Το καλοκαίρι στην Ελλάδα συνοδεύεται από ζέστη, παραλίες και χαλαρό ντύσιμο. Οι σαγιονάρες είναι από τα πιο συνηθισμένα υποδήματα της εποχής, όμως όταν ο οδηγός κάθεται πίσω από το τιμόνι, η άνεση μπορεί να μετατραπεί σε ζήτημα ασφάλειας και υπό προϋποθέσεις, σε παράβαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Αν και πολλοί θεωρούν ότι η οδήγηση με σαγιονάρες «απαγορεύεται ρητά», στην πραγματικότητα η ελληνική νομοθεσία δεν τις κατονομάζει συγκεκριμένα. Ωστόσο, το νομικό πλαίσιο επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων όταν η ενδυμασία ή τα υποδήματα επηρεάζουν τον έλεγχο του οχήματος.
Τι λέει ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ)
Ο ΚΟΚ δεν περιλαμβάνει άρθρο που να αναφέρει ρητά «σαγιονάρες», «παντόφλες» ή συγκεκριμένα υποδήματα. Η αξιολόγηση γίνεται βάσει γενικών διατάξεων:
Άρθρο 12 ΚΟΚ – Έλεγχος του οχήματος
Ορίζει ότι ο οδηγός πρέπει να έχει διαρκώς πλήρη έλεγχο του οχήματος και να οδηγεί με ασφάλεια, χωρίς να επηρεάζεται η ικανότητά του να αντιδρά άμεσα.
Άρθρο 13 ΚΟΚ – Συμπεριφορά οδηγού
Αναφέρει ότι ο οδηγός οφείλει να βρίσκεται σε θέση που του επιτρέπει να εκτελεί όλους τους απαραίτητους χειρισμούς με ασφάλεια και ακρίβεια.
Γενική αρχή οδικής ασφάλειας
Η Τροχαία μπορεί να κρίνει ότι οποιοδήποτε αντικείμενο ή υπόδημα που δυσχεραίνει τον χειρισμό των πεντάλ (φρένο, συμπλέκτη, γκάζι) συνιστά παράβαση, εφόσον μειώνει τον έλεγχο του οχήματος.
Γιατί θεωρούνται επικίνδυνες οι σαγιονάρες
Οι σαγιονάρες δεν είναι απαγορευμένες ως αντικείμενο, αλλά θεωρούνται ακατάλληλες για οδήγηση για πρακτικούς λόγους:
- Μπορούν να γλιστρήσουν από το πόδι
- Ενδέχεται να «κολλήσουν» κάτω από τα πεντάλ
- Δεν προσφέρουν σταθερότητα στο πάτημα του φρένου ή του συμπλέκτη
- Αυξάνουν τον χρόνο αντίδρασης σε περίπτωση ανάγκης
Σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης (π.χ. απότομο φρενάρισμα), ακόμη και κλάσματα δευτερολέπτου μπορεί να είναι κρίσιμα.
Υπάρχει συγκεκριμένο πρόστιμο;
Εδώ βρίσκεται το «γκρίζο σημείο» της νομοθεσίας.
Δεν υπάρχει ειδικό πρόστιμο για «οδήγηση με σαγιονάρες». Ωστόσο:
- Αν η Τροχαία κρίνει ότι ο οδηγός δεν έχει πλήρη έλεγχο του οχήματος, μπορεί να βεβαιώσει παράβαση βάσει γενικών διατάξεων του ΚΟΚ.
- Σε αυτή την περίπτωση, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει περίπου τα 100 ευρώ.
- Παράλληλα, ανάλογα με τη βαρύτητα ή αν συνυπάρχουν άλλες παραβάσεις, μπορεί να υπάρξει και αφαίρεση άδειας οδήγησης για έως 30 ημέρες.
Σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος, η χρήση ακατάλληλων υποδημάτων μπορεί επίσης να συνεκτιμηθεί ως επιβαρυντικός παράγοντας για την ευθύνη του οδηγού.
Τι ισχύει στην πράξη
Στην καθημερινή εφαρμογή του νόμου:
- Οι έλεγχοι γίνονται κατά περίπτωση
- Δεν επιβάλλεται αυτόματα πρόστιμο για σαγιονάρες
- Η κρίση του αστυνομικού βασίζεται στο αν υπάρχει πραγματική επικινδυνότητα ή μειωμένος έλεγχος
Άρα, η παράβαση δεν είναι «τυπική», αλλά εκτιμητική.
Τι παπούτσια θεωρούνται ασφαλή για οδήγηση
Οι ειδικοί στην οδική ασφάλεια συνιστούν:
✔ Κλειστά παπούτσια με καλή εφαρμογή
✔ Αθλητικά με λεπτή και σταθερή σόλα
✔ Παπούτσια που δεν γλιστρούν στο πεντάλ
Αντίθετα, καλό είναι να αποφεύγονται:
- Σαγιονάρες και παντόφλες
- Ψηλοτάκουνα
- Πολύ βαριά ή ογκώδη παπούτσια
- Οδήγηση ξυπόλυτος (αν και δεν απαγορεύεται ρητά, θεωρείται επίσης επισφαλής πρακτική)
Η οδήγηση με σαγιονάρες δεν απαγορεύεται ρητά από τον ΚΟΚ, αλλά μπορεί να θεωρηθεί παράβαση εάν επηρεάζει τον έλεγχο του οχήματος. Το πιθανό πρόστιμο μπορεί να φτάσει τα 100 ευρώ, ενώ σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν και διοικητικές κυρώσεις.
Το βασικό κριτήριο δεν είναι το υπόδημα αυτό καθαυτό, αλλά η ασφάλεια και η ικανότητα του οδηγού να αντιδρά άμεσα και αποτελεσματικά.