Χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα από την υπηρεσία τους, αξιοποιώντας ειδικές διατάξεις που εξακολουθούν να ισχύουν για όσους θεμελίωσαν ασφαλιστικά δικαιώματα τα προηγούμενα χρόνια.
Ιδιαίτερα ευνοημένοι είναι όσοι συμπλήρωσαν 25ετία έως το τέλος του 2012, καθώς και συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων με ανήλικα παιδιά ή τρία και περισσότερα τέκνα. Παράλληλα, σημαντικό εργαλείο αποτελεί η αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης, που μπορεί να επιταχύνει τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
1. Ευνοϊκά όρια ηλικίας για όσους συμπλήρωσαν 25ετία έως το 2012
Οι δημόσιοι υπάλληλοι που συμπλήρωσαν 25 χρόνια ασφάλισης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012 διατηρούν ειδικό καθεστώς όσον αφορά τα όρια ηλικίας για μειωμένη ή πρόωρη σύνταξη.
Ωστόσο, καθοριστικής σημασίας είναι το πότε συμπληρώθηκε και το απαιτούμενο όριο ηλικίας.
- Όσοι είχαν συμπληρώσει το αντίστοιχο ηλικιακό όριο έως τις 18 Αυγούστου 2015 διατηρούν τα ευνοϊκά όρια.
- Για όσους το συμπλήρωσαν αργότερα εφαρμόστηκαν μεταβατικές αυξήσεις μέχρι το τέλος του 2022.
- Από 1η Ιανουαρίου 2023, στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται πλέον η συμπλήρωση του 62ου έτους για μειωμένη σύνταξη.
Ειδικότερα:
- Γυναίκες με 25ετία το 2010 μπορούν να αποχωρήσουν από τα 55 έτη, εφόσον συμπλήρωσαν αυτή την ηλικία έως το τέλος του 2022.
- Άνδρες και γυναίκες με 25ετία το 2011 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν από τα 56 έτη, υπό τις ίδιες προϋποθέσεις.
- Όσοι συμπλήρωσαν 25ετία το 2012 μπορούν να αποχωρήσουν από τα 58 έτη, εφόσον είχαν συμπληρώσει το σχετικό ηλικιακό όριο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2022.
2. Ευνοϊκές προϋποθέσεις για γονείς με ανήλικο παιδί
Ιδιαίτερο καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει για ασφαλισμένους που είχαν:
- 25ετία το 2011 ή το 2012,
- και παράλληλα ανήλικο παιδί.
Συγκεκριμένα:
Για θεμελίωση το 2011
Όσοι είχαν ανήλικο τέκνο και συμπλήρωσαν το 52ο έτος έως τις 18 Αυγούστου 2015, διατηρούν το συγκεκριμένο όριο ηλικίας.
Για όσους συμπλήρωσαν τα 52 αργότερα εφαρμόστηκαν μεταβατικά όρια. Για παράδειγμα, αν τα 52 συμπληρώθηκαν μέσα στο 2017, η έξοδος γίνεται στα 58 έτη και 5 μήνες.
Για θεμελίωση το 2012
Όσοι είχαν ανήλικο παιδί και συμπλήρωσαν το 55ο έτος έως τις 18 Αυγούστου 2015 διατηρούν επίσης το αντίστοιχο όριο.
Στις μεταβατικές διατάξεις, για παράδειγμα, όσοι έκλεισαν τα 55 μέσα στο 2016 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 58 έτη.
3. Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι
Σημαντικές ευνοϊκές προβλέψεις ισχύουν και για τους γονείς με τρία ή περισσότερα παιδιά.
Ειδικότερα:
- Τρίτεκνες μητέρες που είχαν συμπληρώσει 20ετία το 2010 μπορούν να ασκήσουν το συνταξιοδοτικό τους δικαίωμα χωρίς όριο ηλικίας.
- Αντίστοιχες μεταβατικές ρυθμίσεις ισχύουν και για άνδρες και γυναίκες που συμπλήρωσαν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις το 2011 ή το 2012.
4. Τα πλασματικά χρόνια μπορούν να μειώσουν τον χρόνο εξόδου
Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για ταχύτερη συνταξιοδότηση είναι η αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης.
Στο Δημόσιο μπορούν να αναγνωριστούν συνολικά έως 12 έτη, ως εξής:
- έως 5 έτη από τα παιδιά,
- έως 7 έτη από άλλες κατηγορίες πλασματικού χρόνου.
Στις δυνατότητες αναγνώρισης περιλαμβάνονται:
- χρόνος τέκνων,
- σπουδές,
- κενά ασφάλισης,
- εκπαιδευτικές άδειες,
- στρατιωτική θητεία (για τους άνδρες),
- λοιποί χρόνοι που προβλέπει η νομοθεσία.
Από την 1η Ιανουαρίου 2020, το κόστος εξαγοράς των πλασματικών ετών υπολογίζεται στο 20% των συντάξιμων αποδοχών.
Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε περίπτωση εξετάζεται ξεχωριστά, καθώς η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος εξαρτάται από τον χρόνο ασφάλισης, την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση και την εφαρμογή των μεταβατικών διατάξεων.
Για τον λόγο αυτό, πριν από οποιαδήποτε απόφαση αποχώρησης, συνιστάται οι δημόσιοι υπάλληλοι να ζητούν εξατομικευμένη ενημέρωση από τον e-ΕΦΚΑ ή εξειδικευμένο σύμβουλο κοινωνικής ασφάλισης.