Επιτόκιο 5,84%, χωρίς διαγραφή προσαυξήσεων και τόκων – Ποιες οφειλές εντάσσονται στη νέα ρύθμιση και μέχρι πότε μπορούν να υποβληθούν αιτήσεις.
Νέα δυνατότητα ρύθμισης των ασφαλιστικών οφειλών σε έως 120 μηνιαίες δόσεις προβλέπεται για χιλιάδες οφειλέτες του ΕΦΚΑ, με στόχο να διευκολυνθεί η αποπληρωμή χρεών που έχουν συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια. Η νέα παρέμβαση προβλέπει αύξηση του αριθμού των δόσεων από 72 σε 120, διεύρυνση του χρονικού ορίου των οφειλών που μπορούν να ενταχθούν και δυνατότητα υπαγωγής για ορισμένους οφειλέτες που βρίσκονται ήδη σε προηγούμενη ρύθμιση. Ωστόσο, το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%, ενώ δεν προβλέπεται διαγραφή των προσαυξήσεων και των τόκων, στοιχεία που ενδέχεται να επηρεάσουν την ανταπόκριση των ασφαλισμένων και των επαγγελματιών.
Η νέα ρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνολικές οφειλές προς τον ΕΦΚΑ παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές και η συμμετοχή στην προηγούμενη ρύθμιση των 72 δόσεων εμφανίζεται περιορισμένη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται για το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ), το συνολικό χρέος έχει ξεπεράσει τα 52,4 δισ. ευρώ, ενώ σημαντικός αριθμός προηγούμενων ρυθμίσεων έχει χαθεί. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ένα βασικό πρόβλημα: δεν αρκεί να εντάσσονται οι οφειλέτες σε ένα πρόγραμμα αποπληρωμής, αλλά πρέπει να μπορούν να ανταποκρίνονται στις μηνιαίες υποχρεώσεις τους μέχρι την ολοκλήρωσή του.
Τι αλλάζει με τη ρύθμιση των 120 δόσεων
Η βασική αλλαγή αφορά την αύξηση του μέγιστου αριθμού των μηνιαίων καταβολών από 72 σε 120. Με την επιμήκυνση της αποπληρωμής, το ποσό που αντιστοιχεί σε κάθε δόση μπορεί να μειωθεί, ανάλογα με το ύψος της οφειλής και τους όρους υπαγωγής. Το ελάχιστο ποσό της μηνιαίας καταβολής ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 5,84%. Για τους οφειλέτες με περιορισμένη οικονομική δυνατότητα, η μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης μπορεί να διευκολύνει την εξυπηρέτηση του χρέους, χωρίς όμως να σημαίνει ότι μειώνεται αυτομάτως το συνολικό ποσό που οφείλεται.
Σημαντική είναι και η διεύρυνση του χρονικού ορίου των οφειλών που μπορούν να υπαχθούν. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ρύθμισης, καλύπτονται οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, ενώ στο προηγούμενο σχήμα των 72 δόσεων το αντίστοιχο όριο ήταν η 31η Δεκεμβρίου 2023. Παράλληλα, για την εξέταση της κατάστασης της οφειλής λαμβάνεται υπόψη η 30ή Σεπτεμβρίου 2026. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων προβλέπεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στοιχεία.
Υψηλό το επιτόκιο, χωρίς διαγραφή προσαυξήσεων
Ένα από τα βασικά σημεία της νέας παρέμβασης είναι ότι δεν προβλέπεται «κούρεμα» της βασικής οφειλής ή διαγραφή των πρόσθετων επιβαρύνσεων από προσαυξήσεις και τόκους. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό που καλείται να αποπληρώσει ο οφειλέτης εξακολουθεί να περιλαμβάνει τις επιβαρύνσεις που έχουν συσσωρευτεί, ενώ το επιτόκιο της ρύθμισης παραμένει στο 5,84%. Η απουσία διαγραφής μέρους των επιβαρύνσεων αποτελεί έναν από τους παράγοντες που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχουν διατυπωθεί, μπορεί να περιορίσουν το ενδιαφέρον για ένταξη.
Ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος, σύμφωνα με τις δηλώσεις του στο Dnews, εκτιμά ότι η νέα ρύθμιση αντιμετωπίζει ένα μέρος του προβλήματος που υπήρχε στο προηγούμενο σχήμα, καθώς επιτρέπει την αποπληρωμή σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι το επιτόκιο είναι υψηλό και ότι δεν παρέχεται κίνητρο διαγραφής προσαυξήσεων ή τόκων. Χωρίς πρόσθετες διευκολύνσεις, εκτιμά ότι η συμμετοχή ενδέχεται να παραμείνει περιορισμένη, όπως συνέβη και με τη ρύθμιση των 72 δόσεων.
Τι ισχύει για όσους έχουν ήδη ενταχθεί στις 72 δόσεις
Η νέα ρύθμιση προβλέπει δυνατότητα μετάβασης στις 120 δόσεις για οφειλέτες που έχουν ήδη ενταχθεί στο προηγούμενο σχήμα των 72 δόσεων. Η υπαγωγή δεν γίνεται αυτόματα, αλλά απαιτεί αίτηση και την πλήρωση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων. Για όσους δικαιούνται να μεταφερθούν, η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη μηνιαία δόση, καθώς η οφειλή κατανέμεται σε περισσότερες καταβολές.
Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σημερινές υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, πριν από οποιαδήποτε αλλαγή ρύθμισης, είναι σημαντικό να εξετάζονται οι όροι υπαγωγής, το ύψος της νέας δόσης και το συνολικό κόστος αποπληρωμής. Η μικρότερη μηνιαία καταβολή δεν συνεπάγεται απαραίτητα και μικρότερη συνολική επιβάρυνση σε βάθος χρόνου.
Τι γίνεται με τις οφειλές από το 2025 και μετά
Οι οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στη συγκεκριμένη ρύθμιση των 120 δόσεων. Για αυτές εξακολουθεί να προβλέπεται η πάγια ρύθμιση, η οποία μπορεί να φτάσει έως τις 24 μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με την κατηγορία της οφειλής και τους ισχύοντες όρους.
Ο διαχωρισμός αυτός είναι σημαντικός για όσους έχουν συσσωρεύσει χρέη σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν ποιες οφειλές είναι επιλέξιμες για τη νέα ρύθμιση και ποιες πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω του πάγιου σχήματος, ώστε να αποφύγουν λάθη κατά την υποβολή της αίτησης.
Το μεγάλο στοίχημα είναι να παραμείνουν ενεργές οι ρυθμίσεις
Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ δείχνουν ότι η απώλεια ρυθμίσεων αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στο δημοσίευμα, από τις 1.531.814 ρυθμίσεις που έχουν πραγματοποιηθεί συνολικά, οι 840.428 έχουν χαθεί, αντιστοιχώντας σε οφειλές περίπου 24,4 δισ. ευρώ. Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν ότι η επιμήκυνση της αποπληρωμής μπορεί να προσφέρει μια διευκόλυνση, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει ότι οι οφειλέτες θα τηρήσουν τη ρύθμιση μέχρι το τέλος.
Το κρίσιμο ζήτημα για τη νέα παρέμβαση θα είναι, επομένως, αν οι 120 δόσεις θα προσφέρουν πραγματικά βιώσιμες μηνιαίες καταβολές σε περισσότερους ασφαλισμένους και επαγγελματίες. Η προθεσμία έως τις 30 Ιουνίου 2027 δίνει χρόνο στους ενδιαφερόμενους να εξετάσουν τις δυνατότητές τους, αλλά οι τελικοί όροι υπαγωγής θα πρέπει να επιβεβαιώνονται από τις επίσημες ανακοινώσεις και τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ και του ΚΕΑΟ.