Σημαντικές εξελίξεις για εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων προδιαγράφονται για το 2027, καθώς η κυβέρνηση φαίνεται να διατηρεί σε ισχύ βασικές φορολογικές διευκολύνσεις που εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια, επιδιώκοντας να στηρίξει την αγορά ακινήτων και να περιορίσει τις επιπτώσεις από τη συνεχιζόμενη άνοδο των τιμών.
Την ίδια στιγμή, προωθείται μια νέα επιβάρυνση που θα αντικαταστήσει υφιστάμενα δημοτικά τέλη και αναμένεται να επηρεάσει το σύνολο σχεδόν των ιδιοκτητών ακινήτων στη χώρα.
Στο τραπέζι η παράταση τριών βασικών μέτρων
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου, εξετάζεται η παράταση για ακόμη έναν χρόνο του «παγώματος» στις αντικειμενικές αξίες, της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις νεόδμητες κατοικίες και της αναστολής του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Οι οριστικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη ληφθεί, ωστόσο το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει τη διατήρηση του σημερινού πλαισίου και κατά τη διάρκεια του 2027, σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν νέες επιβαρύνσεις για νοικοκυριά και επενδυτές.
«Φρένο» στις αυξήσεις των αντικειμενικών αξιών
Οι αντικειμενικές αξίες παραμένουν αμετάβλητες από το 2022, όταν τέθηκε σε εφαρμογή η τελευταία αναπροσαρμογή. Από τότε, οι εμπορικές τιμές των ακινήτων έχουν καταγράψει εντυπωσιακή άνοδο, η οποία σε αρκετές περιοχές ξεπερνά το 60%.
Μια νέα αναπροσαρμογή των αντικειμενικών τιμών θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις φόρων και τελών που συνδέονται με την ακίνητη περιουσία, όπως οι γονικές παροχές, οι κληρονομιές, οι μεταβιβάσεις και άλλες φορολογικές επιβαρύνσεις.
Για τον λόγο αυτό, το οικονομικό επιτελείο προσανατολίζεται στη διατήρηση των σημερινών τιμών ζώνης μέχρι να ολοκληρωθεί το νέο αυτοματοποιημένο σύστημα υπολογισμού αντικειμενικών αξιών που σχεδιάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Νέο ψηφιακό σύστημα αποτίμησης ακινήτων
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία ενός σύγχρονου πληροφοριακού συστήματος που θα συνδέεται με το Κτηματολόγιο και το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων.
Στόχος είναι οι αντικειμενικές αξίες να προσαρμόζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, αξιοποιώντας στοιχεία από αγοραπωλησίες, μισθώματα, κτηματολογικά δεδομένα και πληροφορίες από την αγορά ακινήτων.
Εφόσον το νέο σύστημα τεθεί σε πλήρη λειτουργία, οι πρώτες αλλαγές στις αντικειμενικές αξίες θα μπορούσαν να εφαρμοστούν από το 2028.
Παράταση στην αναστολή ΦΠΑ για τα νεόδμητα
Ένα ακόμη μέτρο που αναμένεται να παραταθεί αφορά την αναστολή επιβολής ΦΠΑ 24% στις νεόδμητες κατοικίες.
Το μέτρο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για την οικοδομική δραστηριότητα, καθώς μειώνει αισθητά το κόστος αγοράς ενός νεόδμητου ακινήτου.
Για παράδειγμα, σε κατοικία αξίας 200.000 ευρώ, η επιβολή ΦΠΑ 24% θα αύξανε το κόστος κατά 48.000 ευρώ. Με το σημερινό καθεστώς, ο αγοραστής επιβαρύνεται μόνο με φόρο μεταβίβασης 3%, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τη συνολική δαπάνη αγοράς.
Παραμένει «παγωμένος» ο φόρος υπεραξίας
Παράταση αναμένεται να δοθεί και στην αναστολή του φόρου υπεραξίας 15% που επιβάλλεται στο κέρδος από την πώληση ακινήτου.
Ο φόρος αφορά τη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής πώλησης ενός ακινήτου. Η συνέχιση της αναστολής θεωρείται σημαντική για τη διατήρηση της κινητικότητας στην αγορά, καθώς αποτρέπει πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις για τους πωλητές.
Έρχεται το τέλος τοπικής ανάπτυξης
Η σημαντικότερη αλλαγή που φαίνεται να θεωρείται δεδομένη από την 1η Ιανουαρίου 2027 είναι η εφαρμογή του τέλους τοπικής ανάπτυξης, το οποίο θα αντικαταστήσει το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ).
Το νέο τέλος θα υπολογίζεται με βάση:
- Τα τετραγωνικά μέτρα του ακινήτου.
- Την τιμή ζώνης της περιοχής.
- Τον συντελεστή παλαιότητας.
Τα ποσά θα εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ κάθε δήμος θα μπορεί να καθορίζει τον συντελεστή επιβάρυνσης μέσα στα όρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους ιδιοκτήτες
Οι σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις δείχνουν ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης της κτηματαγοράς και στην αναμόρφωση του συστήματος φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας.
Αν επιβεβαιωθούν οι σχεδιασμοί, οι ιδιοκτήτες ακινήτων θα αποφύγουν για ακόμη έναν χρόνο σημαντικές αυξήσεις φόρων που θα μπορούσαν να προκύψουν από την αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών, ενώ θα συνεχίσουν να ισχύουν οι ευνοϊκές ρυθμίσεις για αγοραστές και πωλητές ακινήτων. Την ίδια στιγμή, όμως, θα πρέπει να προετοιμαστούν για την εφαρμογή του νέου τέλους τοπικής ανάπτυξης, το οποίο θα αποτελέσει τη βασική μεταβολή στη φορολογία των ακινήτων από το 2027.