Η ραγδαία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb έχει μετατρέψει πολλές ελληνικές πολυκατοικίες σε πεδίο έντονων συγκρούσεων, με τους μόνιμους κατοίκους και τους ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων να καταλήγουν συχνά σε δικαστικές διαμάχες.
Τα βασικά προβλήματα που καταγράφονται σχετίζονται με τον θόρυβο, τα πάρτι, την υπερβολική χρήση των κοινόχρηστων χώρων, τις φθορές σε ανελκυστήρες και υποδομές, αλλά και ζητήματα ασφάλειας που προκύπτουν από τη συνεχή εναλλαγή αγνώστων επισκεπτών.
Από την καθημερινή τριβή στα δικαστήρια
Οι εντάσεις σε πολυκατοικίες δεν είναι νέο φαινόμενο, ωστόσο η βραχυχρόνια μίσθωση έχει αλλάξει ριζικά τη φύση των συγκρούσεων. Σε πολλές περιπτώσεις, οι κάτοικοι καταγγέλλουν ότι τα διαμερίσματα λειτουργούν στην πράξη ως μικρά ξενοδοχεία, με δεκάδες ενοίκους να εναλλάσσονται μέσα σε λίγες ημέρες.
Ήδη από το 2018 είχαν καταγραφεί οι πρώτες προσφυγές στη Δικαιοσύνη, όπου ιδιοκτήτες και ένοικοι πολυκατοικιών ζητούσαν να μπει φρένο στη χρήση διαμερισμάτων για τουριστική εκμετάλλευση, επικαλούμενοι όχληση, ανασφάλεια και αλλοίωση της λειτουργίας των κτιρίων.
Θόρυβος, ζημιές και κοινόχρηστα στο επίκεντρο
Τα πιο συχνά παράπονα των μόνιμων κατοίκων αφορούν τη διατάραξη της ησυχίας, κυρίως τις νυχτερινές ώρες, λόγω συγκεντρώσεων και έντονης μουσικής.
Παράλληλα, οι κοινόχρηστοι χώροι επιβαρύνονται σημαντικά: ανελκυστήρες που χρησιμοποιούνται εντατικά, αυξημένα έξοδα καθαρισμού και συντήρησης, αλλά και ζημιές σε εισόδους και κλειδαριές είναι μερικά από τα ζητήματα που επαναλαμβάνονται σε πολλές πολυκατοικίες.
Ένα ακόμη σημείο τριβής είναι ο επιμερισμός των κοινοχρήστων, καθώς οι μόνιμοι κάτοικοι θεωρούν ότι επιβαρύνονται δυσανάλογα σε σχέση με τη χρήση των υποδομών από τους επισκέπτες.
Θέματα ασφάλειας και απρόσωπη διαχείριση
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σε αρκετές περιπτώσεις τα διαμερίσματα διαχειρίζονται από εταιρείες ή τρίτους, χωρίς άμεση παρουσία του ιδιοκτήτη.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, όπως αναφέρουν κάτοικοι, να υπάρχει περιορισμένη εποπτεία, δυσκολία επικοινωνίας και συχνά ανεξέλεγκτη πρόσβαση αγνώστων στο κτίριο, γεγονός που εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας.
Νομικές διαμάχες και αντικρουόμενες αποφάσεις
Το νομικό πλαίσιο γύρω από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις παραμένει σύνθετο, με τη Δικαιοσύνη να εκδίδει κατά καιρούς διαφορετικές αποφάσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν δικαιωθεί κάτοικοι που ζητούσαν να απαγορευτεί η χρήση Airbnb σε πολυκατοικίες, ενώ σε άλλες έχει αναγνωριστεί το δικαίωμα των ιδιοκτητών να εκμεταλλεύονται τα ακίνητά τους μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Η έλλειψη ενιαίας γραμμής έχει οδηγήσει σε ένα τοπίο αβεβαιότητας, όπου κάθε υπόθεση κρίνεται ξεχωριστά, με βάση τις ιδιαιτερότητες του κάθε κτιρίου και του κανονισμού του.
Από αποθήκες μέχρι υπόγεια: Οι πιο ακραίες περιπτώσεις
Ανησυχία προκαλούν και περιπτώσεις μετατροπής βοηθητικών χώρων, όπως αποθήκες, γκαράζ ή υπόγεια, σε μικρά διαμερίσματα για βραχυχρόνια μίσθωση.
Σε αρκετές πολυκατοικίες έχουν καταγραφεί κατατμήσεις χώρων ή αυθαίρετες μετατροπές, γεγονός που εγείρει όχι μόνο πολεοδομικά ζητήματα, αλλά και αντιδράσεις από συνιδιοκτήτες που θεωρούν ότι αλλοιώνεται η λειτουργία του κτιρίου.
Ένα φαινόμενο χωρίς εύκολη λύση
Η βραχυχρόνια μίσθωση έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κομμάτι της τουριστικής οικονομίας, όμως ταυτόχρονα έχει δημιουργήσει σοβαρές κοινωνικές και νομικές εντάσεις σε επίπεδο γειτονιάς.
Καθώς η αγορά συνεχίζει να αναπτύσσεται, το ζητούμενο παραμένει η εξεύρεση μιας ισορροπίας ανάμεσα στο δικαίωμα της ιδιοκτησίας και στο δικαίωμα των κατοίκων για ήσυχη και ασφαλή διαβίωση στις πολυκατοικίες τους.