Το ελληνικό λόμπι στις Ηνωμένες Πολιτείες ζητά σαφείς διαβεβαιώσεις από την Ουάσιγκτον ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να θίξει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την πρωτοβουλία ανέλαβε ο πρόεδρος του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου (AHI), Νικ Λαρυγγάκης, ο οποίος απέστειλε επιστολή προς τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις και τη διευκρινιστική τοποθέτηση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το ζήτημα.
Ο κ. Λαρυγγάκης χαιρετίζει τη δήλωση των ΗΠΑ ότι η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου αποτελεί «μη εποικοδομητική και προκλητική» ενέργεια, ζητώντας παράλληλα την επαναβεβαίωση των αμερικανικών θέσεων για το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα της Ελλάδας.
Τι ζητά το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο
Με την επιστολή του προς τον Μάρκο Ρούμπιο, το AHI καλεί το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να προχωρήσει σε τρεις συγκεκριμένες ενέργειες:
- Να επαναβεβαιώσει δημόσια ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να θίξει τα δικαιώματα της Ελλάδας βάσει του διεθνούς δικαίου, καθώς η χώρα δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συμφωνία.
- Να επισημάνει ρητά ότι τα νησιά, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των Δωδεκανήσων, δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
- Να διατηρήσει σταθερή στάση στις θαλάσσιες διαφορές της Ανατολικής Μεσογείου, με βάση το διεθνές δίκαιο, ενισχύοντας την περιφερειακή σταθερότητα και την ασφάλεια δικαίου για τις εμπορικές και ενεργειακές επενδύσεις.
Η αναφορά στις αμερικανικές θέσεις του 2020
Στην επιστολή γίνεται ειδική μνεία στις προηγούμενες τοποθετήσεις των ΗΠΑ, ιδιαίτερα εκείνες του 2020, σύμφωνα με τις οποίες το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να μεταβάλει νομικά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τρίτων κρατών, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Το Αμερικανικό Ελληνικό Ινστιτούτο θεωρεί ότι η επαναβεβαίωση αυτής της θέσης θα ενίσχυε τη σαφήνεια ως προς το νομικό πλαίσιο που διέπει τις θαλάσσιες διαφορές στην περιοχή.
Η στρατηγική σημασία της Κρήτης και της Ανατολικής Μεσογείου
Ο πρόεδρος του AHI υπογραμμίζει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά συνδέεται και με τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη γεωστρατηγική σημασία της Κρήτης, στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Σούδα, καθώς και στις ενεργειακές επενδύσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της επιστολής, μια σαφής και συνεπής αμερικανική πολιτική θα μπορούσε να περιορίσει την αβεβαιότητα, να ενισχύσει τον σεβασμό των δικαιωμάτων των συμμάχων των ΗΠΑ και να προστατεύσει τα εμπορικά συμφέροντα και τις ανάγκες ασφαλείας της Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο.
