Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την εφορία έχει δημιουργήσει σοβαρές ανησυχίες για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους. Κάθε μήνα, χιλιάδες πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης, από κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών έως κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων. Η άμυνα απέναντι σε αυτά τα μέτρα είναι πλέον βασική προτεραιότητα για όσους χρωστούν στο Δημόσιο, καθώς η εφορία αυξάνει την πίεση στους οφειλέτες με ληξιπρόθεσμα χρέη άνω των 500 ευρώ.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο συνολικός αριθμός των οφειλετών ανέρχεται σε περίπου 3,89 εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα. Από αυτούς, περισσότεροι από 2,3 εκατ. βρίσκονται στον «προθάλαμο» των κατασχέσεων, ενώ 1,63 εκατ. έχουν ήδη υποστεί αναγκαστικά μέτρα. Η εικόνα αυτή καταδεικνύει τη σοβαρότητα του προβλήματος και την ανάγκη για ενημέρωση σχετικά με τα δικαιώματα και τις δυνατότητες προστασίας των οφειλετών.
Οι επιλογές των οφειλετών
Οι φορολογούμενοι έχουν στη διάθεσή τους διάφορα εργαλεία για να προστατεύσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία:
- Ρύθμιση τμηματικής καταβολής
Η πιο διαδεδομένη επιλογή είναι η ένταξη σε ρύθμιση εξόφλησης των οφειλών σε μηνιαίες δόσεις. Τα χρέη μπορούν να αποπληρωθούν σε έως 24 δόσεις, ενώ σε περιπτώσεις έκτακτων φόρων ή προστίμων το διάστημα μπορεί να φτάσει έως 48 δόσεις. Με τον τρόπο αυτό κατανέμεται το βάρος της οφειλής σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, μειώνοντας τον κίνδυνο άμεσης κατάσχεσης. - Δήλωση ακατάσχετου λογαριασμού
Οι φορολογούμενοι μπορούν να δηλώσουν έναν τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο, ο οποίος χρησιμοποιείται για την κατάθεση μισθών, συντάξεων ή επιδομάτων. Το ακατάσχετο ποσό ανέρχεται σε 1.250 ευρώ ανά φυσικό πρόσωπο και ανά τραπεζικό ίδρυμα. Η δήλωση γίνεται ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ και εξασφαλίζει ότι σε περίπτωση κατάσχεσης, τα χρήματα αυτά παραμένουν προστατευμένα. - Καταβολές έναντι οφειλής
Ακόμη και χωρίς ένταξη σε ρύθμιση, οι φορολογούμενοι μπορούν να καταβάλλουν τμηματικά ποσά προς την εφορία. Η πρακτική αυτή μειώνει σταδιακά το χρέος και αντιμετωπίζεται θετικά από τη φορολογική διοίκηση, καθώς μπορεί να αποτρέψει επιβολή αναγκαστικών μέτρων. - Μείωση κατάσχεσης από μισθό
Σε περίπτωση σοβαρών οικονομικών δυσκολιών, οι οφειλέτες μπορούν να υποβάλλουν αίτηση στη Δ.Ο.Υ. για μείωση του ποσοστού κατάσχεσης από τον μισθό τους. Η έγκριση εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση του αιτούντος και μπορεί να μειώσει σημαντικά τα ποσά που παρακρατούνται. - Πώληση ακίνητης περιουσίας
Για υψηλές οφειλές, η πώληση ακινήτου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή μέρους ή όλου του χρέους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εφορία παρακρατεί το αντίστοιχο ποσό από το τίμημα, ενώ χορηγείται φορολογική ενημερότητα.
Τι ισχύει ανά ύψος οφειλής
Η ΑΑΔΕ εφαρμόζει κλιμακωτά μέτρα αναγκαστικής είσπραξης:
- Οφειλές έως 50 ευρώ: Δεν επιβάλλονται μέτρα.
- Οφειλές 50–500 ευρώ: Κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, όπως ενοίκια ή επιδοτήσεις.
- Οφειλές άνω των 500 ευρώ: Κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών και άλλων περιουσιακών στοιχείων.
- Οφειλές άνω των 100.000 ευρώ: Αν παραμένουν αρρύθμιστες για πάνω από τέσσερις μήνες, προβλέπεται ποινική δίωξη.
Η κύρια κατοικία προστατεύεται υπό προϋποθέσεις, αρκεί η αξία της να βρίσκεται εντός των προβλεπόμενων ορίων.
Κατασχέσεις μισθών και συντάξεων
Ο Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων καθορίζει συγκεκριμένα όρια:
- Δεν γίνεται κατάσχεση μισθών, συντάξεων και βοηθημάτων που καταβάλλονται περιοδικά, αν το μηνιαίο καθαρό ποσό (αφαιρουμένων των υποχρεωτικών εισφορών) είναι κάτω από 1.000 ευρώ.
- Για ποσά πάνω από 1.000 ευρώ, η εφορία μπορεί να κατασχέσει το 50% από 1.000 έως 1.500 ευρώ και ολόκληρο το ποσό πάνω από 1.500 ευρώ. Π.χ. σε μισθό 1.200 ευρώ, η κατάσχεση θα είναι 100 ευρώ.
- Οι καταθέσεις σε τραπεζικό λογαριασμό είναι ακατάσχετες μέχρι 1.250 ευρώ μηνιαίως, για κάθε φυσικό πρόσωπο και μόνο σε ένα πιστωτικό ίδρυμα, κατόπιν ηλεκτρονικής δήλωσης στην ΑΑΔΕ.
Συμβουλές προστασίας
- Ελέγξτε τα όρια ακατάσχετου: Δηλώστε έγκαιρα τον λογαριασμό σας στην ΑΑΔΕ.
- Ρυθμίστε τις οφειλές σας: Έστω και μικρές δόσεις μειώνουν τον κίνδυνο κατάσχεσης.
- Πληροφορηθείτε για τα μέτρα ανά ύψος οφειλής: Η γνώση των ορίων μπορεί να αποτρέψει δυσάρεστες εκπλήξεις.
- Ζητήστε μείωση παρακράτησης από μισθό: Ιδιαίτερα χρήσιμο για οικονομικά ευάλωτους οφειλέτες.
- Αποφύγετε καθυστερήσεις: Η έγκαιρη επικοινωνία με τη Δ.Ο.Υ. και η καταβολή ποσών έναντι οφειλής έχουν σημαντική θετική επίδραση.
Με αυτά τα εργαλεία, οι φορολογούμενοι μπορούν να προστατεύσουν το εισόδημά τους και να μειώσουν τον κίνδυνο αναγκαστικών κατασχέσεων. Η έγκαιρη ενημέρωση και η χρήση των νόμιμων δυνατοτήτων αμύνης αποτελούν τον πιο αποτελεσματικό τρόπο διαχείρισης των οφειλών στην εφορία.