Νέα ανησυχία προκαλεί στα νοικοκυριά η απότομη άνοδος της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία διαμορφώθηκε σήμερα στα 213,62 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας ημερήσια αύξηση 21,6%.
Μέσα σε μόλις έξι ημέρες η τιμή έχει ενισχυθεί κατά περίπου 57%, ενώ ξεπέρασε ακόμη και το υψηλό των 211,76 ευρώ/MWh που είχε σημειωθεί στις 22 Σεπτεμβρίου.
Η εικόνα δεν αποτυπώνει πλέον μια μεμονωμένη ημερήσια διακύμανση. Από την 1η έως και τις 25 Σεπτεμβρίου, η μέση χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται στα 162,51 ευρώ/MWh, έναντι 128,51 ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του Αυγούστου. Πρόκειται για αύξηση περίπου 26,5% μέσα σε έναν μήνα, η οποία δημιουργεί ισχυρές πιέσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια του Οκτωβρίου.
Οι νέες χρεώσεις θα ανακοινωθούν από τους παρόχους την 1η Οκτωβρίου και το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο μέρος της ανόδου θα απορροφήσουν οι εταιρείες και πόσο θα μεταφερθεί στους καταναλωτές. Η άνοδος της χονδρικής δεν περνά αυτομάτως και αυτούσια στους λογαριασμούς, αποτελεί όμως βασικό παράγοντα διαμόρφωσης των κυμαινόμενων τιμολογίων.
Το πρόβλημα αφορά άμεσα περισσότερα από 3,15 εκατομμύρια νοικοκυριά που εξακολουθούν να βρίσκονται στα «πράσινα» τιμολόγια. Οι καταναλωτές αυτοί παραμένουν περισσότερο εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς και κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με νέες αυξήσεις ενόψει του χειμώνα.
Τον Σεπτέμβριο, οι χρεώσεις των πράσινων τιμολογίων κινούνται από 14,7 έως 21,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα, με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των παρόχων. Εάν, για παράδειγμα, η τελική χρέωση προμήθειας αυξηθεί τον Οκτώβριο κατά:
- 2 λεπτά ανά kWh, ένα νοικοκυριό με κατανάλωση 300 kWh θα επιβαρυνθεί κατά 6 ευρώ τον μήνα.
- 3 λεπτά ανά kWh, η ίδια κατανάλωση θα κοστίσει 9 ευρώ περισσότερο.
- 5 λεπτά ανά kWh, η μηνιαία επιβάρυνση θα φτάσει τα 15 ευρώ.
Για μια κατοικία που καταναλώνει 500 kWh, κυρίως λόγω ηλεκτρικής θέρμανσης ή αντλίας θερμότητας, οι αντίστοιχες αυξήσεις μπορούν να φτάσουν τα 10, 15 ή 25 ευρώ τον μήνα, μόνο στο ανταγωνιστικό σκέλος του λογαριασμού.
Παρά την εκτίναξη της χονδρικής, η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν εξετάζει προς το παρόν επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος. Η απάντηση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι ότι στην αγορά υπάρχουν σταθερά, «μπλε» τιμολόγια με χρεώσεις κάτω από 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα, στα οποία μπορούν να μετακινηθούν όσοι καταναλωτές θέλουν να προστατευθούν από τις ανατιμήσεις.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση μεταφέρει την ευθύνη της προστασίας στον ίδιο τον καταναλωτή, καλώντας τον να αναζητήσει νέο συμβόλαιο και να δεσμευτεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Την ίδια ώρα, σχεδιάζονται παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης και τα καύσιμα, αλλά το μέτωπο του ηλεκτρικού ρεύματος παραμένει ακάλυπτο, παρά το γεγονός ότι αφορά σχεδόν κάθε νοικοκυριό και επιχείρηση.
Τα σταθερά τιμολόγια μπορούν πράγματι να λειτουργήσουν ως προστασία απέναντι στις απότομες μεταβολές, δεν είναι όμως όλα φθηνά. Οι χρεώσεις τους παρουσιάζουν μεγάλη απόκλιση, από περίπου 11,5 έως και 36 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ενώ πρέπει να συνυπολογίζονται το πάγιο, η διάρκεια του συμβολαίου, οι προϋποθέσεις των εκπτώσεων και η πιθανή ρήτρα πρόωρης αποχώρησης.
Η νέα άνοδος της τιμής του ρεύματος έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα νοικοκυριά πιέζονται ταυτόχρονα από την ακρίβεια στα καύσιμα και την προετοιμασία για τη χειμερινή περίοδο. Η απουσία προληπτικού μηχανισμού προστασίας αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο η κυβέρνηση να αναγκαστεί να παρέμβει εκ των υστέρων, εφόσον οι ανατιμήσεις περάσουν τελικά στους λογαριασμούς.
Μέχρι τότε, οι καταναλωτές καλούνται για ακόμη μία φορά να κινηθούν μόνοι τους μέσα σε μια σύνθετη αγορά, να συγκρίνουν δεκάδες προγράμματα και να επιλέξουν ανάμεσα στον κίνδυνο των κυμαινόμενων χρεώσεων και στη μακροχρόνια δέσμευση ενός σταθερού συμβολαίου.