ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ
Ογδόντα δύο χρόνια συμπληρώνονται φέτος από μια από τις πιο αιματηρές σελίδες της Κατοχής, το Μπλόκο της Καλογρέζας, και η επέτειος αυτή μετατράπηκε για ακόμη μια φορά σε αφετηρία πολιτικών μηνυμάτων με φόντο τις σύγχρονες διεθνείς εξελίξεις.
Στις εκδηλώσεις τιμής και μνήμης που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο στη Νέα Ιωνία, το «παρών» έδωσε ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας. Η παρουσία του δεν είχε μόνο επετειακό χαρακτήρα, αλλά συνδέθηκε άρρηκτα με την τρέχουσα πολιτική συγκυρία, καθώς ο κ. Κουτσούμπας επέλεξε να αναδείξει την ιστορική συνέχεια των λαϊκών αγώνων.
Το «Κόκκινο Νήμα» της Ιστορίας
Στη δήλωσή του, ο Δημήτρης Κουτσούμπας χρησιμοποίησε τον όρο «κόκκινο νήμα» για να περιγράψει τη σύνδεση ανάμεσα στις θυσίες του παρελθόντος και τις διεκδικήσεις του παρόντος. Αναφερόμενος όχι μόνο στο Μπλόκο της Καλογρέζας, αλλά και σε εκείνο της Κοκκινιάς και στη θυσία των 200 της Καισαριανής, τόνισε πως αυτά τα γεγονότα δεν αποτελούν απλώς μουσειακά εκθέματα της ιστορίας, αλλά ζωντανά παραδείγματα που καθοδηγούν τις νέες γενιές.
«Το Μπλόκο της Καλογρέζας, η Κοκκινιά και η Καισαριανή συνδέουν το χθες με το σήμερα. Στέλνουν το μήνυμα στις σημερινές και αυριανές γενιές να συνεχίσουν τον αγώνα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η Γεωπολιτική Συγκυρία και το Αντιπολεμικό Μήνυμα
Η ομιλία του Γενικού Γραμματέα εστιάστηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα του πολέμου. Με την Ευρώπη και την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής να βρίσκονται σε διαρκή αναταραχή, ο κ. Κουτσούμπας υπογράμμισε την ανάγκη για απεμπλοκή της Ελλάδας από τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η τιμή προς τους εκτελεσθέντες της Καλογρέζας μεταφράζεται σήμερα σε:
-
Αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και τη συμμετοχή της χώρας σε αυτόν.
-
Μέτωπο κατά του φασισμού και του ρατσισμού, τα οποία χαρακτήρισε ως «γεννήματα» του υπάρχοντος συστήματος.
-
Διεκδίκηση μιας ριζικά διαφορετικής κοινωνίας, με κεντρικό άξονα τον σοσιαλισμό.
Από την Κατοχή στην Κοινωνική Προοπτική
Η ρητορική του ΚΚΕ παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στην ανάλυση πως τα δεινά του πολέμου και του φασισμού δεν είναι τυχαία φαινόμενα, αλλά συνδέονται με το καπιταλιστικό σύστημα. Ο Δημήτρης Κουτσούμπας έκλεισε τη δήλωσή του δίνοντας το στίγμα της «νέας κοινωνίας» που οραματίζεται το κόμμα: μια κοινωνία ευημερίας, ειρήνης και δικαιοσύνης.
Η εκδήλωση στη Νέα Ιωνία συγκέντρωσε πλήθος κόσμου, εκπροσώπους αντιστασιακών οργανώσεων και νεολαία, αποδεικνύοντας ότι το Μπλόκο της Καλογρέζας παραμένει ένα ισχυρό σύμβολο για την αριστερά στην Ελλάδα, ικανό να συσπειρώνει και να παράγει πολιτική δράση ακόμη και οκτώ δεκαετίες μετά.
Το Χρονικό της Θυσίας: 15 Μαρτίου 1944
Η ημερομηνία της 15ης Μαρτίου 1944 έχει χαραχτεί ανεξίτηλα στη μνήμη της Νέας Ιωνίας. Ήταν τα ξημερώματα εκείνης της Τετάρτης, όταν δυνάμεις των Γερμανών κατακτητών και των Ελλήνων συνεργατών τους (Ταγματασφαλίτες), κυκλώσαν την προσφυγική γειτονιά της Καλογρέζας.
-
Η Παγίδα: Οι δυνάμεις κατοχής συγκέντρωσαν με τη βία όλο τον ανδρικό πληθυσμό της περιοχής στο οικόπεδο που σήμερα είναι γνωστό ως «Πλατεία 22 Παναιτωλικών». Στόχος τους ήταν η τρομοκράτηση του λαϊκού κινήματος και η καταστολή της αντίστασης που φούντωνε στις εργατογειτονιές.
-
Η Επιλογή: Μέσα από το πλήθος, με τη βοήθεια κουκουλοφόρων δοσιλόγων που υπέδειξαν τους «επικίνδυνους», ξεχωρίστηκαν 22 άνδρες. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν εργάτες, ανθρακωρύχοι από τα γειτονικά λιγνιτωρυχεία και μέλη του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ.
-
Η Εκτέλεση: Οι 22 αγωνιστές οδηγήθηκαν στην όχθη του παρακείμενου ρέματος και εκτελέστηκαν εν ψυχρώ. Το σημείο εκείνο έμεινε στην ιστορία ως ένας «μικρός Γολγοθάς», καθώς οι σοροί των εκτελεσθέντων παρέμειναν για ώρες εκεί ως προειδοποίηση προς τους υπόλοιπους κατοίκους.
Γιατί θεωρείται ορόσημο;
Το Μπλόκο της Καλογρέζας δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό. Ήταν μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας τρομοκρατίας που εξαπέλυσαν οι Ναζί την άνοιξη του ’44, βλέποντας την ήττα τους να πλησιάζει. Η θυσία των 22 λιγνιτωρύχων και εργατών έγινε σύμβολο για την εργατική τάξη της Αθήνας, καθώς απέδειξε πως η αντίσταση δεν κάμφθηκε ούτε μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα.