Νέα αναστάτωση προκαλεί στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια η εφαρμογή του νέου Συστήματος Εισόδου-Εξόδου (Entry/Exit System – EES), καθώς εννέα χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πορτογαλία, ζητούν περισσότερο χρόνο για την πλήρη εφαρμογή των βιομετρικών ελέγχων. Το EES έχει σχεδιαστεί για να αντικαταστήσει τη χειροκίνητη σφράγιση των διαβατηρίων με ψηφιακή καταγραφή των ταξιδιωτών και συλλογή βιομετρικών στοιχείων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και εικόνα προσώπου. Ωστόσο, η εφαρμογή του σε πολυσύχναστα σημεία εισόδου έχει δημιουργήσει σημαντικές καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα ορισμένα κράτη να ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία μέχρι να μπορούν να λειτουργούν όλα τα σημεία χωρίς προβλήματα. Οι υπόλοιπες χώρες που ζητούν επιπλέον χρόνο είναι η Γερμανία, η Μάλτα, η Ολλανδία, το Βέλγιο και η Ελβετία. Η Ισπανία, η οποία αντιμετώπισε επίσης προβλήματα κατά την αρχική εφαρμογή, συνεχίζει την πλήρη λειτουργία του συστήματος.
Το EES αφορά υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν για σύντομη παραμονή στον χώρο Σένγκεν και καταγράφει τα στοιχεία του ταξιδιωτικού εγγράφου, την εικόνα του προσώπου, τα δακτυλικά αποτυπώματα, καθώς και τις ημερομηνίες και τα σημεία εισόδου και εξόδου. Με το νέο σύστημα καταργείται η παραδοσιακή σφράγιση των διαβατηρίων και γίνεται ευκολότερος ο εντοπισμός όσων υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο όριο παραμονής, αλλά και περιπτώσεων χρήσης πλαστών ή παραποιημένων εγγράφων. Το EES τέθηκε σε λειτουργία στις 12 Οκτωβρίου 2025 και από τις 10 Απριλίου 2026 θεωρείται πλήρως επιχειρησιακό στα εξωτερικά σύνορα των χωρών που συμμετέχουν. Στην Ελλάδα, η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας είχε ανακοινώσει ότι από τις 10 Απριλίου το EES τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή σε όλους τους ελληνικούς αερολιμένες που λειτουργούν ως συνοριακά σημεία εισόδου και εξόδου. Λίγες ημέρες αργότερα, η Ελληνική Αστυνομία επιβεβαίωσε ότι η χώρα ξεκίνησε επιτυχώς την πλήρη λειτουργία του συστήματος. Παράλληλα, οι ελληνικές αρχές είχαν επισημάνει ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία παρείχε κατά τη μεταβατική περίοδο τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής της λήψης βιομετρικών δεδομένων σε συγκεκριμένο σημείο διέλευσης και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, όταν η αυξημένη κίνηση προκαλούσε προβλήματα στη ροή των ταξιδιωτών.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι ότι το EES καταργείται ή ότι οι βιομετρικοί έλεγχοι στα ελληνικά αεροδρόμια σταματούν συνολικά. Η νέα εξέλιξη αφορά κυρίως την πλήρη και αδιάλειπτη εφαρμογή του συστήματος σε όλα τα σημεία, καθώς ορισμένα αεροδρόμια και συνοριακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τεχνικές ή επιχειρησιακές δυσκολίες. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, περίπου 12 από τα 1.500 σημεία διέλευσης συνόρων εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα. Μεγάλοι αεροπορικοί κόμβοι, όπως η Φρανκφούρτη και το Σκίπχολ, εφαρμόζουν βιομετρική ταυτοποίηση, ενώ σε μικρότερες εγκαταστάσεις η προσαρμογή δεν έχει ολοκληρωθεί στον ίδιο βαθμό. Οι καθυστερήσεις έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στον αεροπορικό κλάδο. Η σταδιακή καταγραφή των βιομετρικών στοιχείων απαιτεί περισσότερο χρόνο από έναν παραδοσιακό έλεγχο διαβατηρίου, ιδιαίτερα όταν ένας ταξιδιώτης καταγράφεται για πρώτη φορά στο σύστημα. Κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου καταγράφηκαν μεγάλες ουρές σε αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια, ενώ αεροπορικές εταιρείες και φορείς του κλάδου προειδοποίησαν ότι οι καθυστερήσεις μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε χαμένες ανταποκρίσεις. Η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών είχε ζητήσει να παραταθεί η δυνατότητα προσωρινής αναστολής των βιομετρικών ελέγχων σε περιπτώσεις ακραίας συμφόρησης.
Παρά τις δυσκολίες, το EES έχει ήδη αρχίσει να αποδίδει αποτελέσματα στον τομέα της ασφάλειας των συνόρων. Ευρωπαϊκές πηγές αναφέρουν ότι έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 200 εκατομμύρια καταγραφές, ενώ περίπου 70.000 άτομα δεν έγιναν δεκτά στον χώρο Σένγκεν. Μεταξύ των περιπτώσεων περιλαμβάνονται ταξιδιώτες που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις εισόδου, άτομα που είχαν υπερβεί το επιτρεπόμενο όριο παραμονής, αλλά και περιπτώσεις όπου τα βιομετρικά στοιχεία βοήθησαν να εντοπιστούν άτομα που χρησιμοποιούσαν διαφορετικά διαβατήρια ή πλαστά έγγραφα. Για τους ταξιδιώτες που επηρεάζονται από το EES, η διαδικασία είναι διαφορετική ανάλογα με την υπηκοότητα και το καθεστώς διαμονής τους. Το σύστημα αφορά κυρίως υπηκόους τρίτων χωρών που εισέρχονται στον χώρο Σένγκεν για σύντομη παραμονή, ενώ πολίτες της ΕΕ, καθώς και πολίτες Ισλανδίας, Λιχτενστάιν, Νορβηγίας και Ελβετίας, δεν καταγράφονται στο EES. Εξαιρέσεις ισχύουν επίσης για συγκεκριμένες κατηγορίες ταξιδιωτών, όπως όσοι διαθέτουν άδεια μακράς διαμονής ή άλλες σχετικές άδειες.
Ένα ακόμη εργαλείο που συνδέεται με το νέο σύστημα είναι η εφαρμογή Travel to Europe, μέσω της οποίας επιλέξιμοι ταξιδιώτες μπορούν να προεγγράφουν στοιχεία διαβατηρίου και εικόνα προσώπου έως και 72 ώρες πριν από την είσοδό τους σε χώρα που υποστηρίζει την εφαρμογή. Η προεγγραφή δεν αντικαθιστά τον συνοριακό έλεγχο, αλλά μπορεί να μειώσει τον χρόνο που απαιτείται κατά την άφιξη. Μέχρι στιγμής, η εφαρμογή υποστηρίζει συγκεκριμένες λειτουργίες στη Σουηδία και την Πορτογαλία, ενώ αναμένεται να επεκταθεί και σε άλλες χώρες. Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι εάν οι εννέα χώρες θα καταφέρουν να ολοκληρώσουν τις τεχνικές και επιχειρησιακές προσαρμογές χωρίς να προκληθούν νέες εικόνες συμφόρησης στα σύνορα. Οι Βρυξέλλες εμφανίζονται διατεθειμένες να διατηρήσουν μια πρακτική ευελιξία απέναντι στα κράτη που αντιμετωπίζουν προβλήματα, ενώ ταυτόχρονα επιμένουν ότι ο στόχος του EES είναι η δημιουργία ενός ενιαίου, ψηφιακού και ασφαλέστερου συστήματος ελέγχου των εξωτερικών συνόρων. Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της μεγάλης τουριστικής κίνησης και του υψηλού αριθμού ταξιδιωτών από χώρες εκτός ΕΕ που φτάνουν κάθε χρόνο στα ελληνικά αεροδρόμια.