Η νέα πανελλαδική έρευνα του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 σε συνεργασία με την ALCO, αποκαλύπτει μια γενιά η οποία, παρότι μορφωμένη και τεχνολογικά επαρκής, οδηγείται σε έναν κόσμο εργασίας όπου κυριαρχούν η ανασφάλεια και η υποαμοιβή. Η Generation Z περιγράφεται πλέον ως μια γενιά υψηλών προσόντων αλλά χαμηλών προσδοκιών, καθώς η ελληνική αγορά εργασίας αδυνατεί να αξιοποιήσει ουσιαστικά το δυναμικό της.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπεράσματα αφορά την παρατεταμένη οικονομική εξάρτηση από την οικογένεια, η οποία έχει ενισχυθεί από τις χαμηλές αμοιβές και το υψηλό κόστος στέγασης. Μόλις το 20% των νέων ζουν ανεξάρτητα, ενώ το 70% δηλώνει ότι το εισόδημά του δεν επαρκεί για τις βασικές ανάγκες. Η αυτονομία τους μετατίθεται χρονικά και η είσοδος στην πραγματική ενήλικη ζωή καθυστερεί — ένα φαινόμενο που αποτυπώνεται με σαφήνεια και στην εκτενέστερη ανάλυση της ΓΣΕΕ για τις σύγχρονες τάσεις της ελληνικής αγοράς εργασίας.
Το χάσμα μεταξύ εκπαίδευσης και απασχόλησης παραμένει έντονο. Παρότι η Generation Z θεωρείται η πιο μορφωμένη γενιά της χώρας, σχεδόν οι μισοί νέοι αναφέρουν ότι η εκπαίδευσή τους δεν τους προετοίμασε επαρκώς για την αγορά εργασίας, ενώ το 38% εργάζεται σε αντικείμενο άσχετο με τις σπουδές του. Στην ανάλυση της ΓΣΕΕ επισημαίνεται ότι η ελληνική οικονομία χαρακτηρίζεται από περιορισμένη τεχνολογική πυκνότητα και ελάχιστες δυνατότητες ανάπτυξης θέσεων υψηλής εξειδίκευσης, γεγονός που συντηρεί την υποαπασχόληση και την επαγγελματική στασιμότητα.
Στο καθημερινό εργασιακό περιβάλλον, η εικόνα είναι εξίσου επιβαρυμένη. Περισσότεροι από έξι στους δέκα νέους δηλώνουν ότι η εργασία επηρεάζει αρνητικά την προσωπική τους ζωή, ενώ η εξουθένωση έχει μετατραπεί σε συχνό φαινόμενο. Το 60% βιώνει burnout και σχεδόν οι μισοί αναφέρουν επιδείνωση της υγείας ή του ύπνου τους. Η θετική ισορροπία μεταξύ ζωής και εργασίας καταγράφεται μόλις στο 21%, επιβεβαιώνοντας ότι οι σύγχρονες συνθήκες εργασίας έχουν μεταθέσει την ψυχική ανθεκτικότητα και τη φροντίδα εντελώς στο άτομο — μια κατάσταση που, όπως σημειώνεται στην ανάλυση της ΓΣΕΕ, διογκώνεται από τη συρρίκνωση των συλλογικών προστασιών και την εντατικοποίηση της εργασίας.
Παράλληλα, η Generation Z διαμορφώνει ένα νέο αξιακό πλαίσιο απέναντι στην εργασία. Η ψυχική υγεία προηγείται της οικονομικής ασφάλειας, ενώ η εργασία θεωρείται ουσιαστική μόνο όταν έχει νόημα και όταν επιτρέπει δημιουργικότητα. Ωστόσο, μόνο ένας στους τρεις εργαζόμενους νέους δηλώνει ότι μπορεί να εκφράζει ιδέες ή να αναπτύσσει πρωτοβουλία στον χώρο εργασίας. Το εργασιακό περιβάλλον, όπως αναδεικνύεται και από τη ΓΣΕΕ, παραμένει κατά κύριο λόγο ιεραρχικό, με ελάχιστα περιθώρια καινοτομίας και αυτονομίας.
Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς προστασίας της εργασίας είναι εξαιρετικά χαμηλή — μόλις 15% δηλώνει ότι εμπιστεύεται το κράτος και τους ελεγκτικούς μηχανισμούς. Παρόλα αυτά, οι νέοι δεν αποστρέφονται τη συλλογική δράση: περισσότεροι από τους μισούς δηλώνουν πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε απεργία όταν θεωρούν ότι τα αιτήματα είναι δίκαια, ενώ η διάθεση για κινητοποίηση καταγράφεται υψηλή. Η ΓΣΕΕ επισημαίνει ότι αυτό το μείγμα δυσπιστίας και ενεργητικότητας αποτελεί χαρακτηριστικό μιας γενιάς που αναζητά τρόπους να ακουστεί, ακόμη και όταν οι θεσμικές οδοί δεν της εμπνέουν εμπιστοσύνη.
Σε επίπεδο προοπτικών, η εικόνα είναι ακόμη πιο δυσοίωνη: το 72% των νέων δεν βλέπει επαγγελματικό μέλλον στην Ελλάδα, ενώ το 46% δηλώνει διατεθειμένο να εργαστεί στο εξωτερικό. Η δυσκολία δημιουργίας οικογένειας, την οποία παραδέχεται το 65%, δείχνει ότι η εργασιακή ανασφάλεια δεν περιορίζεται στο οικονομικό επίπεδο αλλά επηρεάζει βαθιά τον προσωπικό και κοινωνικό βίο. Οι αποκλίσεις ανάμεσα στις συνθήκες ζωής των σημερινών νέων και της προηγούμενης γενιάς, που καταγράφονται καθαρά στην ανάλυση των δεικτών της ΓΣΕΕ, δημιουργούν ένα διαγενεακό ρήγμα που απειλεί με μόνιμη απώλεια ανθρώπινου κεφαλαίου.
Σύμφωνα με το συνολικό συμπέρασμα της έρευνας, η Generation Z δεν αρκείται στην εύρεση εργασίας. Αναζητά αξιοπρέπεια, σταθερότητα, δικαιοσύνη και μια προοπτική που να επιτρέπει όχι απλώς την επιβίωση αλλά την ανάπτυξη. Χωρίς ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στους μισθούς, στις εργασιακές σχέσεις και στο κοινωνικό κράτος, καμία στρατηγική για brain regain δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική. Η νέα γενιά ζητά όχι μόνο εργασία — ζητά μέλλον.
#GenerationZ #Εργασία #ΓΣΕΕ #Νέοι2025 #Επισφάλεια #Εργασιακά #BrainDrain #BrainRegain #Κοινωνία