Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές, καθώς πολλές καθημερινές τραπεζικές συναλλαγές μεταξύ συγγενών μπορεί να βρεθούν στο μικροσκόπιο των φορολογικών αρχών. Παρά το γενναιόδωρο αφορολόγητο όριο που ισχύει για στενούς συγγενείς, η μη τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών μπορεί να οδηγήσει σε φόρους, πρόστιμα και φορολογικούς ελέγχους.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων συνεχίζει τους ελέγχους σε υποθέσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών, εστιάζοντας σε περιπτώσεις όπου ενδέχεται να γίνεται καταστρατήγηση της νομοθεσίας ή παράκαμψη των φορολογικών διατάξεων.
Τι ισχύει για μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ, οι μεταφορές μικρών ποσών από γονείς προς τα παιδιά τους μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών, όπως το IRIS, για κάλυψη καθημερινών αναγκών ή εξόδων διαβίωσης δεν θεωρούνται δωρεές.
Ειδικά όταν πρόκειται για προστατευόμενα μέλη της οικογένειας, όπως ανήλικα παιδιά ή φοιτητές έως 25 ετών, δεν απαιτείται υποβολή δήλωσης δωρεάς στην πλατφόρμα myPROPERTY.
Αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ για στενούς συγγενείς
Η νομοθεσία προβλέπει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ προσώπων πρώτης κατηγορίας συγγένειας, όπως:
- Γονείς και παιδιά
- Σύζυγοι
- Παππούδες και γιαγιάδες
- Εγγόνια
Βασική προϋπόθεση είναι η μεταφορά των χρημάτων να πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και να υποβάλλεται η σχετική δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.
Πώς γίνονται οι έλεγχοι από την ΑΑΔΕ
Οι δηλώσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών καταχωρίζονται μέσω του συστήματος myPROPERTY. Στη συνέχεια, η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τα στοιχεία με τα δεδομένα που αποστέλλουν οι τράπεζες.
Εάν δεν επιβεβαιωθεί η συναλλαγή ή ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι φορολογικές αρχές μπορούν να επιβάλουν φόρο χωρίς να αναγνωρίσουν το αφορολόγητο όριο.
Στις περιπτώσεις αυτές ο φόρος μπορεί να φτάσει:
- 10%
- 20%
- 40%
ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου.
Οι παγίδες των γονικών παροχών με μετρητά
Μία από τις συνηθέστερες παραβάσεις αφορά τις γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά.
Όταν τα χρήματα δεν διακινούνται μέσω τραπεζικού λογαριασμού, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν εφαρμόζεται και επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Για τον λόγο αυτό, οι φοροτεχνικοί συνιστούν όλες οι μεταβιβάσεις χρημάτων να γίνονται αποκλειστικά μέσω τραπεζικών συναλλαγών.
Στο στόχαστρο οι διαδοχικές δωρεές
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στις λεγόμενες διαδοχικές δωρεές, όπου χρήματα μεταβιβάζονται μέσω ενδιάμεσων συγγενικών προσώπων.
Η φορολογική διοίκηση εξετάζει:
- το χρονικό διάστημα μεταξύ των συναλλαγών,
- τον πραγματικό τελικό αποδέκτη,
- τον σκοπό της μεταφοράς των χρημάτων.
Εάν διαπιστωθεί ότι οι συναλλαγές έγιναν με σκοπό την αποφυγή φόρου, μπορεί να επιβληθεί φορολογία 20% χωρίς αφορολόγητο όριο.
Μάλιστα, όταν οι διαδοχικές μεταβιβάσεις πραγματοποιούνται μέσα σε διάστημα μικρότερο των έξι μηνών, αυξάνονται οι πιθανότητες φορολογικού ελέγχου.
Τι ισχύει στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς
Ένα ακόμη σημείο που εξετάζουν οι ελεγκτικές αρχές αφορά τους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς.
Σε περίπτωση που χρήματα κατατεθούν σε κοινό λογαριασμό του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η ΑΑΔΕ μπορεί να ελέγξει ποιος έκανε τελικά χρήση των χρημάτων.
Εάν αποδειχθεί ότι τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν από διαφορετικό πρόσωπο από εκείνο που δηλώθηκε ως δικαιούχος της δωρεάς, μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς και οι σχετικές κυρώσεις.
Αυξημένοι έλεγχοι το 2026
Οι φορολογικές αρχές έχουν εντάξει εκατοντάδες υποθέσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών στο ελεγκτικό τους πρόγραμμα για το 2026, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε περιπτώσεις καταστρατήγησης του αφορολόγητου ορίου και σε συναλλαγές που δεν συνοδεύονται από τις προβλεπόμενες δηλώσεις.
Οι φορολογούμενοι καλούνται να τηρούν πιστά τις διαδικασίες που προβλέπει η νομοθεσία, ώστε να αποφύγουν δυσάρεστες εκπλήξεις, πρόστιμα και πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις.