«Ανάσα» σε πάνω από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά με οφειλές σε Δημόσιο, τράπεζες και ιδιώτες, δίνουν οι αλλαγές που αναμένεται να ισχύσουν άμεσα στις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, όπως προβλέπει η σχετική διάταξη, που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Με βάση τη ρύθμιση, αυξάνονται τα προστατευόμενα όρια για χρέη προς το Δημόσιο, τράπεζες και ιδιώτες, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει ο δρόμος για άρση κατασχέσεων σε όσους καταβάλουν μέρος της οφειλής τους.
Η μεγαλύτερη παρέμβαση (άρθρο 6 του πολυνομοσχεδίου) αφορά στο ακατάσχετο για οφειλές προς το Δημόσιο, το οποίο αυξάνεται από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ τον μήνα για κάθε φυσικό πρόσωπο και για έναν δηλωμένο λογαριασμό ανά ίδρυμα.
Αυτό σημαίνει πρόσθετη προστασία 350 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 4.200 ευρώ τον χρόνο, για όσους έχουν δεσμεύσεις λογαριασμών από την Εφορία.
Και για χρέη προς τράπεζες και λοιπούς ιδιώτες πάντως, το ακατάσχετο σε ατομικό λογαριασμό αυξάνεται από τα 1.500 στα 1.600 ευρώ. Το όφελος φτάνει στα 100 ευρώ τον μήνα ή 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Αντίστοιχα, στους κοινούς λογαριασμούς των νοικοκυριών, το ακατάσχετο για χρέη μεταξύ ιδιωτών (τράπεζες, προμηθευτές κλπ) αυξάνεται από τα 2.000 στα 2.200 ευρώ το μήνα. Η μεταβολή αυτή ισοδυναμεί με επιπλέον προστασία 200 ευρώ μηνιαίως, ή έως 2.400 ευρώ σε ετήσια βάση.
Τα νέα ακατάσχετα όρια
Για χρέη προς το Δημόσιο, το ακατάσχετο αυξάνεται στα 1.600 ευρώ τον μήνα για κάθε φυσικό πρόσωπο και για έναν δηλωμένο λογαριασμό ανά τραπεζικό ίδρυμα. Μέχρι σήμερα το όριο ήταν 1.250 ευρώ, άρα το ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει τα 4.200 ευρώ.
Για χρέη προς τράπεζες και λοιπούς ιδιώτες, το ακατάσχετο σε ατομικό λογαριασμό αυξάνεται από τα 1.500 ευρώ στα 1.600 ευρώ. Η πρόσθετη προστασία φτάνει τα 100 ευρώ τον μήνα ή έως 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Στους κοινούς λογαριασμούς, για χρέη μεταξύ ιδιωτών, το ακατάσχετο αυξάνεται από τα 2.000 ευρώ στα 2.200 ευρώ τον μήνα. Η μεταβολή αντιστοιχεί σε επιπλέον προστασία 200 ευρώ μηνιαίως, δηλαδή έως 2.400 ευρώ ετησίως.
Ποιοι κερδίζουν έως 4.200 ευρώ
Το μεγαλύτερο όφελος αφορά τους οφειλέτες με χρέη προς το Δημόσιο, καθώς το νέο όριο προστασίας αυξάνεται κατά 350 ευρώ τον μήνα.
Συγκεκριμένα, η πρόσθετη ετήσια προστασία διαμορφώνεται ως εξής:
Έως 4.200 ευρώ τον χρόνο για χρέη προς το Δημόσιο.
Έως 2.400 ευρώ τον χρόνο για οικογένειες με κοινό λογαριασμό και χρέη προς ιδιώτες.
Έως 1.200 ευρώ τον χρόνο για ατομικούς λογαριασμούς με χρέη προς τράπεζες ή ιδιώτες.
Τα νέα όρια αναμένεται να ισχύσουν μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, η οποία τοποθετείται στα τέλη Ιουνίου 2026.
Τι πρέπει να κάνει ο οφειλέτης για προστασία
Η προστασία δεν παρέχεται αυτόματα. Για οφειλές προς το Δημόσιο, ο οφειλέτης πρέπει να δηλώσει ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ τον τραπεζικό λογαριασμό, δηλαδή το IBAN, που επιθυμεί να προστατεύεται ως ακατάσχετος.
Η δήλωση αφορά έναν μοναδικό ακατάσχετο λογαριασμό. Αν υπάρχει λογαριασμός μισθοδοσίας, σύνταξης ή καταβολής ασφαλιστικών παροχών, τότε δηλώνεται αποκλειστικά αυτός.
Η ξεχωριστή δήλωση του IBAN παραμένει κρίσιμη, καθώς χωρίς αυτήν ο λογαριασμός δεν καλύπτεται από το νέο προστατευτικό πλαίσιο για τις οφειλές προς το Δημόσιο.
Πότε ξεμπλοκάρει ο λογαριασμός
Το πολυνομοσχέδιο προβλέπει και δυνατότητα άρσης κατάσχεσης σε τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει το 25% της βασικής οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η δέσμευση, μαζί με τις αντίστοιχες προσαυξήσεις και τους τόκους.
Η δυνατότητα αυτή αφορά και υφιστάμενες κατασχέσεις, δίνοντας διέξοδο σε οφειλέτες που είχαν δεσμευμένους λογαριασμούς για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ωστόσο, η άρση της κατάσχεσης θα χορηγείται μία φορά σε κάθε οφειλέτη, ώστε να αποφεύγονται καταχρηστικές επαναλήψεις. Παράλληλα, προβλέπονται εξαιρέσεις για περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει υπαχθεί σε πτώχευση ή σε διαδικασίες αφερεγγυότητας.
Ακατάσχετες οι ενισχύσεις ειδικής αγωγής
Ξεχωριστή πρόβλεψη εισάγεται για τις οικονομικές ενισχύσεις ειδικής αγωγής. Οι συγκεκριμένες παροχές χαρακτηρίζονται ρητά ανεκχώρητες, ακατάσχετες και μη συμψηφιζόμενες με οφειλές προς το Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΤΑ και πιστωτικά ιδρύματα.
Η ρύθμιση αυτή ισχύει κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης και έχει στόχο να διασφαλίσει ότι οι ενισχύσεις θα φτάνουν στους δικαιούχους χωρίς παρακρατήσεις ή δεσμεύσεις.