόπο εναντίον συναδέλφων του που συμμετείχαν στα αρμόδια δικαστικά συμβούλια. Ακόμη πιο βαρύνουσα υπήρξε η κοινή ανακοίνωση του Αρείου Πάγου και της Εισαγγελίας του, με την οποία επισημάνθηκε ότι η δημόσια απόδοση κατηγοριών περί διαφθοράς σε δικαστές, ιδιαίτερα όταν αφορά εκκρεμή υπόθεση, υπερβαίνει τα όρια της θεμιτής κριτικής.
Σύμφωνα με την ηγεσία του ανώτατου δικαστηρίου, τέτοιες παρεμβάσεις υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στον θεσμό της Δικαιοσύνης, ενώ η αμφισβήτηση δικαστικών αποφάσεων οφείλει να συνοδεύεται από θεσμική υπευθυνότητα και σεβασμό στις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Δικηγόροι και διοικητικοί δικαστές υπερασπίζονται τη δικαστική ανεξαρτησία
Στον κύκλο των αντιδράσεων προστέθηκε ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών, ο οποίος με ψήφισμά του εξέφρασε την αντίθεσή του σε παρεμβάσεις αυτού του χαρακτήρα. Ο ΔΣΑ έθεσε ζήτημα προστασίας της ανεξαρτησίας του φυσικού δικαστή, υποστηρίζοντας ότι δημόσιες τοποθετήσεις ανώτατων δικαστικών λειτουργών μπορούν να επηρεάσουν αθέμιτα τη δικαστική κρίση.
Ανάλογη ήταν η στάση της Ένωσης Διοικητικών Δικαστών, η οποία υπογράμμισε ότι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης πρέπει να διασφαλίζεται όχι μόνο απέναντι σε εξωτερικές πιέσεις, αλλά και απέναντι σε παρεμβάσεις που προέρχονται από το εσωτερικό της. Στην ανακοίνωσή της η Ένωση ξεκαθάρισε ότι κανένας δικαστής δεν υποχρεούται να ευθυγραμμίζεται με τις απόψεις ανωτέρων του ούτε να εκτίθεται σε δημόσια απαξίωση επειδή η κρίση του διαφοροποιείται από εκείνη άλλων δικαστικών λειτουργών.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι δημόσιες καταγγελίες περί διαφθοράς, όταν διατυπώνονται εκτός των προβλεπόμενων ελεγκτικών μηχανισμών, ενέχουν τον κίνδυνο εργαλειοποίησης της Δικαιοσύνης και μετατροπής της σε πεδίο αντιπαραθέσεων ξένων προς τη δικαιοδοτική της αποστολή. Η πειθαρχική διερεύνηση καλείται πλέον να εξετάσει εάν η δημόσια τοποθέτηση του Βασίλη Φλωρίδη υπερέβη τα όρια της επιτρεπτής κριτικής και εάν στοιχειοθετείται πειθαρχικό παράπτωμα. Το ζήτημα αποκτά ευρύτερη σημασία, καθώς αγγίζει τα όρια της δημόσιας έκφρασης των δικαστικών λειτουργών, την ανεξαρτησία των συναδέλφων τους και την εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη.
