Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: Ελληνοτουρκικά, Κυπριακό και AI στο επίκεντρο
Με την ελληνοτουρκική σχέση, το Κυπριακό, τις διεθνείς εξελίξεις και τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο να βρίσκονται στο επίκεντρο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει το βράδυ της Πέμπτης, από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, τις βασικές θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης για τις μεγάλες γεωπολιτικές προκλήσεις της περιόδου. Ιδιαίτερη θέση στην ομιλία αναμένεται να έχει και η Τεχνητή Νοημοσύνη, με τον πρωθυπουργό να θέτει το ζήτημα της διεθνούς ρύθμισης των νέων τεχνολογιών.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές για το περιεχόμενο της ομιλίας, ο πρωθυπουργός αναμένεται να επαναλάβει τη θέση της Αθήνας ότι ο διάλογος με την Τουρκία πρέπει να συνεχιστεί, υπό την προϋπόθεση ότι αυτός πραγματοποιείται στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών καλής γειτονίας. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει τη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας, χωρίς ωστόσο να συνδέει τον διάλογο με αλλαγή των πάγιων θέσεών της.
Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να γίνει στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, την UNCLOS, την οποία η Αθήνα θεωρεί το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν το Δίκαιο της Θάλασσας. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να αναφερθεί στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, υπογραμμίζοντας τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης ότι ο ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνδυάζεται με μονομερείς ενέργειες ή απειλές που έρχονται σε αντίθεση με τη διεθνή νομιμότητα.
Η αναφορά στα ελληνοτουρκικά αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Αθήνα έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι επιθυμεί να διατηρηθούν ανοικτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Άγκυρα. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επίσης χαρακτηρίσει τη συνέχιση του διαλόγου σημαντικό εργαλείο για την αποφυγή κρίσεων, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα δεν μετακινείται από τις θέσεις της ως προς τα ζητήματα που θεωρεί ότι μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διεθνούς δικαιοδοσίας.
Ξεχωριστό κεφάλαιο της ομιλίας αναμένεται να αποτελέσει το Κυπριακό. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να αναφερθεί στα 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή και στη συνεχιζόμενη κατοχή τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, συνδέοντας την εξέλιξη του Κυπριακού με την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα του ίδιου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Η ελληνική πλευρά αναμένεται να επαναλάβει τη στήριξή της στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με στόχο την επανένωση της Κύπρου. Η Αθήνα έχει υποστηρίξει το τελευταίο διάστημα τη διατήρηση της διαδικασίας υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, ενώ το Κυπριακό παραμένει ένα από τα βασικά ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Από το βήμα του ΟΗΕ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται ακόμη να αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας ως χώρας που βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Ανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής. Σε αυτή την κατεύθυνση, ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, στην ενέργεια και στις υποδομές διασυνδεσιμότητας που ενισχύουν τον περιφερειακό ρόλο της χώρας.
Η ελληνική κυβέρνηση συνδέει τα ζητήματα αυτά με τις ευρύτερες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή. Στην ομιλία αναμένεται να υπάρξουν αναφορές στις εξελίξεις στη Γάζα, στον Λίβανο, στη Συρία, στη Λιβύη, στην Ουκρανία και στο Σουδάν, με την Αθήνα να επιδιώκει να παρουσιάσει την Ελλάδα ως παράγοντα σταθερότητας και ως χώρα που μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών και πολιτικών περιοχών.
Στο οικονομικό σκέλος, ο πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει την πορεία της ελληνικής οικονομίας και των μεταρρυθμίσεων ως μέρος της συνολικής εικόνας της χώρας. Ανάμεσα στα στοιχεία στα οποία αναμένεται να αναφερθεί περιλαμβάνονται η ανάπτυξη, οι επενδύσεις, οι δημοσιονομικές επιδόσεις, η μείωση του δημόσιου χρέους και ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους.
Το μήνυμα που αναμένεται να επιχειρήσει να αναδείξει είναι ότι η οικονομική σταθερότητα συνδέεται πλέον άμεσα με τη δυνατότητα μιας χώρας να ενισχύσει τη θέση της στο διεθνές περιβάλλον. Στην ίδια λογική, η οικονομική ισχύς αναμένεται να συνδεθεί με την άμυνα, την ασφάλεια και τη δυνατότητα της Ελλάδας να ανταποκρίνεται στις νέες προκλήσεις.
Ιδιαίτερα μεγάλο μέρος της ομιλίας αναμένεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες, να αφιερωθεί στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Πρόκειται για ένα ζήτημα που έχει αποκτήσει κεντρική θέση στη διεθνή συζήτηση, καθώς η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσονται τα συστήματα ΑΙ δημιουργεί νέα δεδομένα για τις κυβερνήσεις, την οικονομία, την εργασία και την ασφάλεια.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να υποστηρίξει ότι οι κίνδυνοι που συνοδεύουν την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά μέσω εθελοντικών δεσμεύσεων των ίδιων των εταιρειών που αναπτύσσουν τα σχετικά συστήματα. Στο επίκεντρο αναμένεται να θέσει την ανάγκη για ένα ισχυρότερο διεθνές ρυθμιστικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερη αναφορά αναμένεται να γίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου αναπτύσσονται ορισμένα από τα πλέον προηγμένα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ελληνική θέση, σύμφωνα με τις πληροφορίες για την ομιλία, είναι ότι η τεχνολογική πρωτοπορία συνοδεύεται και από ευθύνη και ότι οι χώρες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης της ΑΙ έχουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των κανόνων που θα διέπουν την εξέλιξή της.
Παράλληλα, αναμένεται να υπογραμμιστεί η ανάγκη διεθνούς συνεργασίας, με τη συμμετοχή και της Κίνας, καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον ζήτημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.
Η φετινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο διεθνές περιβάλλον, με πολλαπλές πολεμικές συγκρούσεις, ενεργειακές προκλήσεις, ζητήματα ασφάλειας και ταχύτατες τεχνολογικές αλλαγές. Η ομιλία του αναμένεται να κινηθεί σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, συνδέοντας τις ελληνικές θέσεις στα εθνικά και περιφερειακά ζητήματα με τη μεγαλύτερη συζήτηση για τον ρόλο της χώρας σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.
Η Αθήνα επιδιώκει, μέσα από την παρουσία του πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη, να αναδείξει τη συμμετοχή της Ελλάδας στις διεθνείς εξελίξεις, δίνοντας έμφαση τόσο στις σχέσεις με τους γείτονες και στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου όσο και στην οικονομία, την ενέργεια, την τεχνολογία και τη διεθνή ασφάλεια.