Το ζήτημα της διαφάνειας στη διαχείριση των δημοτικών πόρων βρίσκεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο της τοπικής επικαιρότητας, αναδεικνύοντας τις δυσκολίες που συναντά συχνά η δημοσιογραφική έρευνα όταν αναζητά απαντήσεις για δαπάνες της Νομικής Υπηρεσίας.
Το φαινόμενο αυτό, ωστόσο, δεν αποτελεί μια μεμονωμένη περίπτωση, καθώς το τελευταίο διάστημα παρατηρείται σε πολλούς Δήμους της χώρας μια αυξανόμενη τάση της διοίκησης να οχυρώνεται πίσω από γραφειοκρατικές δικαιολογίες, μετατρέποντας –ίσως άθελα, ίσως και όχι– τη «Διαύγεια» από εργαλείο άμεσης διαφάνειας σε εργαλείο αποφυγής της ουσιαστικής ενημέρωσης.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η πρόσφατη στάση της δημοτικής αρχής Δελφών απέναντι στο αίτημα του «ΓΑΛΑΞΙΑΣ FM 92,1» με ιδιοκτήτη τον Χάρη Μαρκάτο, ο οποίος ζήτησε συγκεκριμένα στοιχεία για τις απευθείας αναθέσεις σε εξωτερικούς δικηγόρους. Η απάντηση που εισέπραξε το μέσο, παραπέμποντας τον δημοσιογράφο να αναζητήσει τα έγγραφα μόνος του στην πλατφόρμα, επικαλούμενη «φόρτο εργασίας», προκαλεί δικαιολογημένα ερωτηματικά.
Αν και η ψηφιακή εποχή και η πλατφόρμα του gov.gr έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας, διευκολύνοντας την καθημερινότητα, συχνά παραβλέπεται η πραγματικότητα που βιώνουν οι δημοτικές υπηρεσίες, όπου η διαχείριση των ψηφιακών αρχείων δεν είναι πάντα αυτονόητη.
Είναι κοινό μυστικό ότι σε πολλούς Δήμους της χώρας το προσωπικό συχνά δεν διαθέτει την απαιτούμενη εξειδίκευση ή τα εργαλεία για να χειριστεί με άνεση το ψηφιακό οικοσύστημα, με αποτέλεσμα να προκύπτει το εξής παράδοξο: η τεχνολογία, αντί να ξεκλειδώνει τη γνώση, χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για την έλλειψη ανταπόκρισης.
Το περιστατικό στον Δήμο Δελφών είναι ενδεικτικό μιας ευρύτερης πρακτικής που συναντάται σε πολλούς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπου η παραπομπή στη «Διαύγεια» για τη συγκέντρωση χιλιάδων δεδομένων, σε μια προσπάθεια να «αποθαρρυνθεί» ουσιαστικά ο έλεγχος θεωρείται από πολλούς ως μια στάση που δεν συνάδει με το πνεύμα της χρηστής διοίκησης.
Η υποχρέωση της αρχής είναι να διευκολύνει τη διαφάνεια και όχι να μεταφέρει το βάρος της γραφειοκρατίας στον πολίτη ή τον δημοσιογράφο.
Το γεγονός ότι η υπόθεση έχει φτάσει στον Συνήγορο του Πολίτη και στο Υπουργείο Εσωτερικών υπογραμμίζει την απόσταση που χωρίζει τη θεωρητική διαφάνεια από την πράξη.
Η τοπική κοινωνία, βλέποντας το φαινόμενο να επαναλαμβάνεται και σε άλλες περιοχές της χώρας, εύλογα αναρωτιέται: πρόκειται για μια πραγματική τεχνική αδυναμία των υπηρεσιών ή για μια επιλεγμένη τακτική, που χρησιμοποιεί την ψηφιακή γραφειοκρατία ως προπέτασμα καπνού για να αποφευχθεί η δημόσια λογοδοσία;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν αφορά μόνο τον Δήμο Δελφών, αλλά την ίδια την ποιότητα της τοπικής δημοκρατίας.