Σε μια παρατεταμένη περίοδο έντασης βρίσκεται ο αγροτικός κόσμος, με τις κινητοποιήσεις να συμπληρώνουν πλέον περίπου τρεις εβδομάδες και τη χώρα να απειλείται ξανά με γενικευμένους αποκλεισμούς από τις αρχές της νέας χρονιάς. Αν και αρχικά οι αγρότες εμφανίζονταν με ενιαία στάση, πλέον καταγράφεται σαφής διαφοροποίηση ως προς το αν πρέπει να προηγηθεί διάλογος ή περαιτέρω πίεση μέσω των μπλόκων.
Η αφορμή για τις κινητοποιήσεις δόθηκε από το συσσωρευμένο κόστος παραγωγής, τις χαμηλές τιμές πώλησης των προϊόντων, τις καθυστερήσεις σε αποζημιώσεις και ενισχύσεις, αλλά και τη γενικότερη αίσθηση οικονομικής ασφυξίας στον πρωτογενή τομέα. Τα πρώτα τρακτέρ βγήκαν στους δρόμους με συμβολικές κινήσεις, ωστόσο γρήγορα στήθηκαν μπλόκα σε εθνικές οδούς, τελωνεία και κομβικά σημεία, με στόχο την άσκηση ουσιαστικής πίεσης προς την κυβέρνηση. Κατά τη διάρκεια των Χριστουγέννων υπήρξε προσωρινή χαλάρωση, όμως μετά τις γιορτές οι κινητοποιήσεις επανήλθαν δυναμικά.
Το τελευταίο διάστημα καταγράφεται και το πρώτο σοβαρό ρήγμα στο αγροτικό μέτωπο. Στην Επανομή Θεσσαλονίκης, εκπρόσωποι 18 μπλόκων και αγροτικών συλλόγων τάχθηκαν υπέρ της άμεσης έναρξης ουσιαστικού διαλόγου με την κυβέρνηση, τονίζοντας ότι η κοινωνική και οικονομική συγκυρία δεν επιτρέπει περαιτέρω καθυστερήσεις. Παράλληλα ξεκαθαρίζουν ότι δεν εγκαταλείπουν τον κοινό αγώνα, αλλά επιδιώκουν λύσεις μέσα από διαπραγμάτευση και καλούν όλους τους αγρότες να προσέλθουν ενωμένοι στο τραπέζι των συζητήσεων.
Αντίθετη στάση κρατούν άλλες εστίες κινητοποιήσεων, όπως το μπλόκο της Νίκαιας, όπου αγρότες δηλώνουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν δοθεί ουσιαστικές απαντήσεις στα βασικά αιτήματά τους. Κάνουν λόγο για αριθμούς και εξαγγελίες χωρίς πρακτικό αντίκρισμα και ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχουν σε έναν διάλογο που θεωρούν προσχηματικό, προειδοποιώντας για σκλήρυνση της στάσης τους αν δεν υπάρξουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις έως την Πρωτοχρονιά.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, έχουν γίνει κινήσεις διαλόγου, κυρίως μέσω του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας. Ο αρμόδιος υπουργός έχει απευθύνει επανειλημμένες προσκλήσεις προς τους αγρότες να συζητήσουν τα αιτήματά τους, υποστηρίζοντας ότι πολλά από αυτά είναι δικαιολογημένα, αλλά οι λύσεις πρέπει να δοθούν εντός των δημοσιονομικών και ευρωπαϊκών πλαισίων. Έχουν πραγματοποιηθεί συναντήσεις με αντιπροσωπείες αγροτών από διάφορες περιοχές, χωρίς ωστόσο να συμμετάσχουν όλες οι δυνάμεις των μπλόκων, καθώς μέρος του αγροτικού κόσμου ζητά πρώτα συγκεκριμένες δεσμεύσεις και μετά διάλογο.
Παράλληλα, από το Υπουργείο Οικονομικών έχουν ανακοινωθεί ή τεθεί στο τραπέζι μέτρα στήριξης, όπως η επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο, φορολογικές ελαφρύνσεις, παρεμβάσεις για τη βελτίωση της ρευστότητας και διευκολύνσεις σε ζητήματα εισφορών και υποχρεώσεων. Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι έχει εξαντλήσει σε μεγάλο βαθμό τα διαθέσιμα περιθώρια, με τους αγρότες να απαντούν ότι τα μέτρα αυτά δεν αρκούν για να αναστρέψουν την εικόνα βιωσιμότητας του πρωτογενούς τομέα.
Στο πολιτικό φόντο, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή στον διάλογο, αποκλείοντας το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών και στέλνοντας μήνυμα σταθερότητας, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο παρεμβάσεων όπου αυτό είναι εφικτό.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο. Αν ο διάλογος αποκτήσει σαφές πλαίσιο και συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ενδέχεται να αποφευχθεί η πλήρης κλιμάκωση. Αν όχι, τα μπλόκα προειδοποιούν ότι θα «κόψουν» ξανά τη χώρα στα δύο, μετατρέποντας τις αγροτικές κινητοποιήσεις σε ένα από τα πρώτα μεγάλα κοινωνικά και πολιτικά μέτωπα του νέου έτους.
ρεπορταζ Δημήτρης Μπιζιώτας