Σε περίοδο έντονων διεργασιών εισέρχονται δέκα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας, καθώς στις 31 Αυγούστου 2026 ολοκληρώνεται η θητεία των σημερινών Πρυτανικών Αρχών, ανοίγοντας τον κύκλο για την ανάδειξη νέων διοικήσεων. Η προοπτική των εκλογών, που αναμένεται να πραγματοποιηθούν την ερχόμενη Άνοιξη, έχει ήδη ενεργοποιήσει παρασκηνιακές διαβουλεύσεις, κύκλους επαφών και διαμόρφωση συμμαχιών στο εσωτερικό των Ιδρυμάτων.
Καθηγητές που φέρονται να ενδιαφέρονται για τη διεκδίκηση της πρυτανικής θέσης πραγματοποιούν συναντήσεις και συζητήσεις, επιδιώκοντας τη συγκρότηση ισχυρών σχημάτων και την εξασφάλιση συναινέσεων. Οι εκλογικές αναμετρήσεις διεξάγονται σε μια περίοδο αυξημένων θεσμικών και διοικητικών προκλήσεων, με αιχμή τη χρηματοδότηση, τη στελέχωση, την ενίσχυση της διεθνοποίησης και την εφαρμογή του νέου πλαισίου διοίκησης που θεσπίστηκε με τον ν. 4957/2022. Το περιβάλλον αυτό εκτιμάται ότι θα επηρεάσει τόσο τις εσωτερικές ισορροπίες όσο και τις προγραμματικές θέσεις των υποψηφίων, οι οποίοι καλούνται να παρουσιάσουν σαφές σχέδιο στρατηγικής ανάπτυξης.
Πρυτανικές εκλογές θα διεξαχθούν στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, στο Πολυτεχνείο Κρήτης, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και στο Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο. Το προσεχές διάστημα αναμένεται περαιτέρω κλιμάκωση των ζυμώσεων, με το ενδιαφέρον να εστιάζεται στο κατά πόσο οι υποψηφιότητες θα αποτυπώσουν νέες διοικητικές ισορροπίες και αν θα σηματοδοτήσουν αλλαγή κατεύθυνσης στη στρατηγική πορεία των Ιδρυμάτων.
Δικαίωμα υποβολής υποψηφιότητας για τη θέση εσωτερικού μέλους του Συμβουλίου Διοίκησης έχουν όλα τα μέλη Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) του οικείου Πανεπιστημίου, εφόσον ανήκουν στη βαθμίδα του Καθηγητή, τελούν σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης και υπηρετούν κατ’ ελάχιστον ένα έτος κατά την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των υποψηφιοτήτων.
Κώλυμα εκλογιμότητας υφίσταται για όσους αποχωρούν λόγω συμπλήρωσης του ανώτατου ορίου ηλικίας πριν από τις 31 Αυγούστου 2030, για όσους έχουν διατελέσει Πρύτανης για δύο τουλάχιστον θητείες, για όσους έχουν υπηρετήσει αθροιστικά μία φορά ως μέλος Συμβουλίου Διοίκησης και μία φορά ως Πρύτανης, καθώς και για όσους έχουν συμπληρώσει τρεις ή περισσότερες θητείες στα αξιώματα του Πρύτανη και του Αντιπρύτανη. Η ιδιότητα του εσωτερικού μέλους είναι ασυμβίβαστη με εκείνη του Αντιπρύτανη, του Κοσμήτορα, του Προέδρου Τμήματος και του Διευθυντή Τομέα, εφόσον οι θητείες επικαλύπτονται χρονικά. Τα έξι εσωτερικά μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης οφείλουν να προέρχονται από διαφορετικές Σχολές, με δυνατότητα κατ’ εξαίρεση εκλογής δύο μελών από την ίδια Σχολή εάν δεν υπάρχουν υποψηφιότητες από έξι διαφορετικές Σχολές, ενώ κάθε μέλος Δ.Ε.Π. μπορεί να εκλεγεί έως δύο φορές συνολικά.
Το εκλογικό δικαίωμα ασκεί το σύνολο των μελών Δ.Ε.Π., ανεξαρτήτως βαθμίδας, συμπεριλαμβανομένων των υπηρετούντων λεκτόρων, με εξαίρεση όσους τελούν σε αναστολή καθηκόντων ή σε άδεια άνευ αποδοχών. Η ψηφοφορία είναι μυστική και διεξάγεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος «Ψηφιακή Κάλπη ΖΕΥΣ», το οποίο λειτουργεί υπό την ευθύνη της Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας Α.Ε.. Οι εκλογείς λαμβάνουν εξατομικευμένο ηλεκτρονικό μήνυμα με τον μοναδικό σύνδεσμο άσκησης του εκλογικού τους δικαιώματος και, μετά την καταχώριση της ψήφου, ψηφιακή απόδειξη που αποτελεί κρυπτογραφικό τεκμήριο συμμετοχής. Παρέχεται η δυνατότητα επανυποβολής ψήφου, με προσμέτρηση μόνο της τελευταίας, χωρίς καμία επίπτωση στο απόρρητο της διαδικασίας. Την ευθύνη διεξαγωγής των εκλογών έχει η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή, η οποία συγκροτείται με απόφαση της Συγκλήτου και αποτελείται από πέντε μέλη Δ.Ε.Π. βαθμίδας Καθηγητή ή Αναπληρωτή Καθηγητή.
Όσον αφορά τα εξωτερικά μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, υποψηφιότητα μπορούν να υποβάλουν Καθηγητές Πανεπιστημίων της αλλοδαπής, Ομότιμοι ή αφυπηρετήσαντες Καθηγητές άλλων ΑΕΙ, καθώς και πρόσωπα με ευρεία αναγνώριση ή σημαντική συμβολή στον πολιτισμό, τις τέχνες, τα γράμματα, τις επιστήμες, την οικονομία ή την κοινωνία, καθώς και εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών ή κοινωνικών εταίρων. Δεν επιτρέπεται, μεταξύ άλλων, να είναι υποψήφιοι μέλη Δ.Ε.Π. άλλων ελληνικών ΑΕΙ, ενεργά ή ομότιμα μέλη του οικείου Ιδρύματος, ούτε πρόσωπα που είχαν οικονομική συναλλαγή με το Πανεπιστήμιο κατά το προηγούμενο δωδεκάμηνο, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής υποψηφιοτήτων, οι αιτήσεις διαβιβάζονται στα έξι εσωτερικά μέλη του Συμβουλίου Διοίκησης, τα οποία, εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, αξιολογούν τους φακέλους και προχωρούν σε πέντε διαδοχικούς γύρους ψηφοφορίας για την επιλογή των πέντε εξωτερικών μελών. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκδίδεται διαπιστωτική πράξη της Πρυτάνεως για τη συγκρότηση του νέου Συμβουλίου Διοίκησης, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας διοικητικής περιόδου.
Η επόμενη ημέρα για τα ελληνικά ΑΕΙ δεν αφορά μόνο την αλλαγή προσώπων, αλλά και τη διαμόρφωση ενός νέου διοικητικού και αναπτυξιακού προσανατολισμού, σε ένα περιβάλλον που απαιτεί στρατηγικές επιλογές, διαφάνεια και αποτελεσματική διακυβέρνηση.