Έντονη ανησυχία επικρατεί στην τοπική κοινωνία του Δήμου Χαλκηδόνος, καθώς εκδηλώνονται πυρκαγιές και δημοτικά οικόπεδα παραμένουν ακαθάριστα, με την πιο πρόσφατη πυρκαγιά να πλησιάζει επικίνδυνα σε κατοικημένη περιοχή.
Ήδη την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου έχουν εκδηλωθεί 4 πυρκαγιές στο Δήμο Χαλκηδόνος σε χαμηλή βλάστηση που χρειάστηκαν τη συνδρομή ακόμη και εναέριων μέσων για την κατάσβεση τους.
Οι πυρκαγιές της 1ης Ιουλίου στα Κουφάλια και της 2ης Ιουλίου στο Βαθύκαλκο ήταν ανησυχητικές, αλλά η πραγματικά τρομακτική εκδηλώθηκε στις 4 Ιουλίου στα Κουφάλια, σε ένα μέτωπο, περίπου τριών χιλιομέτρων και 1.000μ. περίπου από το χωριό. Η τύχη ήταν, ευτυχώς με το μέρος του χωριού, καθώς οι δυνατοί άνεμοι έπνεαν σε αντίθετη φορά από τον οικισμό και έτσι δεν κινδύνεψε.
Η ανησυχία της τοπικής κοινωνίας
Των πυρκαγιών αυτών, όμως, έχουν προηγηθεί τόσο παρεμβάσεις όσο και (εύλογα) παράπονα αντιπολίτευσης και κατοίκων, καθώς θεωρούν ότι ο Δήμος δεν έχει πράξει τα δέοντα σχετικά με τις ενέργειες πυροπροστασίας και ειδικά όσον αφορά στον καθαρισμό των ακαθάριστων οικοπέδων, τα οποία είναι ακόμη αναρίθμητα στην περιοχή. Υπενθυμίζεται, ότι η καταληκτική ημερομηνία για τον καθαρισμό οικοπέδων ιδιωτών αλλά και ΟΤΑ ήταν η 15 Ιουνίου, με κατεπείγουσα, οριστική παράταση για τις 22 Ιουνίου.
Το θέμα της ανεξέλεγκτης βλάστησης, μάλιστα, είχε φτάσει και στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου στη 16η/2026 ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας, στις 24/06/2026, όταν η δημοτική σύμβουλος, Μάρθα Χαράπη, έφερε το ζήτημα της ανεξέλεγκτης βλάστησης εντός και εκτός οικισμών ως 2ο θέμα της συνεδρίασης.
Η κ. Χαράπη ανέφερε, αρχικά, ότι η αρμόδια υπηρεσία του Δήμου οφείλει να φροντίζει για την κοπή χόρτων και γενικότερα ακαθάριστων κοινόχρηστων χώρων καθ’ όλη τη διάρκεια της θερινής περιόδου. Η κ. Χαράπη, μάλιστα, άφησε και αιχμές, τονίζοντας ότι κοινόχρηστος χώρος δεν είναι μόνο η κεντρική πλατεία των χωριών, οι οποίες είναι συνήθως καθαρές, αλλά όλοι οι χώροι υπό την κυριότητα του Δήμου. Καταλήγει, δε, κάνοντας ειδική μνεία για τα εγκαταλελειμμένα οικόπεδα, για τις άκρες του οδικού δικτύου, αλλά και για τις στάσεις ΚΤΕΛ εκτός σχεδίου, για τις οποίες, υποστηρίζει, ότι ο Δήμος είχε αναλάβει την υποχρέωση καθαρισμού τους.
Απάντηση στην εισήγηση της κ. Χαράπη έδωσε ο Μενέλαος Κορδονούρης, Αντιδήμαρχος Καθαριότητας, Πρασίνου και Περιβάλλοντος. Αρχικά, ανέφερε ότι η δημοτική αρχή καταβάλλει προσπάθεια για τον καθαρισμό των χωριών με το περιορισμένο προσωπικό και εξοπλισμό που διαθέτει, ξεκινώντας από τα ενδότερα και σιγά-σιγά καθαρίζοντας και τα υπόλοιπα. Τόνισε, δε, ότι κατ’ αρχάς προσπαθούν να είναι τα οικόπεδα του Δήμου αλλά και χώροι όπως παιδικές χαρές και νεκροταφεία, καθαρά. Ακόμη, υποστήριξε πως οι δρόμοι εισόδου και εξόδου στο χωριό της Μεσήμβριας, στην οποία εντοπίζεται ανεξέλεγκτη βλάστηση, δεν υπάγεται στο Δήμο, αλλά στην Περιφέρεια. Σχετικά με τις στάσεις του ΚΤΕΛ, ανέφερε ότι αυτές εντός των χωριών είναι καθαρές, ενώ εκτός αυτών, καθαρίζουν αυτές για τις οποίες τους κάνει όχληση το ίδιο το ΚΤΕΛ, εξηγώντας ότι «Κάποια στιγμή που θα χαλαρώσουμε λίγο, θα περάσουμε και θα τις κάνουμε όλες, σε όλους τους περιφερειακούς δρόμους».
Κατέληξε, υπογραμμίζοντας ότι ο Δήμος είναι «σε καλή κατάσταση», ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί καθώς λόγω καλοκαιριού θα πάψουν να μεγαλώνουν τα χόρτα και ότι σε συνεργασία με τους Προέδρους των Κοινοτήτων κάνουν ότι μπορούν. Βέβαια, η τοποθέτηση αυτή, έγινε πριν την εκδήλωση των προαναφερθέντων πυρκαγιών…
Η χρηματοδότηση από το Πράσινο Ταμείο
Ένα σημαντικό θέμα που προκύπτει, ακόμη, είναι η καθυστέρηση υλοποίησης σχετικού χρηματοδοτικού προγράμματος (Χ.Π.) πυροπροστασίας του Πράσινου Ταμείου, στο οποίο ο Δήμος Χαλκηδόνος έχει ενταχθεί από τον Ιούνιο του 2024.
Ο Δήμος Χαλκηδόνος, εντάχθηκε στον Άξονα Προτεραιότητας 6 (Α.Π. 6) του προγράμματος «Προστασία και Αναβάθμιση Δασών 2024», μαζί με άλλους Δήμους, στα όρια των οποίων περιλαμβάνονται ή γειτνιάζουν οι επικίνδυνες περιοχές του π.δ. 575/1-7-1980 «Περί κηρύξεως ιδιαιτέρως ευαίσθητων εις πυρκαϊάς περιοχών δασών και δασικών εκτάσεων ως επικινδύνων» (Α΄ 157).
Συγκεκριμένα, εξασφάλισε χρηματοδότηση ύψους 120.000 ευρώ (ΑΔΑ: ΨΒΨΒ46Ψ844-9Κ1) για τη δράση «Δημιουργία Περιμετρικών Ζωνών 10 μέτρων πέριξ οικισμών εντός ή πλησίον δασών και δασικών εκτάσεων υψηλής επικινδυνότητας για την εκδήλωση Δασικών Πυρκαγιών» (ΑΔΑ: Ρ3Θ846Ψ844-ΝΕΨ).
Όπως αναφέρεται στον οδηγό διαχείρισης δράσης του προγράμματος , σκοπός της δράσης είναι «Ο κύριος στόχος της δράσης είναι να συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη πυροπροστασία του οικισμού ή των οικισμών δεδομένης στη γειτνίασης αυτού/ών με δάσος ή δασική έκταση.»
Ειδικότερα:
«Η ανωτέρω επέμβαση αποτελεί μια επέμβαση με ιδιαίτερη συμβολή σε όλη τη διαδικασία μείωσης και καταστολής της πυρκαγιάς δεδομένου ότι: (χρησιμοποιείται αναλόγως κάποιο από τα κάτωθι).
• Η στεγασμένη αντιπυρική ζώνη ή η αντιπυρική ζώνη με αραιώσεις αποτελούν τις
ζώνες οι οποίες συμβάλουν στην παρεμπόδιση της έρπουσας πυρκαγιάς με σκοπό
την αποφυγή μετάδοσης αυτής στην κόμη του ανορόφου.
• Οι ψιλές αντιπυρικές ζώνες επιτυγχάνουν τη δημιουργία ενός μετώπου
αντιπερισπασμού για τον περιορισμό της εξάπλωσης της πυρκαγιάς και τελικά την
κατάσβεσή της, καθ’ όσον σ’ αυτές θα μπορούν να κινηθούν τα πυροσβεστικά
αυτοκίνητα, να αναπτυχθούν οι επίγειες δυνάμεις και να αποτελέσουν ενδεχομένως
και γραμμή χρησιμοποίησης αντιπύρ.»
Δύο χρόνια μετά, όμως, το πρόγραμμα δεν έχει υλοποιηθεί, ενώ, όπως είναι προφανές, η ολοκλήρωσή του είναι ζωτικής σημασίας, ειδικά όταν ο οδηγός διαχείρισης προέβλεπε, αρχικά, την ολοκλήρωση των εργασιών σε όλους τους ενταγμένους Δήμους μέχρι την 31η.10.2024. Το πρόγραμμα, έλαβε παράταση για την ολοκλήρωση των εργασιών μέχρι και την 31-07-2025 (ΑΔΑ: 925Α46Ψ844-0ΨΚ), αλλά, προφανώς, ένα χρόνο μετά, ακόμη υπάρχουν εκκρεμότητες. Οι καθυστερήσεις δεν αφορούν μόνο στο Δήμο Χαλκηδόνος. Ο Δήμος Σπάρτης ολοκλήρωσε τις διαδικασίες φέτος τον Ιανουάριο ενώ ο Δήμος Θάσου υπέγραψε σύμβαση έργου στις 22 Μαΐου του 2026, με προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα τους 4 μήνες.
Στην περίπτωση του Δήμου Χαλκηδόνος, όμως, τα νερά είναι αρκετά θολά. Στους μηνιαίους Προϋπολογισμούς του Δήμου για το 2025 (π.χ. ΑΔΑ: 9ΚΘΩΩΗ2-9ΤΝ) η επιχορήγηση από το Πράσινο Ταμείο συμπεριλαμβανόταν στα διαμορφωθέντα του προϋπολογισμού, αλλά όχι στα βεβαιωθέντα και εισπραχθέντα, ήτοι δεν είχε καταβληθεί το ποσό στο Δήμο. Στον προϋπολογισμό του 2026 (ΑΔΑ: ΨΝΒΦΩΗ2-4ΑΝ), η επιχορήγηση των 120.000 ευρώ φαίνεται να χωρίζεται σε δυο κωδικούς, έναν για τις εργασίες του προβλεπόμενου έργου (107.600 ευρώ) και έναν για την εκπόνηση τεχνικής έκθεσης (12.400 ευρώ). Εν τέλει, υπάρχει έγγραφο για τη δέσμευση ποσού για την ολοκλήρωση της τεχνικής έκθεσης, αλλά ακόμη η μελέτη δεν έχει γίνει. Μάλιστα, τον προϋπολογισμό του Ιουνίου (ΑΔΑ: ΨΚΣΝΩΗ2-Ο3Γ), ακόμη, το ποσό του κωδικού για την έρευνα, ούτε έχει βεβαιωθεί, ούτε εισπραχθεί.
Και αν δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα η τεχνική έκθεση, πότε θα γίνει το έργο;
Μετά από τρεις πυρκαγιές, πόσα περιθώρια υπάρχουν για την μη πραγματοποίηση αυτού του έργου;
Όπως είπε και ο Δήμαρχος Χαλκηδόνος, Σταύρος Αναγνωστόπουλος, το 2024, αμέσως μετά την ένταξη του Δήμου στο πρόγραμμα: «Η προστασία των κατοίκων και του φυσικού μας περιβάλλοντος αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για τον Δήμο μας».