Από την 1η Ιανουαρίου 2024 οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται λαμβάνουν πλέον ολόκληρη τη σύνταξή τους, καθώς καταργήθηκε η περικοπή του 30% που ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια.
Στη θέση της θεσπίστηκε ένας ειδικός μη ανταποδοτικός πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ, ο οποίος επιβάλλεται στο εισόδημα από την εργασία και καταβάλλεται επιπλέον των κανονικών ασφαλιστικών εισφορών.
Ο συγκεκριμένος πόρος δεν παρακρατείται από τη σύνταξη, αλλά υπολογίζεται στον μισθό ή στις ασφαλιστικές εισφορές του εργαζόμενου συνταξιούχου και δεν δημιουργεί πρόσθετο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Τι ισχύει για τους μισθωτούς συνταξιούχους
Οι συνταξιούχοι που εργάζονται ως μισθωτοί επιβαρύνονται με ειδικό πόρο που μπορεί να φτάσει συνολικά το 10% των ασφαλιστέων αποδοχών.
Αναλυτικά:
Η παρακράτηση γίνεται κάθε μήνα από τον εργοδότη επί των μεικτών αποδοχών και αποδίδεται στον e-ΕΦΚΑ μαζί με τις υπόλοιπες ασφαλιστικές εισφορές.
Ενδεικτικά, εργαζόμενος συνταξιούχος με ασφαλιστέες αποδοχές 1.000 ευρώ μπορεί να καταβάλλει έως και 100 ευρώ τον μήνα ως ειδικό πόρο, πέρα από τις συνήθεις κρατήσεις.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Πρόσθετη επιβάρυνση στις εισφορές
Για τους συνταξιούχους που συνεχίζουν να εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι, εξακολουθούν να ισχύουν οι κανονικές ασφαλιστικές εισφορές της κατηγορίας που έχουν επιλέξει.
Παράλληλα, καταβάλλεται επιπλέον πόρος ίσος με το 50% της εισφοράς κύριας σύνταξης.
Για το 2026, στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία η εισφορά κύριας σύνταξης ανέρχεται σε 185,09 ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι ο πρόσθετος πόρος διαμορφώνεται περίπου στα 92,55 ευρώ τον μήνα.
Στις περιπτώσεις όπου υπάρχει υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης, ο υπολογισμός διαφοροποιείται, καθώς ο πόρος ανέρχεται στο 40% της εισφοράς κύριας ασφάλισης και στο 40% της εισφοράς επικουρικής ασφάλισης.
Τι ισχύει για τους αγρότες
Για τους αγρότες, οι υποχρεώσεις εξαρτώνται από τον φορέα που καταβάλλει τη σύνταξη αλλά και το ύψος του αγροτικού εισοδήματος.
Οι συνταξιούχοι του πρώην ΟΓΑ που συνεχίζουν να καλλιεργούν ή να ασκούν αγροτική δραστηριότητα απαλλάσσονται τόσο από ασφαλιστικές εισφορές όσο και από τον ειδικό πόρο, ανεξάρτητα από το φορολογικό καθεστώς στο οποίο υπάγονται. Ωστόσο, η δήλωση της απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ παραμένει υποχρεωτική.
Απαλλαγή προβλέπεται και για συνταξιούχους άλλων ασφαλιστικών φορέων ή του Δημοσίου, εφόσον το ετήσιο καθαρό φορολογητέο εισόδημα από αγροτική δραστηριότητα δεν ξεπερνά τις 10.000 ευρώ.
Εφόσον το εισόδημα υπερβεί το συγκεκριμένο όριο, ενεργοποιείται υποχρέωση ασφάλισης και καταβάλλονται τόσο οι κανονικές εισφορές όσο και πρόσθετος πόρος ίσος με το 50% της εισφοράς κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας που έχει επιλεγεί.
Πλαφόν στις επιβαρύνσεις και υποχρεωτική δήλωση
Η νομοθεσία προβλέπει ανώτατο ετήσιο όριο στις συνολικές επιβαρύνσεις από τον ειδικό πόρο. Για το 2026, το πλαφόν ανέρχεται σε 5.362,44 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης.
Το όριο εφαρμόζεται στο σύνολο των εισοδημάτων από ασφαλιστέα εργασία, ακόμη και όταν ο συνταξιούχος ασκεί παράλληλα περισσότερες από μία επαγγελματικές δραστηριότητες.
Παράλληλα, κάθε συνταξιούχος που αναλαμβάνει εργασία υποχρεούται να δηλώσει ηλεκτρονικά την απασχόλησή του στον e-ΕΦΚΑ έως το τέλος του μήνα κατά τον οποίο ξεκίνησε να εργάζεται.
Η μη δήλωση μπορεί να επιφέρει ιδιαίτερα αυστηρές κυρώσεις, καθώς προβλέπεται πρόστιμο που μπορεί να φτάσει το ύψος 12 μηνιαίων κύριων και επικουρικών συντάξεων, ενώ είναι δυνατόν να καταλογιστούν αναδρομικά τόσο οι ασφαλιστικές εισφορές όσο και ο ειδικός πόρος.