Τέλος στην τακτική της «αποχής» ή της αμέλειας από την υποβολή φορολογικής δήλωσης βάζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Αρχής, ενεργοποιείται ο μηχανισμός αυτόματου υπολογισμού φόρου και έκδοσης κατ’ εκτίμηση εκκαθαριστικών σημειωμάτων για χιλιάδες φυσικά και νομικά πρόσωπα που παρέλειψαν να υποβάλουν δήλωση φορολογίας εισοδήματος (Ε1 ή Ν).
Με τη βοήθεια της ψηφιακής διασταύρωσης δεδομένων, η εφορία δεν θα περιμένει πλέον τον φορολογούμενο να υποβάλει τη δήλωσή του, αλλά θα συντάσσει η ίδια το «λογαριασμό», επιβάλλοντας παράλληλα τσουχτερές προσαυξήσεις και πρόστιμα.
Πώς θα «διαβάζει» η ΑΑΔΕ τα αδήλωτα εισοδήματα
Για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος των «ξεχασιάρηδων», η ΑΑΔΕ θα χρησιμοποιήσει την τεχνολογία των αυτόματων διασταυρώσεων, αντλώντας στοιχεία από ένα ευρύ φάσμα πηγών:
Ηλεκτρονικές συναλλαγές & Τράπεζες: Κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών, καταθέσεις και πληρωμές καρτών.
Ψηφιακή πλατφόρμα myData: Δεδομένα τιμολόγησης και εσόδων για ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Τρίτοι φορείς & Κοινή Ωφέλεια: Στοιχεία από εργοδότες (βεβαιώσεις αποδοχών), ασφαλιστικά ταμεία, εταιρείες κοινής ωφέλειας (ρεύμα, νερό, τηλεφωνία) και εταιρείες μίσθωσης.
Ιστορικότητα δηλώσεων: Προγενέστερες δηλώσεις Ε1, Ε2, Ε3 και ΦΠΑ, σε συνδυασμό με τα ισχύοντα τεκμήρια διαβίωσης (κατοικίες, αυτοκίνητα κ.ά.).
Βάσει αυτών των στοιχείων, η Φορολογική Διοίκηση θα εκδίδει Πράξη Εκτιμηstep προσδιορισμού φόρου, υπολογίζοντας το εισόδημα κατά προσέγγιση.
Το «καπέλο» των προστίμων: Από 10% έως 50%
Τα αυτόματα εκκαθαριστικά που θα αναρτώνται στο λογαριασμό των φορολογουμένων στο taxisnet (myAADE) θα εμπεριέχουν σημαντικές επιβαρύνσεις:
- Προσαύξηση φόρου: Ο κύριος φόρος που θα προκύπτει θα επιβαρύνεται με πρόστιμο μη υποβολής δήλωσης, το οποίο κλιμακώνεται από 10% έως και 50% επί του αναλογούντος φόρου.
- Διοικητικά πρόστιμα: Επιβάλλονται τα προβλεπόμενα πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής, τα οποία ξεκινούν από 100 ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα και φτάνουν έως τα 250 ή 500 ευρώ για τις επιχειρήσεις (ανάλογα με το αν τηρούν απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία).
- Τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής: Υπολογίζονται τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής (0,73% ανά μήνα καθυστέρησης) από την ημερομηνία που έπρεπε κανονικά να είχε εξοφληθεί ο φόρος.
Τι ισχύει με το νέο πλαίσιο (Ν. 5301/2026): Σημειώνεται ότι με τις πρόσφατες αλλαγές, γλιτώνουν το διοικητικό πρόστιμο των 100 ευρώ μόνο οι εκπρόθεσμες δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει μηδενικό εκκαθαριστικό, πιστωτικό υπόλοιπο ή χρεωστικό ποσό φόρου έως 100 ευρώ. Για τις περιπτώσεις πλήρους απόκρυψης και μη υποβολής όπου προκύπτουν μεγαλύτερα ποσά φόρου, οι κυρώσεις επιβάλλονται στο ακέραιο.
Οι δύο επιλογές των φορολογουμένων
Μόλις ο φορολογούμενος λάβει την ειδοποίηση (μέσω e-mail ή ειδοποίησης στο myAADEapp) για την έκδοση του αυτόματου εκκαθαριστικού, έχει μπροστά του δύο συγκεκριμένες οδούς:
Επιλογή 1 – Εξόφληση εντός 30 ημερών: Να αποδεχθεί την κατ’ εκτίμηση αξιολόγηση της εφορίας και να πληρώσει εφάπαξ εντός 30 ημερών το συνολικό ποσό (φόρος + πρόστιμα + προσαυξήσεις).
Επιλογή 2 – Υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης: Να υποβάλει ο ίδιος εκπρόθεσμη δήλωση φορολογίας εισοδήματος (οποτεδήποτε μέχρι τη λήξη της προθεσμίας παραγραφής). Σε αυτή την περίπτωση, το κατ’ εκτίμηση εκκαθαριστικό ακυρώνεται και εκδίδεται νέο, με βάση τα πραγματικά δηλωθέντα στοιχεία. Ωστόσο, και στο νέο εκκαθαριστικό θα βεβαιωθούν τα αναλογούντα πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής.
Το δημοσιονομικό αποτύπωμα
Στόχος της ΑΑΔΕ με την εφαρμογή αυτού του μέτρου είναι η περιστολή της τακτικής εισοδηματικής απόκρυψης, η ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και η άμεση βεβαίωση εσόδων που διαφεύγουν από τα δημόσια ταμεία. Η αυτοματοποιημένη αυτή διαδικασία αναμένεται να κλείσει εκκρεμότητες ετών για εκατοντάδες χιλιάδες υποθέσεις, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η μη υποβολή δήλωσης δεν συνιστά πλέον τρόπο διαφυγής από τη φορολόγηση.