Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς καθαρισμού οικοπέδων φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη», το οποίο προβλέπει πρόστιμα έως 2.000 ευρώ, αυστηρότερους ελέγχους και σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ δήμων και Πυροσβεστικής.
Κεντρικό ρόλο αποκτά το Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, το οποίο παύει να είναι απλώς καταγραφικό και συνδέεται άμεσα με δηλώσεις, ελέγχους και παρεμβάσεις των αρχών.
Προθεσμίες καθαρισμού και δήλωσης
Οι ιδιοκτήτες οικοπέδων υποχρεούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου, με διατήρηση των μέτρων καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο.
Η δήλωση καθαρισμού υποβάλλεται έως τις 15 Ιουνίου, με δυνατότητα παράτασης μέσω υπουργικής απόφασης σε περιπτώσεις ιδιαίτερων κλιματικών συνθηκών.
-
Οι δήμοι ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες, διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους και προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό όπου απαιτείται.
-
Η Πυροσβεστική παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, πραγματοποιεί ελέγχους και επιβάλλει πρόστιμα και κυρώσεις.
Τα πρόστιμα
Το νέο πλαίσιο εισάγει αναλογική κλιμάκωση των κυρώσεων:
-
Μη καθαρισμός οικοπέδου: πρόστιμο 1 ευρώ ανά τ.μ., με κατώτατο όριο 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ.
-
Μη υποβολή δήλωσης, εφόσον έχει γίνει καθαρισμός: 100 ευρώ.
-
Προβλέπεται μείωση προστίμου αν ο ιδιοκτήτης συμμορφωθεί άμεσα.
Άμεσες παρεμβάσεις σε επικίνδυνες περιπτώσεις
Σε περιπτώσεις άμεσου κινδύνου πυρκαγιάς, και εφόσον αυτό διαπιστωθεί εγγράφως από την Πυροσβεστική, ο δήμος μπορεί να προχωρήσει άμεσα σε καθαρισμό χωρίς τη συναίνεση του ιδιοκτήτη.
Μέριμνα για ψηφιακό αποκλεισμό
Για πολίτες που αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες, προβλέπεται φυσική υποβολή δήλωσης με κάθε πρόσφορο μέσο, ώστε να μην αποκλείεται κανείς από τη διαδικασία.
Στόχος της ρύθμισης
Σύμφωνα με το υπουργείο, το νέο πλαίσιο επιδιώκει να βάλει τέλος στην αποσπασματική εφαρμογή των μέτρων και να μετατρέψει τον καθαρισμό οικοπέδων σε σταθερή, εθνικής εμβέλειας υποχρέωση πρόληψης, με σαφείς κανόνες και ίση εφαρμογή για όλους.
Τι άλλο προβλέπεται στο νέο πλαίσιο
Πέραν των προστίμων και των προθεσμιών, το νομοσχέδιο εισάγει μια πιο «καθετοποιημένη» διαδικασία εφαρμογής, με σαφή κατανομή ρόλων μεταξύ δήμων και Πυροσβεστικής. Στόχος είναι να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις και τα «γκρίζα σημεία» αρμοδιότητας που μέχρι σήμερα οδηγούσαν σε άνιση ή αποσπασματική εφαρμογή των μέτρων. Το Εθνικό Μητρώο Πυροπροστασίας αναβαθμίζεται λειτουργικά και συνδέεται άμεσα με δηλώσεις, ελέγχους και παρεμβάσεις, ώστε να λειτουργεί ως ενεργό εργαλείο πρόληψης και όχι απλώς ως βάση δεδομένων.
Παράλληλα, διευρύνεται ρητά το πεδίο των υπόχρεων, καθώς στις υποχρεώσεις καθαρισμού εντάσσονται και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, ενώ προβλέπεται ειδική μέριμνα για περιπτώσεις αντικειμενικής αδυναμίας συμμόρφωσης ή ψηφιακού αποκλεισμού. Οι σχετικές ρυθμίσεις, σύμφωνα με το υπουργείο, ενσωματώνουν παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ και της ΠΟΜΙΔΑ και αποσκοπούν στη δημιουργία ενός πλαισίου πιο δίκαιου, προβλέψιμου και επιχειρησιακά εφαρμόσιμου, με έμφαση στην πρόληψη και όχι μόνο στην επιβολή κυρώσεων.