Η Περιφέρεια Αττικής συνεχίζει να επενδύει στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων του Λεκανοπεδίου, με στόχο περισσότερες επιχειρήσεις να αποκτήσουν σταθερή και οργανωμένη παρουσία στις διεθνείς αγορές. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η τρίτη θεματική μελέτη του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Αττικής «Athens Forward», με αντικείμενο την «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων». Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Grant Thornton και συμμετείχαν 244 επιχειρήσεις του Λεκανοπεδίου.
Η μελέτη καταγράφει τον βαθμό διεθνοποίησης των επιχειρήσεων, τις μορφές με τις οποίες δραστηριοποιούνται εκτός Ελλάδας, τα οφέλη που αποκομίζουν από την παρουσία τους στις διεθνείς αγορές, αλλά και τα εμπόδια που δυσκολεύουν την περαιτέρω ανάπτυξή τους. Η Αττική διαθέτει ήδη σημαντική βάση εξωστρεφών επιχειρήσεων, καθώς το 66% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνει ότι δραστηριοποιείται ήδη εκτός συνόρων. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει ότι υπάρχει ένα ισχυρό επιχειρηματικό δυναμικό με εμπειρία στις διεθνείς συναλλαγές, το οποίο μπορεί να αποτελέσει βάση για την περαιτέρω ενίσχυση της εξωστρέφειας της περιφερειακής οικονομίας. Η διεθνής δραστηριότητα παραμένει, ωστόσο, κυρίως εμπορική και εξαγωγική. Το 50% των επιχειρήσεων αναφέρει τις άμεσες εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών ως βασική μορφή διεθνούς παρουσίας, ενώ το 45% δραστηριοποιείται μέσω εισαγωγών πρώτων υλών και εξαρτημάτων. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι συνεργασίες με αντιπροσώπους. Οι μορφές διεθνοποίησης που απαιτούν μεγαλύτερες επενδύσεις, οργανωτική προετοιμασία και μακροχρόνια δέσμευση κεφαλαίων παραμένουν πιο περιορισμένες, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για πιο οργανωμένο σχεδιασμό.
Βασικό κίνητρο για την είσοδο των επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές αποτελεί η αναζήτηση νέων αναπτυξιακών ευκαιριών και η διεύρυνση του πελατολογίου. Η εξωστρέφεια αντιμετωπίζεται ως εργαλείο για την αύξηση των πωλήσεων, τη δημιουργία νέων πηγών εσόδων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων. Παράλληλα, η διεθνής δραστηριότητα δημιουργεί σημαντική επιχειρηματική αξία, καθώς συμβάλλει στην αύξηση του κύκλου εργασιών, στη διεύρυνση της πελατειακής βάσης και στη μείωση της εξάρτησης από την εγχώρια αγορά. Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης είναι, ωστόσο, ότι η διεθνοποίηση δεν είναι πάντοτε αποτέλεσμα μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής. Σε αρκετές περιπτώσεις η δραστηριότητα στο εξωτερικό αναπτύσσεται αποσπασματικά, χωρίς σαφή επιλογή αγορών-στόχων, οργανωμένο σχέδιο εισόδου, συγκεκριμένους στόχους και σταθερό μηχανισμό αξιολόγησης των αποτελεσμάτων. Σημαντικά είναι και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις. Το υψηλό ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, η γραφειοκρατία, οι δυσκολίες χρηματοδότησης, η περιορισμένη πληροφόρηση για τις αγορές του εξωτερικού και οι οργανωτικές αδυναμίες αποτελούν βασικές προκλήσεις. Οι δυσκολίες αυτές είναι ακόμη εντονότερες για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν πάντοτε το απαιτούμενο ανθρώπινο δυναμικό, την τεχνογνωσία και τους οικονομικούς πόρους για να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν μια συστηματική στρατηγική διεθνούς ανάπτυξης. Η έρευνα καταδεικνύει επίσης ότι οι ανάγκες των επιχειρήσεων δεν περιορίζονται στη χρηματοδότηση. Απαιτούνται αξιόπιστη πληροφόρηση για τις αγορές-στόχους, συμβουλευτική υποστήριξη, ανάπτυξη εξαγωγικών δεξιοτήτων, βοήθεια στην αναζήτηση συνεργατών και καθοδήγηση για την επιλογή του κατάλληλου τρόπου εισόδου σε κάθε αγορά. Στο ίδιο πλαίσιο, οι επιχειρήσεις ζητούν ένα πιο απλό και λειτουργικό σύστημα δημόσιας υποστήριξης, με ευκολότερη πρόσβαση στην πληροφόρηση και υπηρεσίες που θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε κλάδου και επιχείρησης.
Στόχος η δημιουργία περιφερειακού οικοσυστήματος εξωστρέφειας Κεντρικός στόχος της στρατηγικής της Περιφέρειας Αττικής είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού περιφερειακού οικοσυστήματος εξωστρέφειας, που θα υποστηρίζει τις επιχειρήσεις σε όλα τα στάδια της διεθνούς ανάπτυξής τους. Η επιδίωξη είναι να γίνει η μετάβαση από τις μεμονωμένες εξαγωγικές κινήσεις σε μια περισσότερο οργανωμένη και σταθερή διεθνή παρουσία, μέσα από την ενίσχυση της εξαγωγικής ετοιμότητας, τη βελτίωση της πρόσβασης σε διεθνείς αγορές, την ανάπτυξη επιχειρησιακών ικανοτήτων και τη δημιουργία σταθερών συνεργασιών. Η Περιφέρεια Αττικής προσανατολίζεται σε έναν συμπληρωματικό, επιτελικό και διασυνδετικό ρόλο, χωρίς να υποκαθιστά τους εθνικούς φορείς οικονομικής και εξαγωγικής πολιτικής. Σε συμπληρωματικό επίπεδο, μπορεί να παρεμβαίνει σε τομείς όπου τα εθνικά εργαλεία δεν είναι επαρκώς εξειδικευμένα ή δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις ανάγκες των επιχειρήσεων του Λεκανοπεδίου. Σε επιτελικό επίπεδο, στόχος είναι να διαμορφωθεί μια σαφής διαδρομή εξωστρέφειας, η οποία θα ξεκινά από τη διάγνωση της ετοιμότητας μιας επιχείρησης και θα οδηγεί στην επιλογή των κατάλληλων αγορών, του τρόπου εισόδου και των αναγκαίων συνεργασιών. Παράλληλα, η Περιφέρεια μπορεί να λειτουργήσει ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις επιχειρήσεις, τα επιμελητήρια, τους επαγγελματικούς συνδέσμους, τους φορείς οικονομικής διπλωματίας, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ιδρύματα, τους συμβούλους της αγοράς και τους οργανισμούς που υλοποιούν δράσεις εξωστρέφειας.
Τα συμπεράσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στο τρίτο θεματικό webinar του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας, με τίτλο «Εξωστρέφεια των Επιχειρήσεων της Αττικής: Από τις Εξαγωγές στη Διεθνή Παρουσία». Στη διαδικτυακή εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι επιχειρήσεων, θεσμικών και παραγωγικών φορέων, καθώς και ειδικοί της αγοράς. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η ανάγκη καλύτερης ενημέρωσης για τις διεθνείς αγορές, η πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, η ενίσχυση των εξαγωγικών δεξιοτήτων και η δημιουργία σταθερότερων διαύλων συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και φορέων υποστήριξης. Το «Athens Forward» περνά στην επόμενη θεματική έρευνα, με τίτλο «Αντιμετώπιση Κρίσεων, Επιχειρησιακών Κινδύνων και Προσαρμογή σε Αλλαγές». Η νέα έρευνα θα εξετάσει τον βαθμό ετοιμότητας των επιχειρήσεων της Αττικής απέναντι σε φυσικές καταστροφές, οικονομικές αναταράξεις, τεχνολογικές αλλαγές, κυβερνοαπειλές και άλλους επιχειρησιακούς κινδύνους.
1.044 επενδυτικά σχέδια μέσω του «Attiki On» Η καταγραφή των αναγκών των επιχειρήσεων συνοδεύεται από συγκεκριμένες χρηματοδοτικές παρεμβάσεις της Περιφέρειας Αττικής. Μέσω του προγράμματος «Attiki On», δράσης του ΕΣΠΑ για την ενίσχυση μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων στην Περιφέρεια Αττικής, εγκρίθηκαν συνολικά 1.044 επενδυτικά σχέδια, συνολικής χρηματοδότησης 95,5 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας. Οι επενδύσεις αφορούν μεταξύ άλλων τον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, την ενεργειακή αναβάθμιση, την αύξηση της παραγωγικότητας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη δημιουργία ή διατήρηση θέσεων εργασίας. Ο Νίκος Χαρδαλιάς υπογραμμίζει ότι η Αττική διαθέτει επιχειρήσεις με ποιότητα και τεχνογνωσία που μπορούν να σταθούν με αξιώσεις στις διεθνείς αγορές, αλλά χρειάζονται καλύτερη προετοιμασία, γνώση των αγορών και σταθερές συνεργασίες.
«Η εξωστρέφεια πρέπει να μετατραπεί σε οργανωμένη αναπτυξιακή επιλογή, με σαφείς στόχους, κατάλληλη προετοιμασία, γνώση των διεθνών αγορών και σταθερές συνεργασίες», σημειώνει ο Περιφερειάρχης Αττικής. Όπως προσθέτει, η Περιφέρεια δεν επιδιώκει να υποκαταστήσει τους εθνικούς φορείς, αλλά να καλύψει κενά, να οργανώσει καλύτερα τη διαδρομή των επιχειρήσεων προς τις διεθνείς αγορές και να φέρει πιο κοντά όλους όσοι μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξή τους. «Στηρίζουμε έμπρακτα την επιχειρηματικότητα με συγκεκριμένους πόρους. Μέσω του “Attiki On”, χρηματοδοτούνται 1.044 επενδυτικά σχέδια μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων με συνολικά 95,5 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Αττικής», αναφέρει ο κ. Χαρδαλιάς.
Στόχος της Περιφέρειας είναι περισσότερες επιχειρήσεις να μπορέσουν να κάνουν το επόμενο βήμα, από την εγχώρια αγορά στις εξαγωγές και από τις εξαγωγές σε μια σταθερή, οργανωμένη και ανταγωνιστική διεθνή παρουσία, ενισχύοντας παράλληλα την παραγωγική βάση και τις προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας της Αττικής.