Η επιτάχυνση και απλούστευση των διαδικασιών για τη χορήγηση της φοροέκπτωσης για μισθωτούς και επαγγελματίες που επιστρέφουν στην Ελλάδα, η αναπροσαρμογή των φορο-κινήτρων και οι τελωνειακές διευκολύνσεις για την εισαγωγή οικοσκευών βρίσκονται στην ατζέντα του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, με στόχο την ενίσχυση του ρεύματος επαναπατρισμού Ελλήνων από το εξωτερικό.
Σύμφωνα με πληροφορίες, νέες ρυθμίσεις στο νομοσχέδιο για το νέο τελωνειακό κώδικα που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή το επόμενο διάστημα, φέρνουν εγκρίσεις-εξπρές για τις φοροαπαλλαγές στους μισθωτούς και επαγγελματίες που επιστρέφουν στην Ελλάδα και ευνοϊκότερο πλαίσιο για την εισαγωγή οικοσκευής με ατέλεια από οικογένειες που επιστρέφουν στη χώρα. Παράλληλα, εξετάζεται η αύξηση του ύψους και η επιμήκυνση της διάρκειας της φορο-έκπτωσης στα εισοδήματα από μισθωτή εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα για όσους μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα. Αναλυτικότερα, το πλέγμα των δράσεων για τη βελτίωση και ενίσχυση της ελκυστικότητας του υφιστάμενου καθεστώτος περιλαμβάνει:
- Ενεργοποίηση νέας ψηφιακής πλατφόρμας για την υποβολή και την ταχεία διεκπεραίωση των αιτήσεων των φυσικών προσώπων που επιστρέφουν ή μετοικούν στην Ελλάδα, για το κλείδωμα της έκπτωσης φόρου. Με το νέο σύστημα θα επιτευχθεί η ευκολότερη πιστοποίηση των δικαιούχων με προέγκριση των σχετικών αιτήσεων εντός ολίγων ημερών και ψηφιακή υποβολή των απαιτούμενων πιστοποιητικών και εγγράφων στις αρμόδιες υπηρεσίες, για τον περιορισμό των χρονοβόρων διαδικασιών και της γραφειοκρατικής ταλαιπωρίας για τους φορολογούμενους. Αρμόδιοι παράγοντες επισημαίνουν ότι η εμπειρία από τη λειτουργία του ισχύοντος καθεστώτος δείχνει αδυναμίες, κενά και εμπλοκές στις διαδικασίες, με αποτέλεσμα να καταγράφονται μεγάλες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των υποθέσεων.
- Ευνοϊκότερο πλαίσιο για τη μετεγκατάσταση των νοικοκυριών, μέσω του εκσυγχρονισμού των κανόνων για την εισαγωγή οικοσκευής χωρίς δασμούς και φόρους, λόγω μεταφοράς της κατοικίας από χώρες εντός και εκτός Ε.Ε.
- «Λίφτινγκ» στα φοροκίνητρα με:
1. Αύξηση του ποσοστού της απαλλαγής του εισοδήματος από το φόρο που σήμερα είναι 50%, ή, εναλλακτικά, επέκταση και σε άλλα εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία.
2. Επιμήκυνση της διάρκειας της έκπτωσης πέραν της 7ετίας που ισχύει σήμερα.
3. Παροχή απαλλαγής σε ειδικές περιπτώσεις και στις συζύγους και τέκνα των φυσικών προσόπων που επιστρέφουν.
Επισημαίνεται ότι με βάση το νόμο που ισχύει από το 2020, τα φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, μπορεί να απαλλαγούν από φόρο εισοδήματος για το 50% του εισοδήματος που αποκτούν στη χώρα από μισθωτή εργασία ή ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα για επτά φορολογικά έτη, χωρίς δυνατότητα παράτασης.
Για τον προσδιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης, η οποία προκύπτει βάσει της κατοικίας και του επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης.
Προϋποθέσεις
Ωστόσο, για τη χορήγηση του φορο-μπόνους θα πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
- Ο ενδιαφερόμενος να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας τα πέντε από τα έξι προηγούμενα έτη.
- Να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από χώρα της Ε.Ε. ή του ΕΟΧ ή από κράτος με το οποίο η Ελλάδα έχει συμφωνία διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας.
- Να παρέχει υπηρεσίες σε ελληνική επιχείρηση ή σε μόνιμη εγκατάσταση αλλοδαπής στην Ελλάδα, αποκλειστικά για την κάλυψη νέας θέσης εργασίας.
- Να δεσμευτεί ότι θα παραμείνει στη χώρα για τουλάχιστον δύο έτη.
- Το φυσικό πρόσωπο που έχει ενταχθεί στα κίνητρα εφόσον σε κάποιο φορολογικό έτος δεν πληροί την τρίτη και τέταρτη από τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις χάνει την έκπτωση από το οικείο φορολογικό έτος και εφεξής, και φορολογείται για το σύνολο του εισοδήματός του από μισθωτή εργασία ή επιχειρηματική δραστηριότητα που αποκτά στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του ΚΦΕ.
Η αίτηση συνοδεύεται από δικαιολογητικά, όπως σύμβαση εργασίας, έντυπα πρόσληψης, υπεύθυνες δηλώσεις και, όπου απαιτείται, έγγραφα δημοσιευμένα στο ΓΕΜΗ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι πρόσφατη έρευνα με τίτλο «Μετά την επιστροφή» δείχνει ότι οι φορολογικές απαλλαγές αποτέλεσαν σημαντικό κίνητρο, ενώ το μεγάλο «αγκάθι» είναι η γραφειοκρατία. Ειδικότερα, οι Έλληνες που επαναπατρίστηκαν ύστερα από χρόνια στο εξωτερικό, ανέδειξαν ως βασικά κίνητρα τα φορολογικά με ποσοστό 49%, αντίστοιχο ποσοστό με τα κίνητρα που προσέφεραν οι επιχειρήσεις στις οποίες έπιασαν δουλειά στην Ελλάδα. Ωστόσο, το 57% θεωρεί ότι το βασικότερο πρόβλημα είναι η συγκέντρωση της σωρείας των δικαιολογητικών (σύμβαση εργασίας, έντυπα πρόσληψης, υπεύθυνες δηλώσεις και, όπου απαιτείται, έγγραφα δημοσιευμένα στο ΓΕΜΗ κ.ά.) και το 56% την ανεπάρκεια ενημέρωσης από κρατικούς φορείς της Ελλάδας.
Το προφίλ
Σχετικά με το επαγγελματικό και εισοδηματικό προφίλ των επαναπατρισθέντων, από έρευνα του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕKT) για το Brain Gain προκύπτει ότι οι περισσότεροι εργάζονται σε τομείς στις Νέες Τεχνολογίες και την Πληροφορική (10%), στις Κατασκευές (11%), στην Εκπαίδευση (10%), στις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες (7%), στην Υγεία (7%), στο Εμπόριο (6%) και στον Τουρισμό (6%). Το 50% εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, το 26% έχει αναπτύξει επιχειρηματική δράση (21% ελεύθεροι επαγγελματίες και 5% ιδιοκτήτες επιχείρησης), και μόλις το 11% εργάζεται στο Δημόσιο. Στο μισθολογικό μέτωπο το 44% λαμβάνει μικτές μηνιαίες αποδοχές άνω των 1.500 ευρώ, το 27% από 1.501 έως 3.000 ευρώ και το 17% από 3.001 ευρώ και άνω. Η πλειονότητα των ερωτώμενων έφυγε στο εξωτερικό κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα (2010-2012), ενώ όσον αφορά τις χώρες προορισμού πρώτη είναι η Γερμανία (25%) και ακολουθούν η Μεγάλη Βρετανία (16%) και η Ολλανδία (8%). Σημειώνεται ότι με βάση τα τελευταία στοιχεία της Eurostat από τους 680.000 που είχαν φύγει από τη χώρα έχουν επιστρέψει πάνω από 350.000, με τη χρονιά-ρεκόρ να είναι το 2020, οπότε και καταγράφηκε το μεγαλύτερο «κύμα» επιστροφής της τελευταίας 15ετίας και το 2022 να ακολουθεί στη δεύτερη θέση