Στο ψηφιακό αποτύπωμα που αφήνουν οι influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στρέφει πλέον το βλέμμα της η φορολογική διοίκηση, αναζητώντας αδήλωτα εισοδήματα, συνεργασίες χωρίς παραστατικά και εμπορικές συναλλαγές που δεν έχουν περάσει στα φορολογικά βιβλία.
Αναρτήσεις στο Instagram, βίντεο στο TikTok, tags επιχειρήσεων, hashtags, giveaways, προωθητικοί κωδικοί και προϊόντα που παρέχονται ως «δώρα» μπορούν να αποτελέσουν στοιχεία φορολογικού ελέγχου, όταν προκύπτουν ενδείξεις οργανωμένης διαφημιστικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους στον χώρο του influencer marketing, αξιοποιώντας ψηφιακά εργαλεία και εξειδικευμένες ελεγκτικές ομάδες για τον εντοπισμό εισοδημάτων που δεν έχουν δηλωθεί.
Στο μικροσκόπιο Facebook, Instagram και TikTok
Τα social media εξελίσσονται σε ένα νέο πεδίο φορολογικών ελέγχων.
Η φορολογική διοίκηση εξετάζει τη δραστηριότητα επαγγελματικών λογαριασμών σε Facebook, Instagram και TikTok, αναζητώντας ενδείξεις εμπορικών συνεργασιών που δεν συνοδεύονται από τα προβλεπόμενα φορολογικά παραστατικά.
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται αποκλειστικά στις ίδιες τις δημοσιεύσεις.
Οι ελεγκτές μπορούν να εξετάζουν σχόλια κάτω από αναρτήσεις, λογαριασμούς με τους οποίους υπάρχει συστηματική αλληλεπίδραση και το ευρύτερο ψηφιακό αποτύπωμα του ελεγχόμενου.
Στόχος είναι να εντοπιστούν πιθανές συνεργασίες και οικονομικές συναλλαγές που δεν εμφανίζονται στη φορολογική εικόνα του επαγγελματία.
Πώς φορολογούνται οι influencers στην Ελλάδα
Οι influencers που ασκούν οργανωμένη εμπορική δραστηριότητα φορολογούνται ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή ατομικές επιχειρήσεις, με τα σχετικά έσοδα να δηλώνονται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα.
Αυτό συνεπάγεται την τήρηση των προβλεπόμενων λογιστικών υποχρεώσεων και την έκδοση φορολογικών παραστατικών για έσοδα που προκύπτουν από χορηγίες, διαφημιστικές καμπάνιες και εμπορικές συνεργασίες.
Τα σχετικά στοιχεία πρέπει να καταγράφονται και να διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις περιπτώσεις όπου η αμοιβή δεν καταβάλλεται σε χρήματα αλλά με προϊόντα ή υπηρεσίες.
Και τα «δώρα» μπορεί να θεωρηθούν αντάλλαγμα
Ένα προϊόν που αποστέλλεται σε influencer δεν είναι σε κάθε περίπτωση ένα απλό προσωπικό δώρο.
Όταν η παροχή του συνδέεται με προβολή προϊόντος, αναφορά επιχείρησης ή άλλη συμφωνημένη προωθητική ενέργεια, μπορεί να θεωρηθεί αντάλλαγμα στο πλαίσιο επιχειρηματικής συνεργασίας.
Στο ίδιο φορολογικό πεδίο μπορούν να ενταχθούν οι λεγόμενες barter συνεργασίες, όπου αντί χρηματικής αμοιβής παρέχονται προϊόντα ή υπηρεσίες.
Giveaways και άλλες οργανωμένες ενέργειες προβολής εξετάζονται επίσης ως προς το εάν αποτελούν μέρος εμπορικής συμφωνίας.
Απόφαση της ΔΕΔ βάζει στο επίκεντρο hashtags και tags
Χαρακτηριστική είναι η απόφαση 1966/2026 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών.
Σύμφωνα με την απόφαση, αναρτήσεις σε επαγγελματικό λογαριασμό Instagram που περιλαμβάνουν hashtags και tags διαφημιζόμενων επιχειρήσεων μπορούν, ανάλογα με τα πραγματικά χαρακτηριστικά της υπόθεσης, να θεωρηθούν μέρος συστηματικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Η ΔΕΔ έκρινε ότι οι συγκεκριμένες δημοσιεύσεις δεν αποτελούσαν απλώς προσωπικές αναρτήσεις, αλλά συνδέονταν με οργανωμένη διαφημιστική δραστηριότητα και οικονομικό σκοπό.
Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι υπάγονταν στις σχετικές φορολογικές υποχρεώσεις για εισόδημα και ΦΠΑ.
Οι 54 αναρτήσεις που δεν είχαν τιμολογηθεί
Η υπόθεση αφορούσε επαγγελματία influencer και τη δραστηριότητά της στο Instagram.
Οι φορολογικές αρχές πραγματοποίησαν αναλυτικό έλεγχο του περιεχομένου που είχε δημοσιευτεί στον επαγγελματικό λογαριασμό της.
Κατά τον έλεγχο διαπιστώθηκε ότι μέσα στο 2019 είχαν πραγματοποιηθεί συνολικά 322 αναρτήσεις.
Ένα σημαντικό μέρος των δημοσιεύσεων είχε τιμολογηθεί κανονικά.
Ωστόσο, οι ελεγκτές εντόπισαν 54 αναρτήσεις οι οποίες δεν συνοδεύονταν από τα αντίστοιχα φορολογικά στοιχεία, παρά το γεγονός ότι περιλάμβαναν προβολή προϊόντων και υπηρεσιών με hashtags και tags επιχειρήσεων.
Οι αναρτήσεις αφορούσαν, μεταξύ άλλων, προϊόντα ένδυσης και υπόδησης, κοσμήματα, καλλυντικά, είδη τεχνολογίας και τρόφιμα.
Παράλληλα, προβάλλονταν υπηρεσίες εστιατορίων, ξενοδοχείων, κομμωτηρίων, γυμναστηρίων και κέντρων αισθητικής.
Το επιχείρημα περί «προσωπικών αναρτήσεων»
Η influencer υποστήριξε ότι μέρος των επίμαχων δημοσιεύσεων είχε προσωπικό χαρακτήρα και δεν αποτελούσε προϊόν διαφημιστικής συνεργασίας.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών εξέτασε το πραγματικό περιεχόμενο των αναρτήσεων.
Σύμφωνα με την κρίση της, οι δημοσιεύσεις προέβαλλαν συγκεκριμένα προϊόντα, εμπορικά σήματα και επιχειρήσεις και συνδέονταν με την επαγγελματική δραστηριότητα της προσφεύγουσας.
Η προσφυγή απορρίφθηκε και οι επίμαχες αναρτήσεις χαρακτηρίστηκαν οργανωμένη διαφημιστική δραστηριότητα με οικονομικό σκοπό.
Φόροι και πρόστιμα δεκάδων χιλιάδων ευρώ
Οι φορολογικοί καταλογισμοί διατηρήθηκαν.
Για τη μη έκδοση 54 φορολογικών στοιχείων επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 9.780 ευρώ.
Παράλληλα, ο φόρος εισοδήματος και το σχετικό πρόστιμο ανήλθαν συνολικά σε 42.125,28 ευρώ, ενώ καταλογίστηκε επιπλέον ΦΠΑ ύψους 19.560 ευρώ.
Η υπόθεση αναδεικνύει το οικονομικό κόστος που μπορεί να προκύψει όταν εμπορικές συνεργασίες μέσω social media δεν συνοδεύονται από την προβλεπόμενη φορολογική καταγραφή.
Οι αναρτήσεις μετατρέπονται σε ψηφιακά αποδεικτικά στοιχεία
Φωτογραφίες, βίντεο, hashtags, tags επιχειρήσεων και προωθητικοί κωδικοί μπορούν να συνεκτιμηθούν στο πλαίσιο ενός φορολογικού ελέγχου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα μπορεί να αποκτήσει η συστηματική και επαναλαμβανόμενη προβολή συγκεκριμένων επιχειρήσεων ή εμπορικών σημάτων.
Τα ψηφιακά στοιχεία μπορούν να διασταυρωθούν με τραπεζικά δεδομένα, συμβάσεις, ηλεκτρονική αλληλογραφία και άλλα διαθέσιμα αποδεικτικά μέσα.
Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να διαπιστώσει εάν πίσω από μια φαινομενικά απλή ανάρτηση υπάρχει εμπορική συμφωνία ή παροχή υπηρεσίας για την οποία δεν εκδόθηκε το προβλεπόμενο παραστατικό.
Το μήνυμα της Εφορίας προς την αγορά των influencers
Η ανάπτυξη του influencer marketing έχει δημιουργήσει μια νέα και ιδιαίτερα δυναμική ψηφιακή αγορά.
Για την ΑΑΔΕ, ωστόσο, η εμπορική δραστηριότητα στο διαδίκτυο δεν βρίσκεται εκτός του φορολογικού πλαισίου.
Η βασική γραμμή που προκύπτει από τους ελέγχους είναι σαφής: όταν μια ανάρτηση αποτελεί μέρος επαγγελματικής συνεργασίας και υπάρχει οικονομικό όφελος ή συμφωνημένο αντάλλαγμα, η συναλλαγή μπορεί να δημιουργεί φορολογικές υποχρεώσεις.
Και πλέον, το ίδιο το ψηφιακό αποτύπωμα μπορεί να αποτελέσει το σημείο από το οποίο θα ξεκινήσει ο έλεγχος.