Τα στοιχεία της Eurostat για την τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτυπώνουν τις επιλογές των νέων, αλλά και μια σαφή μεταβολή στη σχέση ανδρών και γυναικών με την ανώτατη εκπαίδευση.
Το 2024, 19,1 εκατομμύρια φοιτητές σπούδαζαν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στην ΕΕ, με τις περισσότερες επιλογές να συγκεντρώνονται στους τομείς των επιχειρήσεων, της διοίκησης και της νομικής.
Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν σαφές αριθμητικό προβάδισμα μεταξύ των αποφοίτων, καθώς αντιπροσώπευαν περίπου το 58% του συνόλου των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
19,1 εκατομμύρια φοιτητές στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το 2024 υπήρχαν 19,1 εκατομμύρια φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ.
Από αυτούς, το 59% σπούδαζε σε επίπεδο πτυχίου, το 29,4% σε μεταπτυχιακό επίπεδο, ενώ το 3,8% παρακολουθούσε διδακτορικές σπουδές.
Συνολικά, οι φοιτητές που βρίσκονταν σε προγράμματα πτυχίου και μεταπτυχιακού αντιπροσώπευαν το 88,4% του συνόλου.
Τα υψηλότερα ποσοστά φοιτητών σε αυτά τα δύο επίπεδα καταγράφηκαν στην Πολωνία με 98,5%, στη Βουλγαρία και τη Λιθουανία με 97,4%, στην Κροατία με 96,9%, στην Ιταλία με 96,3%, στην Ελλάδα με 96,1% και στη Ρουμανία με 96%.
Οι επιχειρήσεις, η διοίκηση και η Νομική στην κορυφή
Ποιοι είναι όμως οι τομείς που προσελκύουν τους περισσότερους φοιτητές;
Στην κορυφή βρίσκονται οι επιχειρήσεις, η διοίκηση και η Νομική, καθώς συγκεντρώνουν το 22% του συνόλου των φοιτητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ακολουθούν η εκπαίδευση, η υγεία και η κοινωνική πρόνοια, η μηχανική και οι κατασκευές.
Σημαντική παρουσία έχουν επίσης οι τέχνες και οι ανθρωπιστικές επιστήμες, οι οποίες αποτελούν τον άλλο μεγάλο τομέα σπουδών με διψήφια συμμετοχή στο σύνολο των φοιτητών.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική όταν εξετάζονται τα πτυχία που απονέμονται. Οι σπουδές στις επιχειρήσεις, τη διοίκηση και τη Νομική αντιστοιχούν περίπου στο ένα τέταρτο όλων των πτυχίων που απονέμονται στην ΕΕ.
Οι γυναίκες αποτελούν την πλειονότητα των αποφοίτων
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της Eurostat αφορά τη διαφορά μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Το 2024 περίπου 4,5 εκατομμύρια άνθρωποι ολοκλήρωσαν σπουδές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ.
Από αυτούς, περίπου 2,6 εκατομμύρια ήταν γυναίκες, έναντι περίπου 1,9 εκατομμυρίων ανδρών.
Με άλλα λόγια, οι γυναίκες αντιπροσώπευαν περίπου το 58% των αποφοίτων.
Το προβάδισμα των γυναικών δεν αφορά μόνο έναν συγκεκριμένο κλάδο σπουδών, αλλά εμφανίζεται στην πλειονότητα των γνωστικών αντικειμένων.
Ανάμεσα στους αποφοίτους επιχειρήσεων, διοίκησης και Νομικής, για παράδειγμα, οι γυναίκες αντιπροσώπευαν περίπου το 14,5% του συνόλου των αποφοίτων, έναντι 10,6% των ανδρών.
Μεγάλη γυναικεία παρουσία στις επιστήμες Υγείας
Ιδιαίτερα έντονη είναι η παρουσία των γυναικών στον χώρο της υγείας και της κοινωνικής πρόνοιας.
Περίπου 11,1% όλων των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν γυναίκες που ολοκλήρωσαν σπουδές στους συγκεκριμένους τομείς.
Από την άλλη πλευρά, οι άνδρες εμφανίζουν ισχυρότερη παρουσία στις επιστήμες μηχανικής, μεταποίησης και κατασκευών, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 10% όλων των ανδρών αποφοίτων.
Σε ορισμένους τομείς, όπως η γεωργία, η δασοκομία, η αλιεία και η κτηνιατρική, αλλά και οι υπηρεσίες, οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων είναι σαφώς μικρότερες.
Η μεγάλη διαφορά βρίσκεται στην Πληροφορική
Η μεγαλύτερη ανισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών εμφανίζεται στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών.
Στον συγκεκριμένο τομέα, ο αριθμός των ανδρών αποφοίτων ήταν περίπου 3,7 φορές μεγαλύτερος από τον αριθμό των γυναικών.
Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που εξακολουθούν να απασχολούν την ευρωπαϊκή εκπαίδευση και αγορά εργασίας: τη χαμηλότερη συμμετοχή των γυναικών σε σπουδές που συνδέονται άμεσα με την τεχνολογία και την ψηφιακή οικονομία.
Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η ζήτηση για επαγγέλματα που σχετίζονται με την πληροφορική, την τεχνητή νοημοσύνη, τα δεδομένα και τις ψηφιακές τεχνολογίες αυξάνεται συνεχώς.
Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
Η Ελλάδα κινείται σε γενικές γραμμές στην ίδια κατεύθυνση με την ευρωπαϊκή εικόνα.
Οι γυναίκες αποτελούν περίπου το 60% των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, διατηρώντας σαφές προβάδισμα έναντι των ανδρών.
Παράλληλα, η χώρα εμφανίζει πολύ υψηλό ποσοστό φοιτητών που βρίσκονται σε επίπεδο πτυχίου ή μεταπτυχιακών σπουδών, καθώς το σχετικό ποσοστό φτάνει το 96,1%.
Τα στοιχεία δείχνουν επομένως ότι η ανώτατη εκπαίδευση εξακολουθεί να αποτελεί βασική επιλογή για τους νέους στην Ελλάδα, ενώ η γυναικεία παρουσία στα πανεπιστήμια και στους αποφοίτους είναι ιδιαίτερα ισχυρή.
Μια νέα εικόνα για την ευρωπαϊκή εκπαίδευση
Τα στοιχεία της Eurostat αποτυπώνουν μια Ευρώπη όπου οι επιλογές σπουδών συνδέονται όλο και περισσότερο με τις ανάγκες της οικονομίας και της αγοράς εργασίας.
Οι επιχειρήσεις, η διοίκηση και η Νομική παραμένουν στην κορυφή των προτιμήσεων, ενώ σημαντικό βάρος εξακολουθούν να έχουν η εκπαίδευση, η υγεία, η μηχανική και οι ανθρωπιστικές επιστήμες.
Την ίδια στιγμή, το σαφές προβάδισμα των γυναικών στους αποφοίτους αποτελεί μία από τις σημαντικότερες τάσεις της ευρωπαϊκής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Το μεγάλο ερώτημα για τα επόμενα χρόνια είναι αν αυτή η υπεροχή θα μεταφραστεί και σε αντίστοιχη παρουσία των γυναικών στους ταχύτερα αναπτυσσόμενους κλάδους της οικονομίας, ιδιαίτερα στην Πληροφορική, την τεχνολογία και τις ψηφιακές επιστήμες.