Σε νέα κλιμάκωση των εμπορικών και γεωπολιτικών πιέσεων προχώρησε ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώνοντας την επιβολή επιπλέον δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες–συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, με αφορμή τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία. Το μέτρο αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Δανία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, τη Σουηδία και τη Φινλανδία.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου, οι νέοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου 2026 και θα επιβαρύνουν όλα τα προϊόντα που εξάγονται από τις συγκεκριμένες χώρες προς τις ΗΠΑ με επιπλέον φόρο 10%, πέραν των ήδη ισχυόντων. Από την 1η Ιουνίου 2026, το ποσοστό θα αυξηθεί στο 25%, εφόσον δεν υπάρξει πολιτική συμφωνία.
Ο όρος για άρση των δασμών
Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθαρίζει ότι η μόνη περίπτωση ακύρωσης των μέτρων είναι η ολοκλήρωση συμφωνίας για την απόκτηση της Γροιλανδίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως υποστηρίζει, το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει «ανοιχτό» εδώ και περίπου 150 χρόνια, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες προηγούμενων Αμερικανών προέδρων.
Ο ίδιος επαναλαμβάνει ότι η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο γεωστρατηγικό σημείο για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, ιδίως σε σχέση με τον λεγόμενο «Χρυσό Θόλο», το σύγχρονο αντιαεροπορικό και αντιπυραυλικό σύστημα που βρίσκεται υπό ανάπτυξη.
Αιχμές για την ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία
Σε μακροσκελή και έντονα φορτισμένη ανάρτησή του, ο Τραμπ κατηγορεί τις οκτώ ευρωπαϊκές χώρες ότι έστειλαν στρατιωτικές δυνάμεις στη Γροιλανδία «για άγνωστους σκοπούς», δημιουργώντας, όπως υποστηρίζει, μια «επικίνδυνη και μη βιώσιμη κατάσταση» για την παγκόσμια ασφάλεια.
Δεν λείπουν και οι αιχμηρές, σχεδόν σαρκαστικές αναφορές προς τη Δανία, την οποία κατηγορεί ότι αδυνατεί να προστατεύσει τη Γροιλανδία, ισχυριζόμενος πως η άμυνά της περιορίζεται σε «δύο έλκηθρα με σκύλους». Σύμφωνα με τον Τραμπ, μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να εγγυηθούν την ασφάλεια της περιοχής απέναντι στις βλέψεις της Κίνας και της Ρωσίας.
Ο «Χρυσός Θόλος» και η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας
Κεντρικό σημείο της επιχειρηματολογίας του Αμερικανού προέδρου αποτελεί το σύστημα «Χρυσός Θόλος», για το οποίο –όπως αναφέρει– δαπανώνται ήδη εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι το σύστημα αυτό μπορεί να λειτουργήσει στο μέγιστο της αποτελεσματικότητάς του μόνο εφόσον η Γροιλανδία ενταχθεί πλήρως στο αμερικανικό αμυντικό πλέγμα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των «γωνιών και ορίων» που προσφέρει.
Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων τόσο με τη Δανία όσο και με τις υπόλοιπες χώρες που εμπλέκονται, επισημαίνοντας ότι οι ΗΠΑ παραμένουν «ανοιχτές στον διάλογο», υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιστεί η αμερικανική εθνική ασφάλεια.
Αντιδράσεις και επόμενα βήματα
Η ανακοίνωση αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς οι συγκεκριμένες χώρες θεωρούνται στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι δασμοί ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά τις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης, εάν τελικά εφαρμοστούν πλήρως από τον Ιούνιο.