Αποκλιμάκωση των τιμών καταγράφηκε στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ τον Σεπτέμβριο του 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα νοικοκυριά, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των τροφίμων και των βασικών καταναλωτικών αγαθών εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό μέρος των μηνιαίων οικογενειακών δαπανών.

Η έρευνα του ΙΕΛΚΑ επικεντρώνεται αποκλειστικά στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων και στις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Η σύγκριση των τιμών δείχνει ότι τον Σεπτέμβριο του 2026 καταγράφηκε αρνητικός πληθωρισμός 0,75% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2025.

Πτώση 1,65% σε σχέση με τον Αύγουστο

Η αποκλιμάκωση δεν περιορίζεται μόνο στη σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ο δείκτης τιμών των σούπερ μάρκετ τον Σεπτέμβριο του 2026 ήταν μειωμένος κατά 1,65% σε σχέση με τον Αύγουστο του ίδιου έτους.

Σε ορίζοντα δωδεκαμήνου, από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως και τον Αύγουστο του 2026, οι τιμές εξακολουθούν να εμφανίζουν συνολική αύξηση 1,07%. Ωστόσο, η τάση των τελευταίων μηνών είναι διαφορετική, καθώς κατά το τρίμηνο Ιουλίου – Σεπτεμβρίου καταγράφηκε μείωση 0,46%.

Τα στοιχεία δείχνουν, επομένως, μια σταδιακή αλλαγή της εικόνας στην οργανωμένη αγορά τροφίμων, με τις πιέσεις στις τιμές να εμφανίζονται περισσότερο περιορισμένες σε σχέση με προηγούμενες περιόδους.

Ποιες κατηγορίες έγιναν φθηνότερες

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι ίδια σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων.

Από τις 23 κατηγορίες που εξετάζει το ΙΕΛΚΑ, οι 13 παρουσίασαν αύξηση τιμών, ενώ οι υπόλοιπες 10 κατέγραψαν μειώσεις σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2025.

Τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση παρουσίασαν τα φρέσκα προϊόντα, με τα φρούτα και τα λαχανικά να βρίσκονται στην πρώτη θέση των μειώσεων.

Αναλυτικά, οι μεγαλύτερες μειώσεις ήταν:

  • Φρέσκα φρούτα και λαχανικά: -5,46%
  • Είδη πρωινού και ροφήματα: -4,61%
  • Τροφές και είδη για κατοικίδια: -4,20%
  • Φρέσκα ψάρια και θαλασσινά: -2,70%
  • Νωπές και κατεψυγμένες ζύμες: -2,53%

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υποχώρηση των τιμών στα νωπά προϊόντα, καθώς πρόκειται για κατηγορίες που επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις συνθήκες παραγωγής, τη διαθεσιμότητα και το κόστος μεταφοράς.

Φρούτα και λαχανικά στην πρώτη γραμμή της αποκλιμάκωσης

Η σημαντική μείωση στις τιμές των φρούτων και των λαχανικών συνδέεται, σύμφωνα με την ανάλυση του ΙΕΛΚΑ, με την ομαλοποίηση της αγοράς αλλά και με τις ευνοϊκότερες καιρικές συνθήκες που επηρέασαν την παραγωγή και τη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων προϊόντων.

Η αύξηση της προσφοράς μπορεί να λειτουργήσει πιεστικά στις τιμές, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με μειωμένο κόστος παραγωγού.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και σε επιμέρους προϊόντα του νωπού κρέατος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νωπό μοσχάρι, όπου καταγράφηκε μείωση τιμών 4,21%.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην εξισορρόπηση των τιμών παραγωγού και των τιμών εισαγωγής, γεγονός που επιτρέπει μέρος της αποκλιμάκωσης να περάσει στην τελική τιμή λιανικής.

 

Οι κατηγορίες που συνεχίζουν να ακριβαίνουν

Παρά τη συνολική μείωση του δείκτη, αρκετές κατηγορίες προϊόντων εξακολουθούν να παρουσιάζουν αυξητικές τάσεις.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε ετήσια βάση καταγράφηκαν στους:

  • Ξηρούς καρπούς: +3,02%
  • Ορεκτικά, αλίπαστα και λοιπά σερβιριζόμενα είδη: +2,37%
  • Μπισκότα και σοκολάτες: +2,17%
  • Βρεφικές και παιδικές τροφές: +2,04%
  • Αλλαντικά: +1,92%

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η αποκλιμάκωση δεν έχει περάσει ομοιόμορφα στο σύνολο του καλαθιού του καταναλωτή. Ορισμένες κατηγορίες συνεχίζουν να δέχονται πιέσεις από το κόστος των πρώτων υλών, την παραγωγή, τις εισαγωγές και τη διεθνή αγορά.

Τι συμβαίνει με τα τυποποιημένα προϊόντα

Στα τυποποιημένα προϊόντα φαίνεται να έχει συμβάλει και η προσπάθεια των αλυσίδων να διατηρήσουν ανταγωνιστικές τιμές.

Οι προσφορές, οι εμπορικές συμφωνίες και οι πρωτοβουλίες για συγκράτηση των τιμών δημιουργούν μεγαλύτερη πίεση στις επιχειρήσεις να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου κόστους ή να περιορίσουν τις ανατιμήσεις.

Παράλληλα, η παρουσία προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας προσφέρει στους καταναλωτές περισσότερες επιλογές σε διαφορετικά επίπεδα τιμών.

Η μεγαλύτερη διαθεσιμότητα προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας ενισχύει τον ανταγωνισμό, καθώς οι καταναλωτές μπορούν ευκολότερα να στραφούν σε οικονομικότερες εναλλακτικές όταν οι τιμές επώνυμων προϊόντων αυξάνονται.

Ο ανταγωνισμός συγκρατεί τις ανατιμήσεις

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη συγκράτηση των τιμών είναι ο αυξημένος ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων αλυσίδων.

Οι επιχειρήσεις του οργανωμένου λιανεμπορίου αξιοποιούν τις οικονομίες κλίμακας, τους μεγάλους όγκους αγορών και τη γρήγορη διακίνηση προϊόντων, έχοντας τη δυνατότητα να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τις μεταβολές στο κόστος προμήθειας.

Όταν οι πιέσεις στην αγορά υποχωρούν, οι συγκεκριμένες δυνατότητες μπορούν να επιτρέψουν την ταχύτερη μεταφορά των μειώσεων προς την τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής.

Παράλληλα, οι προσφορές και οι συνεχείς αλλαγές στις εμπορικές πολιτικές των αλυσίδων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονται περισσότερο ως προς την τελική τιμή.

Ο ρόλος της τεχνολογίας και των logistics

Σημαντικό ρόλο στη συγκράτηση του κόστους έχουν πλέον και οι επενδύσεις των επιχειρήσεων σε τεχνολογικές και οργανωτικές υποδομές.

Τα σύγχρονα συστήματα διαχείρισης αποθεμάτων, τα αυτοματοποιημένα logistics, η ανάλυση δεδομένων και η πρόβλεψη της ζήτησης επιτρέπουν στις αλυσίδες να περιορίζουν τις απώλειες και να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τα προϊόντα.

Η καλύτερη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας μπορεί να μειώσει λειτουργικά κόστη, να περιορίσει τις ελλείψεις ή τα πλεονάζοντα αποθέματα και να βελτιώσει συνολικά την αποδοτικότητα των επιχειρήσεων.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια αγορά όπου ακόμη και μικρές μεταβολές στο κόστος μεταφοράς, αποθήκευσης και διανομής μπορούν τελικά να επηρεάσουν την τιμή στο ράφι.

Οι καταναλωτές αλλάζουν αγοραστικές συνήθειες

Την ίδια στιγμή, σημαντικός παράγοντας θεωρείται και η συμπεριφορά των ίδιων των καταναλωτών.

Μετά την περίοδο των έντονων ανατιμήσεων, οι καταναλωτές εμφανίζονται περισσότερο ευαισθητοποιημένοι ως προς την τελική τιμή. Συγκρίνουν προϊόντα, αναζητούν προσφορές και στρέφονται συχνότερα σε οικονομικότερες επιλογές.

Η αλλαγή αυτή στις αγοραστικές συνήθειες λειτουργεί ως επιπλέον πίεση προς τις επιχειρήσεις.

Όσο μεγαλύτερη είναι η ευαισθησία του καταναλωτή στην τιμή, τόσο περισσότερο οι αλυσίδες καλούνται να προσαρμόσουν τις τιμές, τις προσφορές και τη σύνθεση των προϊόντων τους, προκειμένου να διατηρήσουν την πελατεία τους.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για το επόμενο διάστημα

Η εικόνα του Σεπτεμβρίου δείχνει ότι η αγορά των σούπερ μάρκετ περνά σε μια φάση μεγαλύτερης σταθερότητας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι τιμές έχουν επιστρέψει στα επίπεδα προηγούμενων ετών.

Η ετήσια μεταβολή -0,75% αποτελεί ένδειξη αποκλιμάκωσης, ενώ η μηνιαία πτώση 1,65% σε σχέση με τον Αύγουστο ενισχύει την εικόνα ότι οι πληθωριστικές πιέσεις στο οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων έχουν περιοριστεί.

Ωστόσο, οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των κατηγοριών παραμένουν σημαντικές. Ορισμένα προϊόντα παρουσιάζουν αισθητές μειώσεις, ενώ άλλα συνεχίζουν να αυξάνονται.

Για τα νοικοκυριά, το κρίσιμο στοιχείο θα είναι εάν η τάση αποκλιμάκωσης συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες και εάν οι μειώσεις σε βασικές κατηγορίες προϊόντων μεταφραστούν σε ουσιαστική ελάφρυνση του συνολικού κόστους του καθημερινού καλαθιού.