Σύσκεψη υψηλού επιπέδου για το νέο Εθνικό Απολυτήριο και τις επικείμενες μεταρρυθμίσεις στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση πραγματοποιείται σήμερα, Τρίτη, στις 12:00 το μεσημέρι στο Μέγαρο Μαξίμου, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Στη συνάντηση συμμετέχουν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.
Η πρωτοβουλία αυτή σηματοδοτεί την επίσημη έναρξη του θεσμικού και κοινωνικού διαλόγου για μια μεταρρύθμιση κομβικής σημασίας, που αγγίζει τον πυρήνα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος: τον ρόλο και τη λειτουργία του Λυκείου, καθώς και τη σύνδεσή του με την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Πρόκειται για αλλαγές που αναμένεται να προκαλέσουν ευρύ δημόσιο διάλογο, καθώς επαναπροσδιορίζουν το βάρος των εξετάσεων και τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της σχολικής διαδρομής των μαθητών.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, το νέο σύστημα δεν θα εφαρμοστεί άμεσα. Θα αφορά τους μαθητές που θα εισαχθούν στην Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2027-2028, ενώ η πλήρης εφαρμογή του προβλέπεται να ολοκληρωθεί δύο χρόνια αργότερα.
Κεντρική επιδίωξη του υπουργείου Παιδείας είναι η ουσιαστική αναβάθμιση του Λυκείου και η απεμπλοκή του από τη στενή και μονοδιάστατη λογική της προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι το ισχύον μοντέλο έχει μετατρέψει το Λύκειο σε «προθάλαμο» του Πανεπιστημίου, ενισχύοντας την εξάρτηση από τη φροντιστηριακή εκπαίδευση και επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Εθνικό Σώμα Αξιολογητών και μηχανισμοί διαφάνειας
Βασικό πυλώνα του νέου σχεδιασμού αποτελεί η σύσταση Εθνικού Σώματος Αξιολογητών. Όπως έχει υπογραμμίσει η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, το Σώμα θα στελεχωθεί από έμπειρους εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με βαθιά γνώση τόσο των εξεταστικών διαδικασιών όσο και της καθημερινής λειτουργίας της σχολικής τάξης.
Η διόρθωση των γραπτών στις ενδοσχολικές εξετάσεις θα συνεχίσει να γίνεται από τους διδάσκοντες, ωστόσο όλα τα γραπτά θα ψηφιοποιούνται και θα υπόκεινται σε δειγματοληπτικούς ελέγχους από εξωτερικούς αξιολογητές. Παράλληλα, εξετάζεται η θεσμοθέτηση παρεμβάσεων σε περιπτώσεις υπερβαθμολόγησης ή όταν διαπιστώνεται απόκλιση άνω των πέντε μονάδων μεταξύ προφορικού και γραπτού βαθμού.
Τι προβλέπει το προσχέδιο για το Εθνικό Απολυτήριο
Το προσχέδιο της υπουργού Παιδείας, το οποίο αναμένεται να τεθεί άμεσα σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνει σειρά σημαντικών αλλαγών:
Στις προαγωγικές εξετάσεις της Α’ και Β’ Λυκείου, το σύνολο των θεμάτων θα προκύπτει με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων.
Καταργείται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), που είχε θεσπιστεί επί υπουργίας Νίκης Κεραμέως, καθώς κρίνεται ότι στο νέο σύστημα καθίσταται περιττή.
Θεσπίζεται βάση εισαγωγής 10 στο Εθνικό Απολυτήριο ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη διεκδίκηση θέσης στα ΑΕΙ.
Ο Γενικός Μέσος Όρος για την εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα διαμορφώνεται από δύο σκέλη: αφενός από τον βαθμό του Εθνικού Απολυτηρίου (με στάθμιση 20% για την Α’ Λυκείου, 30% για τη Β’ και 50% για τη Γ’) και αφετέρου από ειδικές απολυτήριες εξετάσεις σε τέσσερα μαθήματα, ανά επιστημονικό πεδίο, οι οποίες θα διεξάγονται σε πανελλαδικό επίπεδο. Οι συντελεστές βαρύτητας των μαθημάτων, όπως καθορίζονται από τα πανεπιστημιακά τμήματα, διατηρούνται.
Παράλληλα, η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας προτίθεται να ζητήσει από Πρυτάνεις, Κοσμήτορες και Προέδρους Τμημάτων να καταθέσουν προτάσεις για την ενίσχυση του ρόλου των Πανεπιστημίων στον καθορισμό των προϋποθέσεων εισαγωγής.
Σύμφωνα με τη Σοφία Ζαχαράκη, το Εθνικό Απολυτήριο εντάσσεται σε μια συνολική εκπαιδευτική στρατηγική και δεν περιορίζεται σε αλλαγές εξεταστικού χαρακτήρα.
Το νέο Λύκειο στηρίζεται σε πέντε βασικούς άξονες: το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, τη σχολική ζωή, τη συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, την αναβάθμιση των σχολικών και ψηφιακών υποδομών και τη διακυβέρνηση του εκπαιδευτικού συστήματος με σαφείς ρόλους και μηχανισμούς λογοδοσίας.
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τελικών προτάσεων θα διαδραματίσει η Επιτροπή Σοφών, τη σύσταση της οποίας έχει προαναγγειλει η κυβέρνηση.
Όπως έχει δηλώσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στόχος είναι μέσα στους επόμενους έξι έως εννέα μήνες να παρουσιαστεί μια ολοκληρωμένη πρόταση με ευρεία διακομματική αποδοχή, σημειώνοντας ότι τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν ήδη τοποθετηθεί θετικά επί της αρχής.
Το Εθνικό Απολυτήριο περιλαμβάνεται στις δέκα βασικές νομοθετικές πρωτοβουλίες του Ενοποιημένου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής για το 2026, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι για την κυβέρνηση αποτελεί ένα από τα πλέον φιλόδοξα και κρίσιμα στοιχήματα στον τομέα της Παιδείας.