Η εποχή που τα social media θεωρούνταν ένας χώρος χωρίς ιδιαίτερο φορολογικό έλεγχο φαίνεται πως ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει στρέψει πλέον το ενδιαφέρον της και στους influencers, αξιοποιώντας σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία που μπορούν να εντοπίζουν εισοδήματα τα οποία ενδεχομένως δεν έχουν δηλωθεί.
Σύμφωνα με πληροφορίες, περίπου 20 γνωστοί Έλληνες influencers βρίσκονται ήδη στο μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών, καθώς προέκυψαν σοβαρές ενδείξεις ότι τα οικονομικά στοιχεία που εμφανίζουν στις φορολογικές τους δηλώσεις δεν συμβαδίζουν με τον τρόπο ζωής και τις επαγγελματικές συνεργασίες που προβάλλουν καθημερινά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η ΑΑΔΕ αξιοποίησε ειδικά λογισμικά, εξετάζοντας περισσότερα από 3,8 εκατομμύρια ΑΦΜ που αφορούν τα εισοδήματα του 2023. Μέσα από τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις εντοπίστηκαν πάνω από 800 περιπτώσεις φορολογουμένων που δήλωναν χαμηλά εισοδήματα, ακόμη και κάτω από 10.000 ευρώ ετησίως, ενώ την ίδια στιγμή πραγματοποιούσαν δαπάνες που σε ορισμένες περιπτώσεις άγγιζαν ακόμη και τις 300.000 ευρώ.
Από εκεί και πέρα, οι υποθέσεις πέρασαν στη Μονάδα Ψηφιακών Διασταυρώσεων, η οποία ξεκίνησε να εξετάζει αναλυτικά τα δεδομένα κάθε περίπτωσης.
Στο «μικροσκόπιο» και οι αναρτήσεις στα social media
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται μόνο στις τραπεζικές κινήσεις και στα φορολογικά στοιχεία. Οι ελεγκτές εξετάζουν πλέον και τη δραστηριότητα των influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Αναρτήσεις, stories, βίντεο, ακόμη και δημοσιεύσεις προηγούμενων ετών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διαπιστωθεί αν υπάρχει εμπορική συνεργασία με κάποια εταιρεία.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στις περιπτώσεις όπου γίνεται αναφορά ή επισήμανση (tag) επιχειρήσεων, ξενοδοχείων, εστιατορίων ή προϊόντων, χωρίς να προκύπτει αντίστοιχη φορολογική εικόνα.
Στην ΑΑΔΕ εκτιμούν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι διαφημιστικές συνεργασίες δεν δηλώνονται κανονικά ή πραγματοποιούνται χωρίς τα προβλεπόμενα φορολογικά παραστατικά.
Πολυτελής ζωή και χαμηλά εισοδήματα
Ένα ακόμη στοιχείο που εξετάζεται είναι η εικόνα που παρουσιάζουν αρκετοί influencers στα κοινωνικά δίκτυα.
Ταξίδια σε εξωτικούς προορισμούς, διαμονές σε πολυτελή ξενοδοχεία, ακριβά αυτοκίνητα, επώνυμες αγορές και γεύματα σε εστιατόρια υψηλού κόστους αποτελούν δεδομένα που, σε συνδυασμό με τα οικονομικά στοιχεία, μπορούν να οδηγήσουν σε φορολογικό έλεγχο όταν διαπιστώνονται μεγάλες αποκλίσεις.
Έρχεται η Τεχνητή Νοημοσύνη
Το επόμενο βήμα της ΑΑΔΕ είναι η αξιοποίηση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, τα οποία θα επιταχύνουν σημαντικά τους ελέγχους.
Τα νέα συστήματα θα μπορούν να εντοπίζουν αυτόματα εμπορικές συνεργασίες, να διασταυρώνουν στοιχεία από διαφορετικές βάσεις δεδομένων και να αξιολογούν άμεσα τον φορολογικό κίνδυνο κάθε περίπτωσης.
Οι αμοιβές των influencers
Στην ελληνική αγορά οι αμοιβές διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με τη δημοφιλία και την απήχηση κάθε δημιουργού περιεχομένου.
Ενδεικτικά:
- Nano Influencers (1.000–10.000 ακόλουθοι): 20 έως 100 ευρώ ανά ανάρτηση.
- Micro Influencers (10.000–50.000): 30 έως 200 ευρώ.
- Mid-Tier Influencers (50.000–500.000): 80 έως 650 ευρώ.
- Macro Influencers (500.000–1.000.000): 150 έως 1.500 ευρώ.
- Mega Influencers (πάνω από 1 εκατ. ακόλουθοι): από 1.500 ευρώ και πάνω ανά δημοσίευση, ενώ σε μεγάλες διαφημιστικές καμπάνιες οι αμοιβές μπορεί να φτάσουν αρκετές χιλιάδες ευρώ.
Οι έλεγχοι θα ενταθούν
Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, η ΑΑΔΕ θεωρεί ότι ο χώρος του influencer marketing αποτελεί πλέον έναν από τους τομείς με σημαντική οικονομική δραστηριότητα και γι’ αυτό οι έλεγχοι αναμένεται να ενταθούν.
Στόχος των αρχών είναι να διασφαλιστεί ότι τα εισοδήματα από διαφημιστικές συνεργασίες, χορηγίες και προωθητικές ενέργειες δηλώνονται κανονικά και φορολογούνται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, ώστε να περιοριστούν τα φαινόμενα φοροδιαφυγής και αθέμιτου ανταγωνισμού.