Η Ελλάδα και το Ισραήλ αναδεικνύονται πλέον σε κομβικούς ενεργειακούς πυλώνες της Ανατολικής Μεσογείου, με δυνατότητα να επηρεάσουν καθοριστικά την περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια και τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή, όπως επισημάνθηκε σε διεθνές συνέδριο για τη συνεργασία των δύο χωρών.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το συνέδριο Mare MED ΙΙΙ Conference Athens 2026, το οποίο λειτουργεί ως θεσμική πλατφόρμα ενίσχυσης της συνεργασίας Ελλάδας–Ισραήλ, με στόχο τη μετάβαση από τις διπλωματικές σχέσεις σε ουσιαστικές επενδυτικές και ενεργειακές συμπράξεις. Οι σχέσεις των δύο χωρών, όπως τονίστηκε, δεν περιορίζονται σε πολιτικές διακηρύξεις, αλλά αποτυπώνονται πλέον σε μετρήσιμα οικονομικά και στρατηγικά αποτελέσματα.
Η εικόνα της συνεργασίας είναι ενδεικτική: το διμερές εμπόριο έχει φτάσει τα 1,3 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 41% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι ελληνικές εξαγωγές προς το Ισραήλ ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ, καθιστώντας τη χώρα έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς προορισμούς για την Ελλάδα. Παράλληλα, ισραηλινές επενδύσεις ενισχύουν κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, η ναυτιλιακή ασφάλεια, η καινοτομία και η άμυνα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις ενεργειακές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο του σχήματος 3+1 Ελλάδας, Ισραήλ, Κύπρου και Ηνωμένων Πολιτειών. Οι πρωτοβουλίες αυτές στοχεύουν στην ενίσχυση της ενεργειακής διαφοροποίησης της Ευρώπης και στη μείωση της εξάρτησης από παραδοσιακές πηγές ενέργειας, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της περιοχής ως ενεργειακού διαδρόμου.
Στο ίδιο πλαίσιο έχουν προωθηθεί συμφωνίες για έργα φυσικού αερίου, καθώς και σχέδια για ηλεκτρικές διασυνδέσεις όπως το GREGY, που φιλοδοξούν να ενισχύσουν τη διασυνδεσιμότητα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ανατολικής Μεσογείου. Παράλληλα, εξετάζονται νέες υποδομές που θα συνδέουν ενεργειακά κοιτάσματα και εγκαταστάσεις με ευρύτερα δίκτυα μεταφοράς.
Σημαντική διάσταση αποτελεί και η αμυντική συνεργασία, η οποία έχει ενισχυθεί μέσω προμηθειών προηγμένων συστημάτων και κοινών προγραμμάτων, όπως η πολυεπίπεδη αεράμυνα και τα συστήματα anti-drone και κυβερνοασφάλειας. Όπως επισημάνθηκε, η συνεργασία αυτή δεν αφορά απλές εμπορικές συναλλαγές, αλλά στρατηγικές δεσμεύσεις που διαμορφώνουν κοινές αρχιτεκτονικές ασφάλειας.
Παράλληλα, η τεχνολογική καινοτομία αναδεικνύεται σε νέο πεδίο σύγκλισης, με συνεργασίες μεταξύ εθνικών φορέων και οργανισμών καινοτομίας των δύο χωρών, με στόχο τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την ανάπτυξη κοινών επενδυτικών πρωτοβουλιών.
Όπως υπογραμμίστηκε στο συνέδριο, οι γεωοικονομικοί διάδρομοι που αναπτύσσονται διεθνώς, όπως ο IMEC, αναβαθμίζουν τη στρατηγική σημασία της περιοχής, συνδέοντας την Ινδία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη μέσω θαλάσσιων και ενεργειακών αξόνων. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, Ελλάδα και Ισραήλ δεν βρίσκονται στο περιθώριο, αλλά στον πυρήνα των εξελίξεων.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης, σε τοποθέτησή του στο συνέδριο, υπογράμμισε ότι η αποσταθεροποίηση δεν θα έχει τον τελευταίο λόγο, αλλά η ανθεκτικότητα και οι στρατηγικές συνεργασίες θα καθορίσουν τις εξελίξεις, επισημαίνοντας τη σημασία της εμβάθυνσης των διμερών σχέσεων.