Στην τελική και πλέον κρίσιμη φάση περνά ο διαγωνισμός για τη δημιουργία του νέου Δικαστικού Σωφρονιστικού Συγκροτήματος Αθηνών στον Ασπρόπυργο, ενός από τα μεγαλύτερα κτηριακά έργα που προωθούνται μέσω Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα στην Ελλάδα.
Μετά από σχεδόν τρία χρόνια από την έναρξη της διαδικασίας και περίπου δυόμισι χρόνια από την πρόσκληση συμμετοχής στον ανταγωνιστικό διάλογο, το έργο βρίσκεται πλέον μπροστά στην υποβολή των δεσμευτικών οικονομικών προσφορών.
Στη διεκδίκηση του μεγάλου έργου βρίσκονται τέσσερις από τους ισχυρότερους ομίλους της ελληνικής κατασκευαστικής και ενεργειακής αγοράς: ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, METLEN και ΑΒΑΞ.
Το έργο αφορά ουσιαστικά τη μετεγκατάσταση των φυλακών Κορυδαλλού στον Ασπρόπυργο, μαζί με τη δημιουργία νέων σύγχρονων υποδομών για τη Διεύθυνση Μεταγωγών Δικαστηρίων Αττικής.
Η αρχική εκτιμώμενη αξία της ΣΔΙΤ είχε προσδιοριστεί στα 617,18 εκατ. ευρώ, ενώ η συνολική διάρκεια της σύμβασης μπορεί να φτάσει έως και τα 30 έτη. Κατά τη διάρκεια του ανταγωνιστικού διαλόγου, ωστόσο, το αντικείμενο και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου προσαρμόστηκαν, με αποτέλεσμα η σημερινή εκτιμώμενη αξία να διαμορφώνεται, σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου στα 451 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, δηλαδή κοντά στα 559-560 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.
Οι τέσσερις όμιλοι που μπαίνουν στην τελική μάχη
Η πρόσκληση υποβολής προσφορών σηματοδοτεί την είσοδο του διαγωνισμού στο τελευταίο στάδιο πριν από την ανάδειξη του αναδόχου.
Οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, METLEN και ΑΒΑΞ προετοιμάζονται να καταθέσουν τις οικονομικές τους προσφορές μέσα στο επόμενο διάστημα, με τον ορίζοντα να τοποθετείται εντός του φθινοπώρου.
Με βάση τη συνήθη διαδικασία σε αντίστοιχους διαγωνισμούς, οι υποψήφιοι ανάδοχοι καλούνται να υποβάλουν τις προσφορές τους μέσα σε χρονικό διάστημα περίπου 45 έως 60 ημερών από την αποστολή της σχετικής πρόσκλησης.
Η διαδικασία ωριμάζει και διενεργείται από το Υπερταμείο – ΕΕΣΥΠ και τη Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων PPF, ενώ αναθέτουσα αρχή είναι το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.
Ένα έργο που σχεδιάστηκε για να αλλάξει τον σωφρονιστικό χάρτη της Αττικής
Το νέο συγκρότημα δεν αποτελεί απλώς μια νέα φυλακή.
Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο Δικαστικό Σωφρονιστικό Συγκρότημα Αθηνών, το οποίο θα συγκεντρώσει στον Ασπρόπυργο τις λειτουργίες που σήμερα φιλοξενούνται στις εγκαταστάσεις του Κορυδαλλού.
Παράλληλα, στον ίδιο ευρύτερο χώρο θα δημιουργηθεί και η Διεύθυνση Μεταγωγών Δικαστηρίων Αττικής (ΔΙ.ΜΕ.Δ.Α.).
Στόχος είναι η δημιουργία σύγχρονων, λειτουργικών και ασφαλών εγκαταστάσεων, οι οποίες θα ανταποκρίνονται στις σημερινές και μελλοντικές ανάγκες του σωφρονιστικού συστήματος.
Η μετεγκατάσταση αναμένεται παράλληλα να απελευθερώσει μια ιδιαίτερα σημαντική έκταση στον Κορυδαλλό, δημιουργώντας νέες δυνατότητες για αστικές αναπλάσεις και αξιοποίηση του χώρου προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.
Η έκταση των 103.000 τετραγωνικών μέτρων
Το νέο συγκρότημα θα αναπτυχθεί στο δημόσιο ακίνητο που είναι γνωστό ως «Πρώην Στρατόπεδο Αμερικανικής Ευκολίας», εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Ασπροπύργου.
Η συνολική έκταση του γηπέδου ανέρχεται σε 103.022,28 τετραγωνικά μέτρα.
Από αυτή την έκταση:
- 92.974,20 τ.μ. αφορούν το Δικαστικό Σωφρονιστικό Συγκρότημα Αθηνών.
- 10.048,08 τ.μ. αφορούν τη Διεύθυνση Μεταγωγών Δικαστηρίων Αττικής.
- 3.511,07 τ.μ. καταλαμβάνει η υφιστάμενη ασφαλτοστρωμένη οδός πρόσβασης.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ακόμη περιμετρική επιχειρησιακή οδός πλάτους 10 μέτρων και συνολικού μήκους περίπου 1.682,5 μέτρων, καθώς και υφιστάμενη δευτερεύουσα όδευση διαφυγής στη νοτιοδυτική πλευρά του ακινήτου, μήκους 929,31 μέτρων.
Παράλληλα προβλέπεται και η διευθέτηση μικρού υδατορέματος, με το υπό μελέτη τμήμα του να έχει συνολικό μήκος περίπου 122 μέτρα.
Πόσο θα χτιστεί και ποιοι είναι οι πολεοδομικοί περιορισμοί
Ο σχεδιασμός του έργου προβλέπει συνολικό εμβαδό κάλυψης περίπου 31.247,11 τ.μ., ενώ το συνολικό εμβαδό δόμησης υπολογίζεται περίπου σε 55.792,74 τ.μ.
Με βάση τους όρους που καθορίστηκαν μέσω του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, προβλέπονται:
- Συντελεστής δόμησης: 0,60
- Συντελεστής κάλυψης: 35%
- Συντελεστής όγκου: σύμφωνα με τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό
- Μέγιστο ύψος κτιρίων: 9 μέτρα
- Μέγιστο ύψος υποδομών ασφάλειας, παρατήρησης και ελέγχου: 14 μέτρα
Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί καθορίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα αναπτυχθεί το νέο σωφρονιστικό συγκρότημα.
Πέντε βασικές σωφρονιστικές ενότητες
Στο νέο συγκρότημα προβλέπεται να μεταφερθούν οι τέσσερις βασικές δομές κράτησης του Κορυδαλλού.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:
Σ.Κ.1-1 – Ανδρών
Σ.Κ.1-2 – Ανδρών
Σ.Κ.2 – Γυναικών και διεμφυλικών κρατουμένων, σύμφωνα με δικαστική απόφαση
Σ.Κ.3 – Ειδικό Κέντρο Υγείας
Σ.Κ.4 – Ψυχιατρείο
Πρόκειται επομένως για ένα συγκρότημα που δεν περιορίζεται στις τυπικές εγκαταστάσεις κράτησης, αλλά περιλαμβάνει διαφορετικές λειτουργικές και υγειονομικές δομές, ώστε να καλύπτονται οι ιδιαίτερες ανάγκες του σωφρονιστικού πληθυσμού.
Διοικήσεις, ιατρεία, εκπαίδευση και υποστηρικτικές εγκαταστάσεις
Το έργο περιλαμβάνει ένα ιδιαίτερα μεγάλο σύνολο βοηθητικών και υποστηρικτικών κτιρίων.
Πέρα από τις πτέρυγες κράτησης, προβλέπονται κτίρια διοίκησης των σωφρονιστικών καταστημάτων, ειδικά περιφερειακά ιατρεία, εκπαιδευτικές δομές και βιβλιοθήκες.
Προβλέπεται ακόμη κτίριο τεχνικής εκπαίδευσης, ενώ για το συγκρότημα γυναικών προβλέπεται και βρεφονηπιακός σταθμός, μαζί με εκπαιδευτικές και τεχνικές υποδομές.
Στο έργο περιλαμβάνονται επίσης:
- Δικαστικό Μέγαρο
- Τ.Ε.Φ.Κ. και Φρουραρχείο
- Κεντρική Πύλη και θυρωρείο
- Κτίρια μονάδων διαχωρισμού και επανένταξης
- Πειθαρχικοί θάλαμοι
- Υποσταθμός ηλεκτρικής ενέργειας
- Κέντρο Ενέργειας
- Πυροσβεστικό συγκρότημα
- Χώροι στάθμευσης
- Χώρος συγκέντρωσης αποβλήτων
Ο σχεδιασμός δείχνει ότι πρόκειται για μια αυτοτελή εγκατάσταση μεγάλης κλίμακας, με τις απαιτούμενες υποδομές για την καθημερινή λειτουργία ενός σύγχρονου σωφρονιστικού συγκροτήματος.
Περισσότεροι από 2.000 κρατούμενοι και πάνω από 1.000 εργαζόμενοι
Η δυναμικότητα του νέου συγκροτήματος είναι ιδιαίτερα μεγάλη.
Σύμφωνα με την προκαταρκτική μελέτη, προβλέπεται η φιλοξενία περίπου 2.016 κρατουμένων.
Από αυτούς:
- 1.926 θα βρίσκονται στο Δικαστικό Σωφρονιστικό Συγκρότημα Αθηνών.
- 90 θα εξυπηρετούνται στο συγκρότημα της ΔΙ.ΜΕ.Δ.Α.
Παράλληλα, οι λειτουργικές ανάγκες του έργου υπολογίζεται ότι θα απαιτούν περίπου 1.044 εργαζομένους.
Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν το μέγεθος της εγκατάστασης και εξηγούν γιατί το έργο απαιτεί ιδιαίτερα σύνθετο σχεδιασμό τόσο σε επίπεδο ασφάλειας όσο και σε επίπεδο μετακινήσεων, ενέργειας, υγειονομικής κάλυψης και καθημερινής λειτουργίας.
Οι χώροι στάθμευσης
Στο κτίριο της Διεύθυνσης Μεταγωγών προβλέπονται 27 υπόγειες θέσεις στάθμευσης αυτοκινήτων και 10 θέσεις στάθμευσης μοτοσυκλετών.
Παράλληλα, στον περιβάλλοντα χώρο προβλέπονται τουλάχιστον 29 υπαίθριες θέσεις στάθμευσης, με δυνατότητα ο αριθμός τους να αυξηθεί έως και τις 51 θέσεις, ανάλογα με την τελική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου και τις λειτουργικές ανάγκες.
Η πρόσβαση από την Αθήνα
Ένα από τα κρίσιμα ζητήματα για τη λειτουργία ενός τόσο μεγάλου συγκροτήματος είναι η οδική πρόσβαση.
Από την Αθήνα, η πρόσβαση μπορεί να πραγματοποιείται μέσω της Αττικής Οδού.
Μία από τις διαδρομές είναι μέσω του κόμβου Κ2 – Μαγούλα, με κατεύθυνση προς τη Λεωφόρο Ειρήνης, γνωστή ως ΝΑΤΟ, και στη συνέχεια μέσω της Λεωφόρου Ζωοδόχου Πηγής.
Εναλλακτικά, η πρόσβαση μπορεί να γίνεται μέσω του κόμβου Κ4 – Ασπρόπυργος, ακολουθώντας τον παράδρομο του αυτοκινητοδρόμου για περίπου 6,5 χιλιόμετρα και στη συνέχεια τη Λεωφόρο Ζωοδόχου Πηγής.
Η συγκεκριμένη οδός αποτελεί σήμερα βασική αρτηρία πρόσβασης στο ακίνητο και έχει πλάτος περίπου 7 έως 9 μέτρα, με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση.
Νέες οδικές υποδομές για το συγκρότημα
Το έργο δεν περιορίζεται στην κατασκευή των κτιρίων.
Περιλαμβάνει και συνοδά οδικά έργα, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής και απρόσκοπτη πρόσβαση.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η διαπλάτυνση της υφιστάμενης Λεωφόρου Ζωοδόχου Πηγής μέχρι πλάτους 12 μέτρων, σε μήκος περίπου 293 μέτρων.
Παράλληλα, θα δημιουργηθεί περιμετρική επιχειρησιακή οδός πλάτους 10 μέτρων και συνολικού μήκους περίπου 1.682,5 μέτρων.
Ως δεύτερη οδός διαφυγής θα χρησιμοποιείται η υφιστάμενη οδός στη νοτιοδυτική πλευρά του ακινήτου, μήκους περίπου 929 μέτρων.
Ο ρόλος του μελλοντικού κόμβου Κ3
Στον κυκλοφοριακό σχεδιασμό έχει ληφθεί υπόψη και η μελλοντική κατασκευή του κόμβου Κ3 της Αττικής Οδού.
Ο κόμβος αναμένεται να συνδέει την Αττική Οδό και την περιοχή της Ελευσίνας με τον υπό μελέτη νέο οδικό άξονα Υλίκης – Θηβών – Ελευσίνας.
Εφόσον ο κόμβος Κ3 κατασκευαστεί, ακόμη και αρχικά μόνο για την κατεύθυνση Αθήνα προς Ελευσίνα, εκτιμάται ότι θα μειώσει σημαντικά τον χρόνο πρόσβασης από την Αθήνα προς το νέο σωφρονιστικό συγκρότημα.
Παράλληλα, αναμένεται να περιοριστεί η ανάγκη για δύο αριστερές στροφές κατά την προσέγγιση στο συγκρότημα και να αποσυμφορηθούν οι κόμβοι Κ2 και Κ4, οι οποίοι εξυπηρετούν σήμερα την ευρύτερη περιοχή.
Στα 6,5 χιλιόμετρα ο πλησιέστερος προαστιακός
Σε επίπεδο σιδηροδρομικής σύνδεσης, ο πλησιέστερος σταθμός του Προαστιακού είναι ο σταθμός «Ασπρόπυργος», σε απόσταση περίπου 6,5 χιλιομέτρων από το γήπεδο του έργου.
Η ευρύτερη περιοχή εξυπηρετείται επίσης από τον σιδηροδρομικό σταθμό Ελευσίνας και τον σταθμό Ασπροπύργου του ΟΣΕ.
Η παράμετρος αυτή θεωρείται σημαντική για ένα έργο στο οποίο θα εργάζονται περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι και θα υπάρχει καθημερινή μετακίνηση προσωπικού, συνεργατών και υπηρεσιακών οχημάτων.
Ένα έργο που πέρασε από πολλές συμπληγάδες
Η ωρίμανση της ΣΔΙΤ δεν ήταν εύκολη υπόθεση.
Η διαδικασία ξεκίνησε πριν από περίπου τρία χρόνια και χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τεχνικά ζητήματα, περιβαλλοντικές παραμέτρους και αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο.
Παράλληλα, το PPF χρειάστηκε να εξετάσει σε βάθος τις τεχνικές και χρηματοοικονομικές παραμέτρους, ώστε το έργο να καταστεί βιώσιμο και λειτουργικό σε ορίζοντα δεκαετιών.
Το γεγονός ότι πλέον εκδόθηκε η πρόσκληση για την υποβολή δεσμευτικών προσφορών αποτελεί ουσιαστικά το τελευταίο μεγάλο βήμα πριν από την επιλογή του αναδόχου.
Τι σημαίνει η μετεγκατάσταση για τον Κορυδαλλό
Η κατασκευή του νέου συγκροτήματος στον Ασπρόπυργο συνδέεται άμεσα με την επόμενη ημέρα του Κορυδαλλού.
Με τη μεταφορά των σωφρονιστικών εγκαταστάσεων, μια μεγάλη έκταση μέσα στον αστικό ιστό της πόλης θα απελευθερωθεί.
Η αξιοποίηση του χώρου μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μεγάλης κλίμακας αστικές αναπλάσεις, αλλάζοντας σημαντικά την εικόνα μιας περιοχής που για δεκαετίες συνδέθηκε με τις φυλακές.
Παράλληλα, η κατασκευή της νέας εγκατάστασης αναμένεται να δημιουργήσει οικονομική δραστηριότητα και νέες θέσεις εργασίας κατά την κατασκευαστική περίοδο.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας
Το νέο σωφρονιστικό συγκρότημα στον Ασπρόπυργο αποτελεί ένα έργο με πολλαπλή σημασία.
Από τη μία πλευρά, αφορά τον εκσυγχρονισμό των σωφρονιστικών υποδομών και τη μεταρρύθμιση της σωφρονιστικής πολιτικής. Από την άλλη, συνδέεται με την απελευθέρωση μιας μεγάλης έκτασης στον Κορυδαλλό και τη δυνατότητα μιας νέας αναπτυξιακής και πολεοδομικής προοπτικής για την περιοχή.
Με τέσσερις μεγάλους ομίλους να προετοιμάζονται για την τελική οικονομική αναμέτρηση, το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η AKTOR, η METLEN και η ΑΒΑΞ καλούνται πλέον να καταθέσουν τις τελικές τους προτάσεις για ένα έργο που, από τη στιγμή που θα περάσει από τη φάση του σχεδιασμού στην κατασκευή, αναμένεται να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις σε δημόσιες υποδομές και σωφρονιστικές εγκαταστάσεις στην Αττική.
Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, δεν θα είναι μόνο ποιος θα αναδειχθεί ανάδοχος. Θα είναι η έγκαιρη ολοκλήρωση ενός εξαιρετικά σύνθετου έργου, η ασφαλής λειτουργία του και, παράλληλα, η αξιοποίηση της μεγάλης έκτασης που θα απελευθερωθεί στον Κορυδαλλό.
Με την πρόσκληση των δεσμευτικών προσφορών, η πολυετής διαδικασία μπαίνει πλέον στην τελική της ευθεία και η «μάχη» των τεσσάρων ομίλων περνά από τη φάση του σχεδιασμού στην οικονομική αναμέτρηση.