Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς ιδιοκτησίας και συνιδιοκτησίας των πολυκατοικιών προωθεί το υπουργείο Δικαιοσύνης, με στόχο τον εκσυγχρονισμό του νόμου 3741/1929. Το νέο πλαίσιο θα καλύπτει ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση των κοινόχρηστων χώρων, τις οφειλές των ιδιοκτητών, τις επισκευές και τις ενεργειακές αναβαθμίσεις, αλλά και τη δυνατότητα διαχωρισμού ή συνένωσης διαμερισμάτων. Τις κατευθυντήριες γραμμές παρουσίασαν ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υφυπουργός Ιωάννης Μπούγας, ανακοινώνοντας την έναρξη της επεξεργασίας ενός ενιαίου Κώδικα Ιδιοκτησίας.
Τι αλλάζει για τα διαμερίσματα
Μία από τις βασικές προβλέψεις αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης ή συνένωσης οριζόντιων ιδιοκτησιών, ακόμη και όταν ο υφιστάμενος κανονισμός της πολυκατοικίας δεν το επιτρέπει. Με τον τρόπο αυτό, ένα μεγάλο οροφοδιαμέρισμα θα μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις που θα ορίζει ο νέος νόμος, να χωριστεί σε μικρότερες ιδιοκτησίες, διευκολύνοντας την αξιοποίησή του και ενδεχομένως τη διάθεσή του προς ενοικίαση. Η σχετική ρύθμιση παρουσιάζεται ως μία από τις παρεμβάσεις που αποσκοπούν και στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις.
Νέα διαδικασία για τα απλήρωτα κοινόχρηστα
Αλλαγές προωθούνται και στην είσπραξη των κοινόχρηστων δαπανών από ιδιοκτήτες που δεν καταβάλλουν το μερίδιό τους. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που παρουσιάστηκαν, θα προβλέπεται ειδική διαδικασία είσπραξης, ακόμη και μέσω έκδοσης διαταγής πληρωμής, με στόχο την ταχύτερη διευθέτηση των οφειλών. Παράλληλα, προβλέπεται η υποχρεωτική δημιουργία αποθεματικού για τις ανάγκες του κτιρίου, καθώς και η ασφάλιση της πολυκατοικίας. Οι διαχειριστές αναμένεται να αποκτήσουν διευρυμένες αρμοδιότητες, αλλά και αυξημένες ευθύνες.
Το νέο πλαίσιο θα επιχειρήσει να ξεπεράσει τα προβλήματα που προκαλούνται όταν αναγκαίες εργασίες συντήρησης, επισκευής ή ενεργειακής αναβάθμισης δεν μπορούν να προχωρήσουν λόγω έλλειψης απαρτίας ή συμφωνίας μεταξύ των συνιδιοκτητών. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται να μειωθούν τα απαιτούμενα ποσοστά ψήφων για συγκεκριμένες αποφάσεις, ανάλογα με το είδος και την αναγκαιότητα των εργασιών. Οι ακριβείς προϋποθέσεις θα καθοριστούν από τις διατάξεις που θα περιληφθούν στο νομοσχέδιο.
Όπως ανέφερε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, η νομοθετική πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενοποίηση και τον εκσυγχρονισμό ενός κατακερματισμένου νομοθετικού πλαισίου, το οποίο έχει διαμορφωθεί μέσα από δεκάδες νομοθετήματα και διαδοχικές παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πολυπλοκότητα των υφιστάμενων ρυθμίσεων έχει επιβαρύνει σημαντικά και τα δικαστήρια, καθώς οι διαφορές μεταξύ συνιδιοκτητών αποτελούν συχνή πηγή δικαστικών διενέξεων.
Για την προετοιμασία του νομοσχεδίου έχει συσταθεί ειδική επιτροπή 13 μελών, με πρόεδρο την αρεοπαγίτη Κωνσταντία Εμμανουηλίδου, η οποία διαθέτει εξειδίκευση στο εμπράγματο δίκαιο, στο δίκαιο του Κτηματολογίου και στην ακίνητη ιδιοκτησία. Στις εργασίες προβλέπεται να εξεταστεί, μεταξύ άλλων, η σύνδεση των ρυθμίσεων με το Εθνικό Κτηματολόγιο, το πολεοδομικό και περιβαλλοντικό δίκαιο, καθώς και η απλοποίηση διαδικασιών για την ανοικοδόμηση κοινών οικοπέδων και την καθ’ ύψος επέκταση υφιστάμενων κτιρίων.
Πότε αναμένεται το νέο πλαίσιο
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, στόχος είναι η επιτροπή να ολοκληρώσει το έργο της έως το επόμενο φθινόπωρο και ο Κώδικας Ιδιοκτησίας να θεσπιστεί έως το τέλος της χρονιάς που θα ακολουθήσει, εφόσον τηρηθεί το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας υπογράμμισε ότι οι νέες διατάξεις θα πρέπει να είναι συμβατές με το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας της ιδιοκτησίας.
Οι ανακοινώσεις αφορούν τις κατευθυντήριες γραμμές της νομοθετικής πρωτοβουλίας. Οι τελικές αλλαγές και οι ακριβείς προϋποθέσεις εφαρμογής τους θα αποσαφηνιστούν με τη σύνταξη και την κατάθεση του νομοσχεδίου.