Στις 10:00 το πρωί της Πέμπτης 5 Νοεμβρίου πραγματοποιείται στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η τρίτη συνάντηση της πρωτοβουλίας του Μαργαρίτη Σχοινά. Εκπρόσωποι αγροτικών συλλόγων από την Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και τη Λάρισα αναμένεται να θέσουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, με τις καθυστερήσεις στις ενισχύσεις, το αυξημένο κόστος παραγωγής και την κρίση στην κτηνοτροφία να βρίσκονται στο επίκεντρο.
Σε μια περίοδο κατά την οποία ο αγροτικός κόσμος εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές οικονομικές και παραγωγικές πιέσεις, συνεχίζεται την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου ο «Διάλογος με την Παραγωγή», η πρωτοβουλία που έχει αναλάβει ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, με στόχο τη δημιουργία ενός σταθερού διαύλου επικοινωνίας με τους εκπροσώπους του πρωτογενούς τομέα.
Η τρίτη συνάντηση έχει προγραμματιστεί για τις 10:00 το πρωί στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στην Αθήνα, με τη συμμετοχή εκπροσώπων αγροτικών συλλόγων από την Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία, καθώς και από τη Λάρισα.
Η νέα συνάντηση πραγματοποιείται σε συνέχεια των δύο προηγούμενων κύκλων επαφών, κατά τους οποίους τέθηκαν στο τραπέζι ζητήματα που απασχολούν άμεσα γεωργούς, κτηνοτρόφους και αγροτικούς συνεταιρισμούς. Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν οι αγροτικές ενισχύσεις και η πορεία των πληρωμών, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι δυσκολίες της κτηνοτροφίας και οι προοπτικές της ελληνικής γεωργίας στο πλαίσιο της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την περίοδο 2028–2034.
Πρόκειται για ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τη βιωσιμότητα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων και τη δυνατότητα των παραγωγών να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους σε ένα περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων και οικονομικής αβεβαιότητας.
Οι αγροτικές πληρωμές και οι εκκρεμότητες στο επίκεντρο
Ένα από τα σημαντικότερα θέματα που αναμένεται να απασχολήσουν τη συνάντηση είναι η πορεία των αγροτικών ενισχύσεων και η ανάγκη να αποκατασταθεί η ομαλότητα στις πληρωμές προς τους δικαιούχους.
Η μετάβαση στο νέο σύστημα διαχείρισης των αγροτικών ενισχύσεων, με την εμπλοκή της ΑΑΔΕ, έχει δημιουργήσει αυξημένες απαιτήσεις ελέγχου και διασταύρωσης στοιχείων, ενώ η ολοκλήρωση των δηλώσεων της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) για το 2026 αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή διεκπεραίωση των πληρωμών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΑΑΔΕ την 1η Νοεμβρίου, πραγματοποιήθηκε η καταβολή της προκαταβολής του 70% της Βασικής Εισοδηματικής Στήριξης για τη βιωσιμότητα της ΕΑΕ 2026, για τους παραγωγούς που είχαν υποβάλει αίτηση έως τις 25 Σεπτεμβρίου.
Ωστόσο, η πληρωμή δεν κάλυψε το σύνολο των παραγωγών που προσδοκούσαν την προκαταβολή, καθώς υπήρχαν περιπτώσεις που απαιτούσαν πρόσθετους ελέγχους και διασταυρώσεις. Το ζήτημα της ενημέρωσης των δικαιούχων, της αντιμετώπισης των εκκρεμοτήτων και της ταχύτερης διεκπεραίωσης των φακέλων παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό για την αγροτική οικονομία.
Στο επίσημο χρονοδιάγραμμα πληρωμών που έχει παρουσιαστεί για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, εκκρεμότητες προηγούμενων ετών, προκαταβολές ενισχύσεων του 2026 και η εξόφληση βασικών και αναδιανεμητικών ενισχύσεων.
Ειδικότερα, για τον Νοέμβριο έχει προβλεφθεί ποσό περίπου 491 εκατομμυρίων ευρώ, που αφορά εκκρεμότητες των ετών 2020 και 2021, καθώς και προκαταβολές ενισχύσεων. Για τον Δεκέμβριο έχει προγραμματιστεί ποσό περίπου 555 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αφορά την εξόφληση της Βασικής Ενίσχυσης, την Αναδιανεμητική Ενίσχυση, τους Νέους Γεωργούς και την Εξισωτική Αποζημίωση.
Τα ποσά αυτά αποτελούν προγραμματισμένες πιστώσεις και όχι εγγύηση ότι κάθε δικαιούχος θα λάβει αυτομάτως το αντίστοιχο ποσό, καθώς οι πληρωμές εξαρτώνται από την ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων και την επιβεβαίωση των δικαιωμάτων.
Για τους παραγωγούς, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ανακοίνωση των ποσών, αλλά κυρίως η τήρηση συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων και η δυνατότητα να γνωρίζουν πότε και με ποιες προϋποθέσεις θα λάβουν τα χρήματα που δικαιούνται.
Το κόστος παραγωγής εξακολουθεί να πιέζει τον αγροτικό κόσμο
Εξίσου σημαντικό ζήτημα αποτελεί το κόστος παραγωγής, το οποίο εξακολουθεί να επιβαρύνει τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και να περιορίζει τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών.
Καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια, λιπάσματα, φυτοπροστατευτικά προϊόντα, ζωοτροφές, μεταφορές και εργατικά έξοδα διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον για τον πρωτογενή τομέα.
Η επιβάρυνση είναι ακόμη μεγαλύτερη για τις μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις, οι οποίες διαθέτουν περιορισμένες δυνατότητες απορρόφησης των αυξήσεων και συχνά εξαρτώνται απόλυτα από την έγκαιρη καταβολή των επιδοτήσεων για να καλύψουν βασικές λειτουργικές ανάγκες.
Στη δεύτερη συνάντηση του «Διαλόγου με την Παραγωγή», στις 20 Οκτωβρίου, ο υπουργός είχε αναφερθεί ειδικά στην ανάγκη ελέγχου του κόστους παραγωγής και στην εφαρμογή της δέσμευσης για φθηνότερο πετρέλαιο στην αντλία από την 1η Νοεμβρίου.
Το ζήτημα του αγροτικού πετρελαίου αποτελεί πάγιο αίτημα των παραγωγών, καθώς τα καύσιμα επηρεάζουν άμεσα το κόστος των γεωργικών εργασιών, από την προετοιμασία των χωραφιών μέχρι τη συγκομιδή και τη μεταφορά των προϊόντων.
Οι εκπρόσωποι του αγροτικού κόσμου επιδιώκουν συγκεκριμένες παρεμβάσεις που θα έχουν πραγματικό αντίκτυπο στο τελικό κόστος, πέρα από τις γενικές αναφορές στην ανάγκη στήριξης του εισοδήματος.
Η κτηνοτροφία και η ανάγκη ανασυγκρότησης του ζωικού κεφαλαίου
Ιδιαίτερη θέση στην ατζέντα καταλαμβάνει και η ελληνική κτηνοτροφία, ένας από τους κλάδους που αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις εξαιτίας των ζωονόσων και των απωλειών στο ζωικό κεφάλαιο.
Η αντιμετώπιση των επιζωοτιών, η προστασία των εκτροφών, η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου και η οικονομική στήριξη των πληγέντων κτηνοτρόφων αποτελούν ζητήματα που απαιτούν συντονισμένη παρέμβαση.
Στην πρώτη συνάντηση του υπουργού με την Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), στις 16 Οκτωβρίου, συζητήθηκε εκτενώς η ανάγκη εκπόνησης ενός συνολικού σχεδίου ανάταξης της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Σύμφωνα με όσα είχαν αναφερθεί τότε, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου με βάση ευρωπαϊκά πρότυπα, αλλά και στη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέψουν στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις να ανακτήσουν τη δυναμική τους.
Η απώλεια παραγωγικού ζωικού κεφαλαίου δεν συνεπάγεται μόνο άμεση οικονομική ζημία για τον κτηνοτρόφο. Επηρεάζει συνολικά την αλυσίδα παραγωγής, την προσφορά γάλακτος και κρέατος, τη λειτουργία των μεταποιητικών επιχειρήσεων και την οικονομική δραστηριότητα ολόκληρων περιοχών.
Για τον λόγο αυτό, η ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας αποτελεί ζήτημα στρατηγικής σημασίας για την ελληνική περιφέρεια.
Νέα ΚΑΠ 2028–2034: Οι αλλαγές που βρίσκονται στο τραπέζι
Ένα από τα σημαντικότερα θέματα με μακροπρόθεσμο ορίζοντα είναι η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική για την περίοδο 2028–2034.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη καταθέσει τις προτάσεις της για το νέο πλαίσιο χρηματοδότησης και στήριξης του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα, ενώ οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών συνεχίζονται.
Στις 26 Οκτωβρίου 2026, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησε σε μερική διαπραγματευτική θέση για το νέο πλαίσιο της ΚΑΠ μετά το 2027. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα στη διαδικασία διαμόρφωσης της νέας πολιτικής, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι έχει οριστικοποιηθεί το σύνολο των κανόνων και των χρηματοδοτήσεων.
Στο νέο πλαίσιο προωθούνται αλλαγές με στόχο την απλούστευση των διαδικασιών, την καλύτερη στόχευση των ενισχύσεων και την παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας στα κράτη-μέλη, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες των αγροτών τους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη των ενεργών παραγωγών, στους νέους γεωργούς, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, στη διαχείριση κινδύνων και στην αντιμετώπιση κρίσεων που μπορούν να επηρεάσουν την αγροτική παραγωγή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει να διασφαλιστούν περίπου 300 δισεκατομμύρια ευρώ για εισοδηματική στήριξη και μέτρα αντιμετώπισης κρίσεων στο πλαίσιο της νέας περιόδου. Το τελικό ύψος των διαθέσιμων πόρων, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τη συνολική συμφωνία για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η νέα ΚΑΠ αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο θα κατανέμονται οι ενισχύσεις, τις επενδυτικές δυνατότητες των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και τις προτεραιότητες της ελληνικής αγροτικής πολιτικής.
Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ζητούμενο είναι η διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδιασμού που θα λαμβάνει υπόψη τη διάρθρωση της ελληνικής γεωργίας, τον μικρό και πολυτεμαχισμένο κλήρο, τις ανάγκες της κτηνοτροφίας, τις περιφερειακές ανισότητες και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Τι είχε συζητηθεί στις δύο προηγούμενες συναντήσεις
Ο «Διάλογος με την Παραγωγή» ξεκίνησε στις 16 Οκτωβρίου, με την πρώτη συνάντηση του Μαργαρίτη Σχοινά με την ηγεσία της ΕΘΕΑΣ, παρουσία του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης Θανάση Καββαδά και του γενικού γραμματέα Σπύρου Πρωτοψάλτη.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις αγροτικές πληρωμές, στη μετάβαση του ΟΣΔΕ στο νέο σύστημα, στην ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας και στις προοπτικές της νέας ΚΑΠ.
Ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ, Παύλος Σατολιάς, είχε επισημάνει την ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι καθυστερήσεις και να διασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις θα καταλήγουν στους πραγματικούς παραγωγούς, ενώ είχε ζητήσει οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι να κατευθύνονται περισσότερο σε παραγωγικές επενδύσεις.
Η δεύτερη συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 20 Οκτωβρίου, με εκπροσώπους αγροτικών οργανώσεων από τη Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τη Θράκη.
Μεταξύ των συμμετεχόντων ήταν ο Κώστας Τζέλλας, ο Ρίζος Μαρούδας, η Σωκράτης Αλειφτήρα, ο Σούλης Αϊβαζίδης, ο Ηλίας Αγγελακούδης, ο Λάζαρος Ουζουνίδης, ο Χρήστος Λύγδης και ο Διονύσης Δρένος.
Στη συγκεκριμένη συνάντηση τέθηκαν ζητήματα που αφορούσαν τις πληρωμές, το κόστος παραγωγής, την ολοκλήρωση της ΕΑΕ 2026, τις επιπτώσεις των ζωονόσων και την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών αγροτικών προϊόντων.
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς είχε υπογραμμίσει ότι τα προβλήματα της γεωργίας και της κτηνοτροφίας δεν αντιμετωπίζονται με εύκολες υποσχέσεις, αλλά απαιτούν διάλογο, υπευθυνότητα και συγκεκριμένη δουλειά.
Η επόμενη ημέρα για τους παραγωγούς
Η τρίτη συνάντηση της Πέμπτης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο διάλογος περνά σε έναν νέο κύκλο επαφών με εκπροσώπους αγροτικών συλλόγων από διαφορετικές περιοχές της χώρας.
Το ζητούμενο είναι οι συζητήσεις να μη μείνουν σε επίπεδο καταγραφής προβλημάτων, αλλά να οδηγήσουν σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, σαφές χρονοδιάγραμμα και λύσεις που θα μπορούν να αξιολογηθούν από τους ίδιους τους παραγωγούς.
Οι αγρότες χρειάζονται έγκαιρες και διαφανείς πληρωμές, προβλέψιμο κόστος παραγωγής, πρόσβαση σε χρηματοδότηση και ουσιαστική προστασία απέναντι στις φυσικές καταστροφές και τις ζωονόσους.
Παράλληλα, η νέα ΚΑΠ δημιουργεί ένα κρίσιμο παράθυρο για τον επανασχεδιασμό της ελληνικής αγροτικής πολιτικής, με στόχο να ενισχυθούν οι παραγωγικές επενδύσεις και να διασφαλιστεί ότι οι διαθέσιμοι πόροι θα στηρίζουν πραγματικά τη βιωσιμότητα της υπαίθρου.
Η αυριανή συνάντηση στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης αναμένεται, επομένως, με ενδιαφέρον, καθώς οι τοποθετήσεις των εκπροσώπων των αγροτικών συλλόγων θα αποτυπώσουν τις προτεραιότητες και τις διεκδικήσεις των παραγωγών από την Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και τη Θεσσαλία.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει εάν ο «Διάλογος με την Παραγωγή» θα μπορέσει να μετατραπεί από μια διαδικασία διαβούλευσης σε έναν αποτελεσματικό μηχανισμό επίλυσης των προβλημάτων του πρωτογενούς τομέα.
