Πανελλήνιος Διαγωνισμός Μικρασιατικού Περιεχομένου από την Εστία Νέας Σμύρνης
Με σταθερό προσανατολισμό στη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής ταυτότητας του Μικρασιατικού Ελληνισμού, η Εστία Νέας Σμύρνης προκηρύσσει Πανελλήνιο Διαγωνισμό για τη βράβευση βιβλίων μικρασιατικού περιεχομένου που εκδόθηκαν κατά την τριετία 2025–2027. Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αναδείξει τη σύγχρονη πνευματική παραγωγή γύρω από τις αλησμόνητες ελληνικές πατρίδες της Μικράς Ασίας, του Πόντου, της Ανατολικής Θράκης και της Κωνσταντινούπολης.
Ο διαγωνισμός απευθύνεται σε συγγραφείς και δημιουργούς άνω των 18 ετών, οι οποίοι μέσα από το έργο τους φωτίζουν την Ιστορία, την Παράδοση, τη Λαογραφία, τα ήθη και τα έθιμα του ελληνισμού πέραν του Αιγαίου. Σε μια εποχή όπου η προφορική μνήμη σταδιακά χάνεται, τα βιβλία και τα καλλιτεχνικά έργα αποτελούν πολύτιμα τεκμήρια που γεφυρώνουν το παρελθόν με το παρόν και μεταφέρουν τη γνώση στις νεότερες γενιές.
Τα βραβεία του διαγωνισμού απονέμονται εις μνήμην του Πάνου Κ. Χαλδέζου, πρώτου Προέδρου και δημιουργού της Εστίας Νέας Σμύρνης, τιμώντας την πολυσχιδή προσφορά του στη διάσωση και ανάδειξη της μικρασιατικής κληρονομιάς. Για την περίοδο 2025–2027 θα απονεμηθούν Α΄, Β΄ και Γ΄ Βραβείο, ενώ παράλληλα θα δοθούν έπαινοι στο τέταρτο, πέμπτο και έκτο καλύτερο έργο.
Οι συμμετοχές θα ενταχθούν σε ευρύ φάσμα κατηγοριών, καλύπτοντας τόσο τη λογοτεχνική όσο και την ιστορική και καλλιτεχνική δημιουργία. Συγκεκριμένα, γίνονται δεκτά έργα λογοτεχνικά (πεζογραφία και ποίηση), λαογραφικά, μαρτυρίες, ιστορικές μελέτες, θεατρικά σενάρια, καθώς και ιστορικά ντοκιμαντέρ διάρκειας έως 10 λεπτών. Η πολυμορφία αυτή επιτρέπει σε διαφορετικές φωνές και εκφραστικά μέσα να συμβάλουν στη συλλογική μνήμη.
Με τον διαγωνισμό αυτό, η Εστία Νέας Σμύρνης επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως ζωντανό κύτταρο πολιτισμού, ενθαρρύνοντας τη σύγχρονη δημιουργία και κρατώντας άσβεστη τη μνήμη και την ταυτότητα του Μικρασιατικού Ελληνισμού.
Ιστορική Δημιουργία του Μεγάρου της Εστίας Νέας Σμύρνης
Η Εστία Νέας Σμύρνης ιδρύθηκε αρχικά το 1930 από Μικρασιάτες πρόσφυγες που είχαν εγκατασταθεί στη Νέα Σμύρνη μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Στόχος της ήταν η διατήρηση της ιστορικής μνήμης, της παράδοσης και του πολιτισμού των αλησμόνητων πατρίδων της Μικράς Ασίας, του Πόντου, της Θράκης και της Κωνσταντινούπολης.
Το αρχικό όνομα ήταν «Λέσχη Νέας Σμύρνης», αλλά το 1938 μετονομάστηκε σε Εστία Νέας Σμύρνης από τον οραματιστή πρόεδρό της Πάνο Χαλδέζο, με σκοπό να αποκτήσει ευρύτερο κοινωνικό και πολιτιστικό χαρακτήρα.
Το Κτίριο – Από την Προσφορά στη Θέση του Μέλλοντος
Το οικόπεδο όπου βρίσκεται σήμερα το Μέγαρο της Εστίας (στην πλατεία Χρυσοστόμου Σμύρνης, στη Νέα Σμύρνη) αρχικά προοριζόταν για την Αστυνομία. Το 1938, όμως, και κατόπιν εισήγησης του Πάνου Χαλδέζου, ο τότε Πρόεδρος της Κοινότητας Νέας Σμύρνης παραχώρησε την πλήρη κυριότητα στην Εστία, θέτοντας τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός πολιτιστικού κέντρου.
Στις 23 Απριλίου 1939 πραγματοποιήθηκε η συμβολική θεμελίωση του Μεγάρου από τον Βασιλιά Γεώργιο Β’, σε μια τελετή με μεγάλη συμμετοχή των κατοίκων της Νέας Σμύρνης. Ωστόσο, η κατασκευή σταμάτησε για πάνω από μια δεκαετία λόγω της έκρηξης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, της Κατοχής και της ελληνικής Εμφυλίου.
Πραγματική Έναρξη και Ολοκλήρωση
Η πραγματική θεμελίωση του Μεγάρου έγινε στις 12 Ιουνίου 1955 σε λαμπρή τελετή, κατά την οποία τοποθετήθηκε συμβολικό κουτί με χώμα από δύο ιδιαίτερα φορτισμένα για τους πρόσφυγες μέρη: το Στάδιο του Πανιωνίου και το κοιμητήριο της Σμύρνης. Αυτό το στοιχείο έκανε το κτήριο όχι μόνο αρχιτεκτονικό έργο, αλλά και μνημείο μνήμης.
Για την ανέγερση του νεοκλασικού και επιβλητικού κτιρίου εργάστηκαν έμπειροι αρχιτέκτονες και πολιτικοί μηχανικοί, όπως ο Βασίλης Ραφτόπουλος, ο Ιωάννης Μεσκούρης, ο Εμμανουήλ Λαζαρίδης και ο Ιωάννης Παυλίδης. Το εσωτερικό διακοσμήθηκε με καλλιτεχνική φροντίδα (π.χ. τη μεγάλη αίθουσα εκδηλώσεων ανέλαβε ο Μάριος Αγγελόπουλος).
Το Μέγαρο τελικά εγκαινιάστηκε επίσημα στις 20 Απριλίου 1975, ολοκληρώνοντας ένα όραμα που κράτησε σχεδόν μισό αιώνα και αποτελεί πλέον σημαντικό πολιτιστικό και ιστορικό χώρο για τη Νέα Σμύρνη και ευρύτερα για την ελληνική κοινωνία.
Το Κτίριο Σήμερα
Σήμερα, στο Μέγαρο της Εστίας στεγάζονται:
-
τα Μουσεία και η Πινακοθήκη της Εστίας
-
η Βιβλιοθήκη και οι συλλογές με ιστορικά τεκμήρια
-
χώροι εκδηλώσεων και πολιτιστικών δράσεων
-
υπηρεσίες, εκθέσεις και πολιτιστικά προγράμματα που προάγουν τη μνήμη των Μικρασιατών προσφύγων και της ιστορίας τους.