«Στο επίκεντρο το ιδιωτικό χρέος: Οι προτάσεις του ΠΑΣΟΚ για δανειολήπτες, νοικοκυριά και επιχειρήσεις», θέτοντας στο επίκεντρο την προστασία της κύριας κατοικίας, τη ρύθμιση οφειλών προς το Δημόσιο, τη λειτουργία των servicers και τα δικαιώματα των δανειοληπτών. Το πρόγραμμα, που παρουσιάζεται με κεντρικό μήνυμα «Ιδιωτικό χρέος: Αλλάζουμε τους κανόνες – Η δίκαιη λύση από το ΠΑΣΟΚ», περιλαμβάνει 11 συγκεκριμένες παρεμβάσεις για νοικοκυριά, επαγγελματίες, αγρότες και επιχειρήσεις.
Η παρουσίαση πραγματοποιείται στο «Σεράφειο», σε ειδική εκδήλωση για το ιδιωτικό χρέος, ενώ στις 19:15 είναι προγραμματισμένη η ομιλία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Νίκου Ανδρουλάκη. Οι προτάσεις επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα διαφορετικό πλαίσιο για τις οφειλές προς τράπεζες, funds, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία, με έμφαση στη δυνατότητα πραγματικής και βιώσιμης ρύθμισης των χρεών. Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται η επαναφορά της προστασίας της κύριας κατοικίας, με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Σύμφωνα με την πρόταση, ο οφειλέτης θα μπορεί να διατηρήσει την κύρια κατοικία του, καταβάλλοντας μέσα από μακροχρόνια ρύθμιση την αξία ρευστοποίησής της. Η προστασία θα αφορά κατοικίες αξίας έως 200.000 ευρώ για άγαμο, με προσαυξήσεις ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού, οι οποίες μπορούν να φτάνουν έως τις 320.000 ευρώ για τετραμελή οικογένεια. Για τους ευάλωτους οφειλέτες προβλέπεται προσωρινή κρατική συνεισφορά, ενώ η αποπληρωμή θα μπορεί να εκτείνεται έως και 35 χρόνια, με χαμηλότερες δόσεις κατά την πρώτη τριετία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις οφειλές προς το Δημόσιο. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις για φυσικά και νομικά πρόσωπα που χρωστούν στη φορολογική διοίκηση, στα ασφαλιστικά ταμεία και στους Δήμους, υπό την προϋπόθεση ότι η κύρια οφειλή δεν ξεπερνά τις 500.000 ευρώ. Η πρόταση προβλέπει ότι το 70% της οφειλής θα εξοφλείται σε έως 120 δόσεις, ενώ το υπόλοιπο 30% θα παραμένει άτοκο και θα μπορεί να διαγράφεται οριστικά εφόσον ολοκληρωθεί με συνέπεια η αποπληρωμή του πρώτου μέρους. Παράλληλα, προτείνεται σημαντική μείωση των προσαυξήσεων και των προστίμων, από 40% έως 85%, ανάλογα με τον αριθμό των δόσεων, ενώ στην περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης προβλέπεται πλήρης διαγραφή προσαυξήσεων και προστίμων. Για οφειλές έως 100.000 ευρώ δεν θα απαιτείται προκαταβολή, ενώ για υψηλότερες οφειλές η προκαταβολή θα κυμαίνεται από 1% έως 5%. Όσο τηρείται η ρύθμιση, ο οφειλέτης θα μπορεί να λαμβάνει ενημερότητα και θα αναστέλλονται τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα αναβίωσης παλαιότερης ρύθμισης που χάθηκε, με την καταβολή μίας δόσης.
Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να καταστεί υποχρεωτική η συμμετοχή των πιστωτών στη διαδικασία. Εάν ένας πιστωτής απορρίπτει την πρόταση ρύθμισης που προκύπτει, θα πρέπει να αιτιολογεί συγκεκριμένα την απόφασή του και να καταθέτει εναλλακτική πρόταση. Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση κατά 25% των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων για την αναγνώριση ενός οφειλέτη ως ευάλωτου, καθώς και τιμαριθμική αναπροσαρμογή των συγκεκριμένων ορίων ώστε να ακολουθούν το κόστος ζωής.
Το σχέδιο δίνει έμφαση και στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα του οφειλέτη. Η λογική που περιγράφεται είναι ότι μια ρύθμιση πρέπει να είναι βιώσιμη και να μπορεί να τηρηθεί στην πράξη. Για τον λόγο αυτό προτείνεται δυνατότητα έως και 25% χαμηλότερης ικανοποίησης του πιστωτή σε σχέση με το ποσό που θα εισέπραττε από τη ρευστοποίηση της περιουσίας, ενώ σε περιπτώσεις ιδιαίτερα χαμηλού διαθέσιμου εισοδήματος θα μπορούν να προβλέπονται ακόμη και άτοκες δόσεις. Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία Επιτροπών Διευθέτησης Οφειλών σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, στις οποίες θα μπορεί να προσφεύγει ο οφειλέτης όταν η διαδικασία δεν οδηγεί σε βιώσιμη λύση. Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελούν οι servicers, με το ΠΑΣΟΚ να προτείνει αυστηρότερους κανόνες λειτουργίας και αυξημένη λογοδοσία. Οι εταιρείες διαχείρισης θα πρέπει να παρέχουν στον οφειλέτη αναλυτικό ιστορικό της οφειλής, των επιτοκίων και των μεταβιβάσεων του δανείου, καθώς και δωρεάν πρόσβαση στον φάκελό του και στο πλήρες ιστορικό των προτάσεων ρύθμισης. Προβλέπεται ακόμη δυνατότητα επικοινωνίας όχι μόνο ηλεκτρονικά αλλά και τηλεφωνικά και με φυσική παρουσία, με πρόταση για ύπαρξη καταστήματος servicer ή συνεργαζόμενης τράπεζας σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα.
Το πλαίσιο συνοδεύεται από πρόταση για κυρώσεις σε περίπτωση παραβιάσεων. Ανάλογα με την παράβαση, μπορεί να προβλέπεται περιορισμός ή απαγόρευση της αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς και απώλεια τόκων υπερημερίας. Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ προτείνει να αποκτήσει ο δανειολήπτης δικαίωμα προαίρεσης πριν από τη μεταβίβαση του δανείου του σε fund, ώστε να έχει πραγματική δυνατότητα οριστικής διευθέτησης της οφειλής πριν αυτή περάσει στη δευτερογενή αγορά. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και νέες δικλίδες απέναντι στις κατασχέσεις και την αναγκαστική εκτέλεση. Η πρόταση προβλέπει ότι η παραβίαση του Κώδικα Δεοντολογίας από πιστωτή ή servicer θα μπορεί να δημιουργεί δικαίωμα αποζημίωσης για τον οφειλέτη, αλλά και δυνατότητα ακύρωσης πράξεων καταγγελίας ή αναγκαστικής εκτέλεσης. Επίσης, όταν πιστωτής αρνείται να συμμετάσχει στη διαδικασία ρύθμισης ή δεν καταθέτει αιτιολογημένη πρόταση, προτείνεται να μπορεί να στερείται για ένα έτος το δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης και αναγκαστικής εκτέλεσης. Μία ακόμη πρόταση αφορά όσους έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με τις μεγάλες επιβαρύνσεις των δανείων σε ελβετικό φράγκο. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει διαφορετική κατανομή της επιβάρυνσης που προέκυψε από τη μεταβολή της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Συγκεκριμένα, τα δύο τρίτα της επιβάρυνσης θα αναλαμβάνονται από τον πιστωτή και το ένα τρίτο από τον δανειολήπτη. Η πρόταση δεν περιορίζεται μόνο σε όσους εξακολουθούν να έχουν δάνειο σε ελβετικό φράγκο, αλλά επεκτείνεται και σε όσους στο παρελθόν μετέτρεψαν την οφειλή τους σε ευρώ με δυσμενείς όρους.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται ακόμη η επιβράβευση των συνεπών δανειοληπτών. Εάν ένας οφειλέτης έχει τηρήσει τη ρύθμισή του για τουλάχιστον τρία χρόνια και στη συνέχεια την απολέσει εξαιτίας νέας οικονομικής αδυναμίας, το μη ρυθμισμένο τμήμα της αρχικής απαίτησης δεν θα επανέρχεται στο σύνολό του. Θα μειώνεται αναλογικά, ανάλογα με το μέρος του χρέους που έχει ήδη αποπληρωθεί, ενώ το ποσό που θα αναβιώνει δεν θα επιβαρύνεται με τόκους υπερημερίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην προστασία της αγροτικής γης. Προτείνεται η δυνατότητα εξαίρεσης από τη ρευστοποίηση της αγροτικής περιουσίας που είναι αναγκαία για να συνεχίσει ο οφειλέτης την επαγγελματική του δραστηριότητα. Επιπλέον, για συγκεκριμένες κατηγορίες ευάλωτων αγροτών, αγροτική γη αξίας έως 50.000 ευρώ δεν θα συνυπολογίζεται στα περιουσιακά κριτήρια. Το ΠΑΣΟΚ προτείνει επίσης νέους κανόνες για τους εγγυητές δανείων. Η βασική λογική είναι ότι δεν μπορεί ένα δάνειο να μεταβιβάζεται σε σημαντικά χαμηλότερη τιμή, ενώ η ευθύνη του εγγυητή να εξακολουθεί να υπολογίζεται σαν να μην έχει αλλάξει η αξία της απαίτησης. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ευθύνη του εγγυητή να συνδέεται και με το τίμημα στο οποίο μεταβιβάστηκε η απαίτηση. Η ενδέκατη πρόταση αφορά τη δημιουργία ακατάσχετου επαγγελματικού λογαριασμού για επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, Ομάδες Παραγωγών και συνεταιρισμούς. Πρόκειται για ειδικό λογαριασμό που, μέχρι συγκεκριμένο όριο, θα προστατεύεται από κατάσχεση, δέσμευση ή συμψηφισμό από το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία και τρίτους.
Η χρήση του λογαριασμού, σύμφωνα με την πρόταση, θα είναι αποκλειστικά επαγγελματική. Θα αφορά εισπράξεις μέσω POS και ηλεκτρονικών συναλλαγών, αλλά και πληρωμές μισθών, ασφαλιστικών εισφορών, φόρων, δόσεων ρυθμίσεων, προμηθευτών και λειτουργικών δαπανών. Το ύψος της προστασίας δεν θα είναι ενιαίο ή αυθαίρετο, αλλά θα προσδιορίζεται με αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο κύκλος εργασιών, ο αριθμός των εργαζομένων, το μισθολογικό κόστος, οι φορολογικές υποχρεώσεις και οι πραγματικές λειτουργικές δαπάνες της επιχείρησης. Η παρουσίαση των προτάσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ για το ιδιωτικό χρέος, με στόχο, όπως προκύπτει από το πρόγραμμα, να αλλάξουν οι κανόνες γύρω από τις ρυθμίσεις οφειλών και τη σχέση δανειοληπτών, πιστωτών και servicers. Το κόμμα επιχειρεί να δώσει έμφαση όχι μόνο στη ρύθμιση των υφιστάμενων χρεών, αλλά και στη δημιουργία ενός πλαισίου που θα περιορίζει τον κίνδυνο απώλειας κατοικίας και επαγγελματικής δραστηριότητας και θα συνδέει τη ρύθμιση με την πραγματική οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.
Στην εκδήλωση έχει προγραμματιστεί θεματική συζήτηση με τη συμμετοχή της Μιλένας Αποστολάκη, του εκπροσώπου της Επιτροπής Πρωτοβουλίας Δανειοληπτών Ελβετικού Φράγκου Νίκου Γριζάνη, του νομικού συμβούλου της Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. Κωνσταντίνου Ζερβουλάκου, του δικηγόρου και γραμματέα του Τομέα Ιδιωτικού Χρέους και Προστασίας Δανειοληπτών του ΠΑΣΟΚ Δημήτρη Σπυράκου, του εκπροσώπου Τύπου του κόμματος Κώστα Τσουκαλά, του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη και του προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννη Χατζηθεοδοσίου. Η εκδήλωση ολοκληρώνεται με την ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη στις 19:15.