Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση περιβαλλοντικής αποκατάστασης και πυροπροστασίας στο όρος Αιγάλεω, με τον Περιβαλλοντικό Σύνδεσμο Δήμων Περιοχής Αθήνας – Πειραιά (ΠΕΣΥΔΑΠ) να εντείνει τις παρεμβάσεις του ενόψει της θερινής περιόδου και του αυξημένου κινδύνου εκδήλωσης δασικών πυρκαγιών.
Η επιχείρηση επικεντρώνεται στην απομάκρυνση τεράστιων ποσοτήτων αποβλήτων, μπαζών, ογκωδών αντικειμένων και εύφλεκτων υλικών που έχουν εναποτεθεί παράνομα σε διάφορα σημεία του βουνού, δημιουργώντας σοβαρές εστίες κινδύνου τόσο για το φυσικό περιβάλλον όσο και για τη δημόσια ασφάλεια.
Ένα βουνό υπό συνεχή πίεση
Το όρος Αιγάλεω αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς πνεύμονες της δυτικής Αττικής και ταυτόχρονα ένα οικοσύστημα που εδώ και χρόνια βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρές περιβαλλοντικές πιέσεις. Η ανεξέλεγκτη απόρριψη απορριμμάτων, οικοδομικών υλικών και κάθε είδους ογκωδών αντικειμένων έχει μετατρέψει πολλές περιοχές του βουνού σε άτυπες χωματερές, προκαλώντας σημαντική υποβάθμιση του φυσικού τοπίου.
Το φαινόμενο δεν είναι πρόσφατο. Αντίθετα, όπως επισημαίνουν οι αρμόδιοι φορείς, πρόκειται για μια χρόνια κατάσταση που επαναλαμβάνεται συστηματικά, παρά τις συνεχείς προσπάθειες αποκατάστασης και επιτήρησης της περιοχής.
Οι παράνομες αποθέσεις απορριμμάτων δεν αποτελούν μόνο αισθητικό ή περιβαλλοντικό πρόβλημα. Δημιουργούν επίσης εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, καθώς συχνά περιλαμβάνουν ξύλα, πλαστικά, ελαστικά, παλέτες, υπολείμματα κατασκευών και άλλα εύφλεκτα υλικά που μπορούν να λειτουργήσουν ως προσανάμματα σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Με βαρέα μηχανήματα στη μάχη της πρόληψης
Η επιχείρηση του ΠΕΣΥΔΑΠ πραγματοποιείται με τη συνδρομή της Ομάδας Πολιτικής Προστασίας του Συνδέσμου, εθελοντών και ειδικών συνεργείων που χρησιμοποιούν βαρέα μηχανήματα έργου για την απομάκρυνση των απορριμμάτων.
Ήδη έχουν συγκεντρωθεί και απομακρυνθεί μεγάλες ποσότητες αποβλήτων, γεμίζοντας δεκάδες φορτηγά που μεταφέρουν τα υλικά προς διαχείριση και τελική διάθεση.
Παράλληλα, εκτελούνται εργασίες καθαρισμού και αποψίλωσης κατά μήκος δασικών δρόμων και μονοπατιών, με στόχο τη δημιουργία αντιπυρικών ζωνών και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των πυροσβεστικών δυνάμεων σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η πρόσβαση σε συγκεκριμένες διαδρομές είχε καταστεί ιδιαίτερα δύσκολη λόγω των σωρευμένων αποβλήτων, γεγονός που θα μπορούσε να δυσχεράνει σημαντικά μια επιχείρηση κατάσβεσης.
Η προειδοποίηση του ΠΕΣΥΔΑΠ
Ο πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ, Γρηγόρης Γουρδομιχάλης, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση που επικρατεί στο βουνό, υπογραμμίζοντας ότι οι προσπάθειες του Συνδέσμου δεν αρκούν από μόνες τους για την οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Όπως σημειώνει, απαιτείται ουσιαστική ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων από την Πολιτεία, καθώς και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παραβατικότητας που οδηγεί στην παράνομη απόρριψη απορριμμάτων και στην πρόκληση περιβαλλοντικών κινδύνων.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι το όρος Αιγάλεω παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που αυξάνουν την επικινδυνότητά του. Πρόκειται για το μοναδικό βουνό του Λεκανοπεδίου που διασχίζεται από έναν εθνικής σημασίας οδικό άξονα βαριάς κυκλοφορίας, τη λεωφόρο Σχιστού, ενώ στους πρόποδές του λειτουργούν εγκαταστάσεις καυσίμων, βιομηχανικές δραστηριότητες και ναυπηγικές μονάδες.
Παράλληλα, στο εσωτερικό του βουνού υπάρχουν περιοχές με αυθαίρετη οικιστική ανάπτυξη, γεγονός που δημιουργεί επιπρόσθετες προκλήσεις τόσο για την πρόληψη όσο και για τη διαχείριση ενδεχόμενων πυρκαγιών.
Οι πυρκαγιές που επαναλαμβάνονται κάθε χρόνο
Τα στοιχεία που διαθέτει ο ΠΕΣΥΔΑΠ αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος του προβλήματος. Κάθε καλοκαίρι καταγράφονται στο όρος Αιγάλεω από πέντε έως έντεκα περιστατικά πυρκαγιών κατά μέσο όρο, με τις περισσότερες να ξεκινούν από περιοχές όπου προηγουμένως είχαν εντοπιστεί παράνομα απορρίμματα ή άλλες μορφές παραβατικής δραστηριότητας.
Η σύνδεση των ανεξέλεγκτων αποθέσεων αποβλήτων με την εκδήλωση πυρκαγιών θεωρείται πλέον δεδομένη από τους ειδικούς, καθώς τα συσσωρευμένα υλικά αυξάνουν σημαντικά το θερμικό φορτίο και συμβάλλουν στην ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς.
Το τελευταίο μεγάλο φυσικό απόθεμα της δυτικής Αττικής
Περιβαλλοντικές οργανώσεις και φορείς της αυτοδιοίκησης επισημαίνουν ότι το όρος Αιγάλεω αποτελεί το σημαντικότερο εναπομείναν φυσικό απόθεμα πρασίνου στη δυτική Αττική. Η προστασία του δεν αφορά μόνο τους όμορους δήμους αλλά ολόκληρο το λεκανοπέδιο, καθώς συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα, στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και στη θωράκιση της περιοχής απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Η διατήρηση του οικοσυστήματος απαιτεί διαρκή επιτήρηση, αυστηρότερους ελέγχους, αποτελεσματικές κυρώσεις για τους παραβάτες και στενή συνεργασία μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης και πολιτών.
Μάχη με τον χρόνο πριν από το καλοκαίρι
Καθώς η αντιπυρική περίοδος βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τον βαθμό επικινδυνότητας, ο ΠΕΣΥΔΑΠ συνεχίζει τις παρεμβάσεις του με στόχο να μειώσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις πιθανότητες εκδήλωσης καταστροφικών πυρκαγιών.
Το μήνυμα που εκπέμπουν οι υπεύθυνοι είναι σαφές: η προστασία του όρους Αιγάλεω δεν αποτελεί μόνο ζήτημα περιβαλλοντικής διαχείρισης αλλά ζήτημα ασφάλειας, ποιότητας ζωής και ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές.
Η μάχη απέναντι στις παράνομες χωματερές και την περιβαλλοντική υποβάθμιση συνεχίζεται καθημερινά, με στόχο να διαφυλαχθεί ένας από τους τελευταίους πολύτιμους φυσικούς θησαυρούς της δυτικής Αττικής.