Σε μία προσπάθεια να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα βίας, εκφοβισμού και καταλήψεων, καθώς και να θωρακιστεί η ασφάλεια στα δημόσια πανεπιστήμια, η κυβέρνηση παρουσίασε ένα συνεκτικό σχέδιο 11 παρεμβάσεων. Αυτό ανακοινώθηκε τη Δευτέρα 2 Ιουνίου, μετά από συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τους πρυτάνεις των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ο πρωθυπουργός έθεσε ως βασική προτεραιότητα τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και λειτουργικού θεσμικού πλαισίου για την προστασία της ακαδημαϊκής κοινότητας. Η κεντρική φιλοσοφία των μέτρων περιστρέφεται γύρω από την πρόληψη των παραβατικών συμπεριφορών, την ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας και φύλαξης, και την καλλιέργεια κουλτούρας διαλόγου, νομιμότητας και ελευθερίας της έκφρασης. «Η Πολιτεία δεν μπορεί να επιτρέπει ένα περιβάλλον όπου ο οποιοσδήποτε – φοιτητής ή καθηγητής – νιώθει όμηρος του τραμπουκισμού και της βίας», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης
Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης περιλαμβάνουν:
- Κατάρτιση εσωτερικών κανονισμών: Όλα τα ΑΕΙ θα πρέπει να έχουν εσωτερικούς κανονισμούς έως το τέλος του 2025 και επικαιροποιημένα σχέδια ασφαλείας έως τον Ιούλιο του ίδιου έτους.
- Θέσπιση πειθαρχικού συμβουλίου: Άμεση συγκρότηση σε κάθε ίδρυμα.
- Αυτοδίκαιες κυρώσεις: Καθιέρωση κυρώσεων για παραβατικές συμπεριφορές.
- Αναστολή φοιτητικής ιδιότητας: Δυνατότητα αναστολής έως 24 μήνες για φοιτητές με εκκρεμείς ποινικές διώξεις.
- Επίσπευση απονομής δικαιοσύνης: Ορισμός αντεισαγγελέα Αρείου Πάγου για πανελλαδική εποπτεία υποθέσεων βίας στα ΑΕΙ.
- Αποκατάσταση ζημιών: Υποχρέωση των δραστών να αποκαθιστούν ζημιές σε πανεπιστημιακή περιουσία.
- Ενίσχυση φύλαξης: Χρήση τεχνολογικών μέσων (κάμερες, συστήματα πρόσβασης και ταυτοποίησης) και επιπλέον προσωπικό.
- Εθνικό Παρατηρητήριο Βίας: Σύσταση για την καταγραφή και λογοδοσία περιστατικών.
- Πλήρης στελέχωση Μονάδων Ασφαλείας: Διασφάλιση επαρκούς προσωπικού στις Μονάδες Ασφαλείας των ΑΕΙ.
- Συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία: Θεσμοθετημένοι όροι συνεργασίας.
- Πρόγραμμα πρόληψης παραβατικότητας: Καλλιέργεια κουλτούρας μηδενικής ανοχής στη βία.
Ο πρωθυπουργός ήταν σαφής: «Ένας φοιτητής στον οποίο απαγγέλλονται διώξεις από τη Δικαιοσύνη, θα πρέπει να χάνει τη φοιτητική του ιδιότητα έως και για 24 μήνες». Επίσης, προανήγγειλε κυρώσεις για πρυτάνεις που δεν εφαρμόζουν τα μέτρα, τονίζοντας ότι «δεν μπορεί, πια, οι μειοψηφίες να είναι οι “μπράβοι” των πανεπιστημίων
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, υπογράμμισε πως έχουν γίνει «πολύ σημαντικά βήματα» με την αποκατάσταση του ασύλου και πως τα νέα μέτρα θα επιτρέψουν σε φοιτητές και καθηγητές «να ζήσουν την πανεπιστημιακή ζωή». Η Χριστίνα Κουλούρη, προεδρεύουσα της Συνόδου Πρυτάνεων και πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου, επιβεβαίωσε τη βελτίωση στα πανεπιστήμια και εξέφρασε την υποστήριξή της στην κυβερνητική πρωτοβουλία. Αντίστοιχη ήταν και η δήλωση του Γεράσιμου Σιάσου, πρύτανη του ΕΚΠΑ, ο οποίος χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «ιδιαίτερα σημαντική» και τόνισε την ισχυρή βούληση για πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας.
Ωστόσο, η αντιπολίτευση εξέφρασε έντονες επιφυλάξεις και διαφωνίες:
- Το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για «ομολογία αποτυχίας» και «επικοινωνιακή διαχείριση», ζητώντας συνολικό σχεδιασμό.
- Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ χαρακτήρισε τις εξαγγελίες «επίδειξη αυταρχισμού» και «υποκρισία», κατηγορώντας την κυβέρνηση για επικοινωνιακή εκμετάλλευση της πανεπιστημιακής κοινότητας.
- Το ΚΚΕ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση μεταφέρει τις ευθύνες στα πανεπιστήμια, ενώ η ίδια έχει αφήσει τις υποδομές ανεπαρκείς.
- Ο Κυριάκος Βελόπουλος (Ελληνική Λύση) και η Ζωή Κωνσταντοπούλου (Πλεύση Ελευθερίας) εξέφρασαν επίσης τις ενστάσεις τους, με τη δεύτερη να κάνει λόγο για στοχοποίηση των φοιτητών.
Θα έχουν άραγε τα μέτρα αυτά το επιθυμητό αποτέλεσμα στην ενίσχυση της ασφάλειας και την ομαλή λειτουργία των ελληνικών πανεπιστημίων;