Η νέα εγκύκλιος του ΕΦΚΑ φέρνει σημαντικές αλλαγές στο μισθολογικό κόστος των επιχειρήσεων και στις καθαρές αποδοχές των εργαζομένων, καθώς αποσαφηνίζει τις προϋποθέσεις και τον τρόπο εφαρμογής της απαλλαγής εισφορών σε νυχτερινή εργασία, υπερεργασία, υπερωρίες, καθώς και σε απασχόληση κατά τις Κυριακές και τις αργίες.
Πρόκειται για μια αλλαγή που βρίσκεται ήδη σε ισχύ εδώ και έναν μήνα, ενώ από την 1η Νοεμβρίου 2025 το πλαίσιο επεκτάθηκε, καλύπτοντας πλέον και προσαυξήσεις που προκύπτουν από συλλογικές συμβάσεις ή από πρόσθετες παροχές του εργοδότη. Η εγκύκλιος του ΕΦΚΑ παραθέτει αναλυτικά παραδείγματα για όλες τις περιπτώσεις, δίνοντας σαφείς οδηγίες σε λογιστήρια και επιχειρήσεις.
Τι ισχύει σήμερα – Η βασική εικόνα για εργοδότες και εργαζόμενους
Με βάση τη νέα ρύθμιση, οι προσαυξήσεις που αφορούν νυχτερινά, υπερεργασία, υπερωριακή απασχόληση και εργασία σε Κυριακές ή αργίες δεν επιβαρύνονται με ασφαλιστικές εισφορές, εφόσον πληρούνται δύο βασικές προϋποθέσεις:
-
Ο εργαζόμενος είναι πλήρους απασχόλησης.
-
Οι ώρες έχουν δηλωθεί μέσω της ψηφιακής κάρτας.
Η ρύθμιση αφορά τόσο τις νόμιμες προσαυξήσεις όσο και αυτές που χορηγεί επιπλέον ο εργοδότης ή προβλέπονται σε συλλογικές συμβάσεις – με συγκεκριμένους όμως περιορισμούς.
1. Μείωση μισθολογικού κόστους για τις επιχειρήσεις
Η απαλλαγή των προσαυξήσεων από εισφορές οδηγεί σε άμεση μείωση του συνολικού μισθολογικού κόστους για τις επιχειρήσεις.
Σε περιπτώσεις όπου οι εργαζόμενοι απασχολούνται συχνά σε νυχτερινές βάρδιες, Κυριακές ή υπερωρίες, το οικονομικό όφελος για την επιχείρηση γίνεται ιδιαίτερα αισθητό.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα
Για υπερωρίες ύψους 200 ευρώ τον μήνα, το συνολικό όφελος φτάνει περίπου το 14%, δηλαδή 28,4 ευρώ. Από αυτά:
-
19,4 ευρώ κερδίζει η επιχείρηση
-
9 ευρώ κερδίζει ο εργαζόμενος μέσω αύξησης καθαρών αποδοχών
2. Αύξηση καθαρών αποδοχών για τους εργαζόμενους
Οι προσαυξήσεις φτάνουν πλέον «καθαρά» στους εργαζόμενους, καθώς δεν παρακρατούνται εισφορές πάνω στο ποσό τους. Αυτό ενισχύει εμφανώς τις τελικές αποδοχές, ειδικά σε κλάδους με συχνές προσαυξήσεις, όπως το λιανεμπόριο, η εστίαση, οι μεταφορές και οι βιομηχανικές επιχειρήσεις.
3. Βασική προϋπόθεση – Η ακριβής καταγραφή ωρών μέσω της ψηφιακής κάρτας
Η απαλλαγή ισχύει μόνο εάν:
-
οι πραγματικές ώρες έχουν δηλωθεί,
-
ο εργαζόμενος «χτυπά» κανονικά την ψηφιακή κάρτα.
Αδήλωτες ώρες =
ακύρωση της απαλλαγής, καταλογισμός εισφορών, πρόστιμα από τους ελέγχους
Η ψηφιακή κάρτα μετατρέπεται έτσι σε απαραίτητο εργαλείο για την τεκμηρίωση του ωραρίου.
Τι άλλαξε από 1/11/2025 – Το νέο πλαίσιο της εγκυκλίου
Από τον Νοέμβριο του 2025 η απαλλαγή επεκτείνεται σε περιπτώσεις όπου η προσαύξηση υπερβαίνει το νόμιμο ποσοστό.
Πλέον καλύπτονται και:
-
οι προσαυξήσεις ΣΣΕ που είναι υψηλότερες από το νόμιμο ποσοστό,
-
οι επιπλέον οικειοθελείς προσαυξήσεις που δίνει ο εργοδότης.
Ωστόσο, η απαλλαγή αφορά μόνο το κομμάτι της προσαύξησης που αντιστοιχεί στο νόμιμο ποσοστό.
Η διαφορά παραμένει ασφαλιστέα.
Πρακτικά παραδείγματα εφαρμογής
1. Προσαυξήσεις σε Δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα
Οι προσαυξήσεις για νυχτερινή εργασία ή Κυριακές/αργίες που ενσωματώνονται στο Δώρο:
-
δεν επιβαρύνονται με εισφορές,
-
δηλώνονται στην ΑΠΔ μόνο για τα ποσά που είναι ασφαλιστέα.
2. Όταν ο εργοδότης δίνει προσαύξηση μεγαλύτερη από τη νόμιμη
Υπάλληλος πλήρους απασχόλησης με μισθό 1.000 € εργάζεται 3 ώρες υπερεργασίας. Ο εργοδότης δίνει 30% προσαύξηση αντί για 20%.
-
Αμοιβή υπερεργασίας: 18 €
-
Προσαύξηση 30%: 5,40 €
Οι εισφορές υπολογίζονται μόνο στα 1.018 €.
Η προσαύξηση (5,40 €) απαλλάσσεται.
3. Νυχτερινή εργασία βάσει ΣΣΕ (προσαύξηση 50%)
Εργάτης με μισθό 1.000 € δουλεύει σε τρεις νυχτερινές βάρδιες.
Η συλλογική σύμβαση προβλέπει 50% προσαύξηση, αντί για το νόμιμο 25%.
-
Σύνολο προσαύξησης: 52,80 €
-
Απαλλάσσεται ολόκληρο το ποσό από εισφορές
-
Στην ΑΠΔ δηλώνεται μόνο ο μισθός
4. Εργασία Κυριακών με προσαύξηση 100%
Πωλήτρια με μισθό 900 € εργάζεται δύο Κυριακές.
-
Νόμιμη προσαύξηση: 75%
-
Καταβαλλόμενη: 100%
Το ποσό που αντιστοιχεί στο νόμιμο ποσοστό (70,40 €) απαλλάσσεται.
Η διαφορά 1,60 € υπόκειται σε εισφορές.
Τι πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις
-
Οι απαλλασσόμενες προσαυξήσεις υπολογίζονται πάντα στον νόμιμο μισθό για νυχτερινή εργασία και Κυριακές/αργίες.
-
Στις υπερωρίες και την υπερεργασία υπολογίζονται στον καταβαλλόμενο μισθό.
-
Κάθε πρόσθετη προσαύξηση πέραν του νόμιμου ποσοστού επιβαρύνεται με εισφορές.
-
Η χρήση της ψηφιακής κάρτας δεν αποτελεί απλώς σύσταση αλλά υποχρέωση.
Η εγκύκλιος του ΕΦΚΑ διαμορφώνει ένα νέο τοπίο στις μισθολογικές προσαυξήσεις, το οποίο μειώνει το κόστος για τις επιχειρήσεις και αυξάνει τα καθαρά ποσά που λαμβάνουν οι εργαζόμενοι. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη για απόλυτη συνέπεια στην καταγραφή ωραρίων, καθώς χωρίς την ψηφιακή κάρτα καμία απαλλαγή δεν μπορεί να εφαρμοστεί.