Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται το νέο πλαίσιο για τη διαχείριση και ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους, με την κυβέρνηση να προχωρά μέσα στον Ιούνιο στην ενεργοποίηση σειράς παρεμβάσεων που αφορούν εκατομμύρια οφειλέτες του Δημοσίου, των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.
Το νέο νομοθετικό πακέτο περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες: τη δυνατότητα ένταξης σε ρύθμιση έως 72 δόσεων για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, την άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και τη σημαντική διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ώστε να μπορούν να ενταχθούν περισσότεροι μικροοφειλέτες.
Στόχος της παρέμβασης είναι να προσφερθούν περισσότερα εργαλεία διαχείρισης χρεών σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, να βελτιωθεί η εισπραξιμότητα των οφειλών και παράλληλα να δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία σε όσους αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εκπλήρωση των οικονομικών τους υποχρεώσεων.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στη ρύθμιση των 72 δόσεων
Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές προς την εφορία, τον ΕΦΚΑ και τα ασφαλιστικά ταμεία, οι οποίες έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και παρέμεναν αρρύθμιστες μέχρι και τις 21 Απριλίου 2026.
Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να εξοφλήσουν τα χρέη τους σε έως 72 μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό δόσης τα 30 ευρώ. Σημειώνεται ότι δεν προβλέπεται διαγραφή προσαυξήσεων ή τόκων, ακόμη και σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης.
Η διαδικασία ένταξης αναμένεται να πραγματοποιείται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, η οποία θα ενεργοποιηθεί μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της ρύθμισης είναι ότι δεν προβλέπονται ιδιαίτερα εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια ένταξης, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά την πρόσβαση των οφειλετών στη διαδικασία.
Ωστόσο, για να διατηρηθεί ενεργή η ρύθμιση, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να είναι συνεπείς και ως προς τις νεότερες οφειλές τους. Τα χρέη που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά θα πρέπει είτε να εξοφλούνται κανονικά είτε να εντάσσονται στην πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων.
Τα οφέλη για τους οφειλέτες
Η ένταξη στη ρύθμιση των 72 δόσεων συνοδεύεται από σημαντικές διευκολύνσεις.
Μεταξύ άλλων:
- Χορηγείται φορολογική ενημερότητα.
- Αναστέλλονται τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
- «Παγώνουν» διαδικασίες κατασχέσεων και δεσμεύσεων.
- Παρέχεται δυνατότητα σταδιακής αποπληρωμής των χρεών με προβλέψιμο τρόπο.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ρύθμιση θα βοηθήσει χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις να επανέλθουν σε καθεστώς οικονομικής κανονικότητας, μειώνοντας παράλληλα τον κίνδυνο νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Άρση κατασχέσεων για 1,6 εκατομμύρια οφειλέτες
Σημαντική καινοτομία του νέου πλαισίου αποτελεί η δυνατότητα αποδέσμευσης κατασχεμένων τραπεζικών λογαριασμών.
Η ρύθμιση αφορά περίπου 1,6 εκατομμύρια οφειλέτες που έχουν υποστεί μέτρα κατάσχεσης λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο.
Για να μπορέσει κάποιος να επωφεληθεί από το μέτρο θα πρέπει:
- Να έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της συνολικής οφειλής.
- Να έχει ρυθμίσει τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του.
- Να παραμένει συνεπής στη ρύθμιση.
Η διαδικασία αναμένεται να γίνεται πλέον ηλεκτρονικά και σε πραγματικό χρόνο μέσω του ψηφιακού συστήματος της ΑΑΔΕ, το οποίο θα διαβιβάζει άμεσα την εντολή άρσης κατάσχεσης στα πιστωτικά ιδρύματα.
Το μέτρο εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και θα διευκολύνει τις οικονομικές συναλλαγές πολιτών και επαγγελματιών.
Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού
Παράλληλα, σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.
Το ελάχιστο όριο χρέους για ένταξη μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ, ανοίγοντας τον δρόμο για περίπου 300.000 επιπλέον μικροοφειλέτες που μέχρι σήμερα δεν μπορούσαν να αξιοποιήσουν το συγκεκριμένο εργαλείο.
Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ρυθμίσουν:
- Οφειλές προς το Δημόσιο σε έως 240 δόσεις.
- Οφειλές προς τράπεζες και servicers σε έως 420 δόσεις.
Επιπλέον, το επιτόκιο του εξωδικαστικού παραμένει χαμηλότερο σε σχέση με άλλες διαθέσιμες ρυθμίσεις, γεγονός που τον καθιστά ελκυστική επιλογή για όσους επιδιώκουν μακροχρόνια διευθέτηση των οικονομικών τους υποχρεώσεων.
Ποια επιλογή συμφέρει περισσότερο
Οι αρμόδιες αρχές αναμένεται να δώσουν αρκετό χρόνο στους οφειλέτες ώστε να αξιολογήσουν τις διαθέσιμες επιλογές πριν προχωρήσουν σε ένταξη.
Η ρύθμιση των 72 δόσεων προσφέρει ταχύτητα, απλή διαδικασία και άμεση ενεργοποίηση χωρίς ιδιαίτερα κριτήρια συμμετοχής.
Αντίθετα, ο εξωδικαστικός μηχανισμός παρέχει σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό δόσεων και τη δυνατότητα συνολικής διαχείρισης χρεών τόσο προς το Δημόσιο όσο και προς τις τράπεζες.
Η τελική επιλογή εξαρτάται από το ύψος των οφειλών, την οικονομική δυνατότητα κάθε οφειλέτη και τον χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής που επιθυμεί.
Παράδειγμα εφαρμογής
Στην περίπτωση φορολογουμένου με παλαιό χρέος 5.000 ευρώ και νέες οφειλές ύψους 2.000 ευρώ, η αποπληρωμή θα μπορούσε να διαμορφωθεί ως εξής:
- Παλαιό χρέος 5.000 ευρώ σε 72 δόσεις: περίπου 82 ευρώ τον μήνα.
- Νέες οφειλές 2.000 ευρώ σε πάγια ρύθμιση: περίπου 88 ευρώ τον μήνα.
Η συνολική μηνιαία επιβάρυνση διαμορφώνεται στα 170 ευρώ, επιτρέποντας σταδιακή εξόφληση του συνόλου των οφειλών.
Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης και την ψήφιση του νομοσχεδίου από τη Βουλή, θα ενεργοποιηθούν οι σχετικές ηλεκτρονικές πλατφόρμες και θα ξεκινήσει η υποβολή αιτήσεων από τους ενδιαφερόμενους.
Η νέα δέσμη μέτρων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στο πεδίο της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, επιχειρώντας να συνδυάσει τη δημοσιονομική σταθερότητα με τη διευκόλυνση πολιτών και επιχειρήσεων που επιδιώκουν να τακτοποιήσουν τις οικονομικές τους εκκρεμότητες.