Το ελληνικό σχέδιο για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ανοίγει τον δρόμο για την εφαρμογή συνολικά 25 δράσεων, οι οποίες θα ξεδιπλωθούν σταδιακά έως το 2032.
Οι παρεμβάσεις αφορούν περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αναγκών, από την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και το κόστος θέρμανσης έως τις μετακινήσεις και την ηλεκτροκίνηση.
Ηλεκτρικά αυτοκίνητα με leasing έως 150 ευρώ
Ανάμεσα στις δράσεις που ξεχωρίζουν βρίσκεται το νέο πρόγραμμα κοινωνικού leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων, το οποίο απευθύνεται σε ευάλωτα νοικοκυριά.
Μέσω του προγράμματος, οι δικαιούχοι θα μπορούν να μισθώνουν ηλεκτρικό όχημα για χρονικό διάστημα τεσσάρων ετών, με το μηνιαίο μίσθωμα να μην ξεπερνά τα 150 ευρώ. Μετά την ολοκλήρωση της περιόδου μίσθωσης θα υπάρχει δυνατότητα απόκτησης του οχήματος.
Η επιδότηση θα ανέρχεται έως τα 12.500 ευρώ, ενώ για ευάλωτες οικογένειες στις οποίες υπάρχει μέλος με αναπηρία θα μπορεί να φτάνει έως τα 14.000 ευρώ.
Ο συνολικός προϋπολογισμός της δράσης ανέρχεται σε 170 εκατ. ευρώ, με στόχο να ενισχυθούν περίπου 15.000 νοικοκυριά.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει την ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης και στις επαγγελματικές μετακινήσεις. Πολύ μικρές επιχειρήσεις θα μπορούν να προμηθευτούν ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα, είτε μέσω αγοράς είτε μέσω μίσθωσης, ενώ προβλέπεται και επιδότηση για την εγκατάσταση φορτιστών στις εγκαταστάσεις τους.
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στις αστικές συγκοινωνίες, με την προμήθεια 211 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων.
Από αυτά, 101 προορίζονται για την Αθήνα και 110 για τη Θεσσαλονίκη, ενώ για τη συγκεκριμένη παρέμβαση προβλέπονται συνολικά 129 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, 68 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά οχήματα. Η βασική επιδότηση θα ανέρχεται σε 20.000 ευρώ ανά όχημα, ενώ για ταξί που είναι προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία η ενίσχυση θα φτάνει τις 29.000 ευρώ.
Το δίκτυο ηλεκτροκίνησης αναμένεται να ενισχυθεί και με 4.400 νέα δημόσια προσβάσιμα σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Το 2027 αναμένεται να ξεκινήσει το επόμενο μεγάλο κύμα παρεμβάσεων, με ένα πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών και αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά.
Ο προϋπολογισμός της δράσης ανέρχεται σε 1,7 δισ. ευρώ, ενώ περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά προβλέπεται να αποκτήσουν δωρεάν πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης.
Παράλληλα, θα δημιουργηθεί Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
Σημαντική είναι και η παρέμβαση στο επίδομα θέρμανσης. Από το 2027 και έως το 2032, περίπου 780.000 δικαιούχοι κάθε χρόνο αναμένεται να λαμβάνουν επιπλέον 100 ευρώ, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση από το κόστος θέρμανσης με πετρέλαιο, φυσικό αέριο και υγραέριο.
Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται δράσεις για τη φοιτητική στέγαση, με την αναβάθμιση 15 κτιρίων φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή. Οι παρεμβάσεις εκτιμάται ότι θα βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης περίπου 5.600 φοιτητών.
Ειδική μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία
Ξεχωριστό μέρος του προγράμματος αφορά τη βελτίωση της προσβασιμότητας και των μετακινήσεων των ατόμων με αναπηρία.
Προβλέπεται κάλυψη 100% για την αγορά ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes, με περίπου 13.200 άτομα με αναπηρία να εκτιμάται ότι θα επωφεληθούν.
Παράλληλα, θα χρηματοδοτηθεί η μεταφορά μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά και σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Επιπλέον, προβλέπονται παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς.
Στο μετρό της Αθήνας σχεδιάζεται η αναβάθμιση 10 παλαιών συρμών της Γραμμής 1, καθώς και παρεμβάσεις στους σταθμούς για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΑμεΑ. Παράλληλα, προβλέπεται η προμήθεια 12 νέων συρμών για τις Γραμμές 2 και 3.
Συνολικά, το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα αποτελεί ένα από τα βασικά χρηματοδοτικά εργαλεία της επόμενης περιόδου, με τις δράσεις συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ να υλοποιούνται σταδιακά έως το 2032. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μείωση του ενεργειακού κόστους, η στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών, η ενεργειακή αναβάθμιση και η ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης.