Το Φαράγγι του Αγίου Αντωνίου ή φαράγγι Πατσού είναι ένα από τα ωραιότερα φαράγγια της χώρας μας, βρίσκεται στο Ρέθυμνο και σαφώς αποτελεί πόλο έλξης για τους πεζοπόρους και τους φίλους της φύσης. Πλατάνια αιωνόβια, ποτάμια και ρυάκια, σπάνια χλωρίδα και πανίδα. Και, το εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου του ερημίτη, εκκλησάκι σε σπήλαιο, που όπως γράφει ο τύπος συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών και αποτελεί τον τόπο συνάντησης των φίλων της πεζοπορίας και της ορειβασίας και βρίσκεται στην αρχή του φαραγγιού.
Πρόκειται για ένα από τα γνωστότερα φαράγγια της Κρήτης 5 χιλιομέτρων και φιλοξενεί πολλά σπάνια φυτά και ζώα καιοι ονομασίες προέρχονται από το χωριό Πατσός που είναι σε απόσταση 3 χλμ καθώς και από το σπηλαιώδη εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου που βρίσκεται στην αρχή του φαραγγιού.
Η πρόσβαση στη Πατσό από τη πόλη του Ρεθύμνου είναι σύντομη περίπου 15 λεπτά και απέχει 18 χιλιόμετρο από το νέο Αμαριωτικό δρόμο.
Η Πατσός, μικρό χωριό που χαρακτηρίζεται από άσπρα σπιτάκια με τις αυλές τους ολοκληρωτικά κατειλημμένες από στοιβαγμένους χοντρούς κορμούς δέντρων. Η πηγή, κάτω από την άκρη του δρόμου, λειτουργεί ακόμη σαν τη βρύση του χωριού
όπου οι γυναίκες πλένουν τα ρούχα. Εκεί θαυμάζεις τα τρεχούμενα νερά που υπάρχουν όλο το χρόνο, τα υπεραιωνόβια
πλατάνια, τα σπάνια λουλούδια και το σπήλαιο του Κραναίου Ερμού.

Το σπηλαιώδη εκκλησάκι του Αγίου Αντωνίου είναι όμορφο, γραφικό και κατανυκτικό. Ο βράχος που είναι μέσα στο σπήλαιο στάζει νερό, το μαζεύουν και το πίνουν ως Αγίασμα!
Στις τρύπες που υπάρχουν δίπλα και μέσα στην εκκλησία υπάρχουν εκατοντάδες χαρτάκια και σημειώματα προς τον Άγιο με ευχές και τάματα!
Στην είσοδο του φαραγγιού υπάρχει και όμορφη, γραφική, παραδοσιακή, ταβέρνα για καφέ ή φαγητό .
Πιο ψηλά σκαμμένη κάτω από το γκρεμό, δίπλα στο εκκλησάκι σε μια βραχώδη προεξοχή, υπήρχε ο βωμός του παγανιστικού ιερού.
Σε αυτό το φυσικό βωμό χιλιάδες χρόνια πριν, λάμβαναν χώρα τελετές συνδεδεμένες με τη μινωϊκή λατρεία της φύσης που είχαν ως επίκεντρο το μυστήριο της αλλαγής των εποχών και την ανανέωση του κύκλου της βλάστησης. Η ιερότητα του χώρου
παρέμεινε ανέγγιχτη από την μινωϊκή εποχή μέχρι τους πρώτους αιώνες της ρωμαϊκής κατάκτησης του νησιού. Αναθημιτικά αντικείμενα κλπ ανακαλύφθηκαν στην περιοχή του βωμού, ενώ σε μία επιγραφή του 1 ου π.Χ αιώνα γίνεται αναφορά στην λατρεά του Κραναίου Ερμή.(δωρικός τύπος από το Κρηναίος-κρήνη, πηγή).
Ο Θεός Ερμής λατρευόταν σε όλο το νησί της αρχαίας Κρήτης ως προστάτης των βοσκών και των δασών, κι’ αυτό επιβεβαιώνεται από την εύρεση ενός μπρούτζινου αγαλματιδίου, του 1ου-3ου αι. μ.Χ. που τον αναπαριστά με πτερωτά σανδάλια, μυτερό κράνος, φαρέτρα, και ένα τρόπαιο κυνηγιού στο δεξί του χέρι. Κατά τη ρωμαϊκή εποχή ήταν φυσικό στη λατρεία του Ερμή να προστεθεί εκείνη του Πάνα,
θεού των δασών, ένα άγαλμα του οποίου ανακαλύφθηκε στα περίχωρα

Αργότερα, με τη διάδοση του χριστιανισμού, τη θέση του Ερμή κατέλαβε η σεβαστή φιγούρα του Αγίου Αντωνίου του Ερημίτη.
Οι πεζοπόροι συνεχίζοντας την μαγευτική διαδρομή τους κατά μήκος της ανατολικής πλαγιάς θα συναντήσουν ακόμη ένα σπήλαιο, το Σπήλαιο Φουρναρό που είναι αρκετά ενδιαφέρον.
Αφορμή γι αυτό το μικρό αφιέρωμα στο σπήλαιο του Αγίου Αντωνίου του Ερημίτη, υπήρξε η διάθεση του φωτογραφικού υλικού από φίλο ακτιβιστή χρήστη του facebook. Τον ευχαριστώ θερμά.
Youtube από το διαδίκτυο.
Τασσώ Γαΐλα.
Αρθρογράφος-Ερευνήτρια.